ti guarda dal Grande Inquisitor

Pelléas et Mélisande in Antwerpen [terug]

Opmerkingen ...

13

van Stefan Caprasse <stefan.caprasse@...> op dinsdag 13 februari 2018 om 9:04

...en bij Wagner is verstaanbaarheid dan weer heel belangrijk.
Ik vind het nu wel wat vergaand om een verband te zoeken tussen de opkomst van de boventitteling en de neergang van de verstaanbaarheid. Alsof de zangers nu plots minder aandacht gaan besteden aan de uitspraak omdat ze weten dat er een boventitteling is...

12

van Tristan <Tristanfaes@...> op dinsdag 13 februari 2018 om 0:43

Gebeurt zelden maar ik volg Ricci...
Ik hoorde vorige zomer een Isolde in Bayreuth waarvan geen woord te begrijpen was. In pre-boventitelingtijden zou dit volgens mij niet mogelijk geweest zijn.

11

van Stefan Caprasse <stefan.caprasse@...> op maandag 12 februari 2018 om 12:34

Natuurlijk is bij ELKE opera verstaanbaarheid van belang. Ik beweer absoluut niet het tegendeel! Maar in sommige genres is het gewoon op sommige momenten (door de muziek) niet mogelijk de tekst te volgen. Dus vindt de componist het blijkbaar ook niet nodig dat men op die momenten de tekst helemaal verstaat. Debussy (bv) daarentegen vind het wel belangrijk dat men OP ELK MOMENT de tekst verstaat en heeft daar ook zijn muziek naar gecomponeerd...

Overigens is de litteraire waarde van een libretto ook iets heel relatiefs (en afhankelijk van smaak).
De teksten van Donizetti zijn zeker niet altijd draken. Ik vind bv de tekst van 'l'elisire d'amore' best doenbaar...
En sommige mensen (niet ik!) vinden de tekst van Maeterlinck ook gedateerd en eerder belachelijk...

10

van Fred <riccifrederic@...> op maandag 12 februari 2018 om 0:31

hmmm blijf flessen opentrekkendan maar. Bij ELKE opera was/is verstaanbaarheid van enorm belang. Die mollige slordige dictie is er gekomen sinds de globalisering. Zowat alle vooroorlogse zangers waren perfect verstaanbaar in eender welke taal....Er was geen boventiteling en mensen wilden toch ook wel het verhaaltje volgen hoor....

9

van Kris Cornelis <cornelis.vanhaute@...> op zaterdag 10 februari 2018 om 10:45

Ik ga het nu eventjes op flessen trekken :-)
Vereisen wij, als luisteraar/toeschouwer dat er een positieve correlatie bestaat tussen de kwaliteit van de tekst en de verstaanbaarheid?
'Draken' van libretto's (genre Belcanto a la Donizetti) zijn qua verstaanbaarheid van geen belang.
Bij top literatuur van Maeterlinck (Om maar verder te gaan met Pelléas) is verstaanbaarheid zeer belangrijk.
En tussenin zit ergens Verdi (die bij zijn latere opera's wakker lag van de kwaliteit van zijn libretto's), en Wagner (die schreef vanuit de duitse prosodie ("winterstürme wichen dem wonnemond").
Nogmaals: ik trek het op flessen.

Mijn punt was dat de verstaanbaarheid in deze voorstelling ruimschoots voldoende was voor mij (zelfs zonder boventiteling goed te volgen), en dat zij in andere voorstellingen (Puccini, Rossini) best wat beter mag zijn. En of je daar nu per se franstalig zanger moet voor zijn? Het zal zeker helpen.

Volgens mij speelt in deze interessante discussie ook de voorliefde voor 'lied' een rol. Liedliefhebbers, zoals Margo, focussen nogal eens (terecht) op verstaanbaarheid, terwijl dat bij pure muzikale liefhebbers eerder anders zal zijn.

8

van Stefan Caprasse <stefan.caprasse@...> op vrijdag 9 februari 2018 om 15:31

'Pelléas' is een literatuuropera, wat wil zeggen dat de tekst van het oorspronkelijk toneelstuk -op coupures na- letterlijk wordt overgenomen. Dat houdt dan ook in dat de tekst (en de verstaanbaarheid ervan) meer dan in andere werken zeer van belang is. Temeer daar Debussy de zang helemaal geschreven heeft in functie van de prosodie van het frans. Vandaar ook dat die rollen het best door franse zangers gezongen worden of alleszins door zangers die een meer dan voldoende uitspraak van het frans bezitten.

Ik wil niet beweren dat in andere opera's die verstaanbaarheid zoveel minder van belang is maar in andere genres van opera (bv belcanto) is de tekst soms eerder geschreven in functie van de muziek (met vocalisen, met grote ensembles) en daarin stoort een mindere verstaanbaarheid (als die door de muziek al sowieso mogelijk zou zijn) toch minder...

7

van Kris Cornelis <cornelis.vanhaute@...> op vrijdag 9 februari 2018 om 9:25

Zeer mooie avond gehad.
Wat de zichtbaarheid betreft: vanop de hogere balkons zag je de dansers perfect, maar de 'oogbol' was maar half te zien. 2 Tv-schermen op het 3e zijbalkon moesten soelaas bieden.
Over de verstaanbaarheid: dit is maar mijn 2e Pelléas dus mijn ervaringsrijkdom wat betreft dit werk is beperkt, maar ik maakte mij in de opera de bedenking dat als Italiaanse opera's nog maar de helft van de verstaanbaarheid zouden hebben van deze uitvoering ik heel gelukkig zou zijn.
Over de Golaud van Leigh Melrose: die was best OK, net als de rest van de cast, de dansers, de regie en het orkest!

6

van Stefan Caprasse <stefan.caprasse@...> op woensdag 7 februari 2018 om 9:22

Ook nog even vermelden dat er soms tussen de bedrijven een irritant geluid te horen was dat echt op de trommelvliezen (de mijne toch...) werkte;;; zodat men opgelucht was wanneer het orkest weer aanving...

5

van Stefan Caprasse <stefan.caprasse@...> op dinsdag 6 februari 2018 om 9:45

En inderdaad het heel mooie beeld van de gouden bal die "semble avoir des racines dans la terre" met inderdaad een beeld van Atlas "plus lourde que tout le monde".
Om in de Griekse mythologie te blijven: als Yniold daarvoor die enorme bal voortduwt, doet hij mij aan Sissifos denken...

Het gewicht van het noodlot dat op alle personnages (en in uitbreiding op alle mensen) hangt...

4

van Jos Hermans <jos.hermans@...> op maandag 5 februari 2018 om 16:16

Grote meningsverschillen dit keer, vooral over de prestatie van Leigh Melrose : http://vlaamswagnergenootschap.blogspot.be/2018/02/sidi-larbi-cherkaoui-en-damien-jalet.html

3

van Stefan Caprasse <stefan.caprasse@...> op maandag 5 februari 2018 om 15:54

Wat er zich in die 'pupil' afspeelt kon niet altijd vanop het zijbalkon gezien worden, doordat er een kristal in de weg hing... Zo bv het ballet tijdens de scene Genevieve-Arkel (maar daar was dat toch van geen nut!). Maar daardoor kon ik ook Golaud niet zien bij de moordscene... Daar zou toch iets meer rekening mogen mee gehouden worden!

Ook dat kindje in het begin ontging me.

Nog een klein detail: tijdens de 'bespiedingsscene' werden de replieken 'van het bed' "et...le lit?enz..." weer ingelast, wat tegenwoordig vaker gedaan wordt. Debussy had deze enkele maten eerst geschreven en daarna weggelaten omdat die rechtstreekse allusie sommige toeschouwers zou gechoqueerd hebben... Vandaar dat ze op de meeste opnames niet staan.

2

van Margo <margo@...> op maandag 5 februari 2018 om 15:31

Golaud verschijnt wel degelijk. Hij staat tijdens die scène in de pupil achter zo'n vergrotende lens... moord vanop afstand ?

Dat kindje is er ook helemaal in het begin als zij uit dat dradenweb stapt vooraleer Golaud en Mélisande de scène overnemen. Misschien dat ze zo op een of andere manier het cyclische van de opera willen uitdrukken ?

"Il faut qu'il vive, maintenant, à sa place, c'est au tour de la pauvre petite."

1

van Stefan Caprasse <stefan.caprasse@...> op maandag 5 februari 2018 om 12:31

Ook bij mij behoort Pelleas el Melisande tot de absolute lievelingswerken... ik verzamel er oa alle beschikbare CD en DVD- BluRay opnames van (een 30tal...)
Ik ben het deze keer ook zo goed als helemaal eens met de recensie.
In de nochtans uitstekende akoustiek van de Antwerpse Opera leken de stemmen vaak niet boven het orkest uit te komen. Leigh Melrose lijkt vaak woorden "in te slikken", al vind ik hem soms wel dreigend genoeg (scene met Mélisande , met Yniold). Matthew Best (Arkel) heeft ook een beetje rare intonatie. Jacques Imbrailo (ook bv een uitstekende Billy Budd, ook al zo'n dromerig type...) is heel overtuigend als de dromerige Pelléas maar mist inderdaad soms de hoogste noten (misschien sws een probleem bij een bariton-Pelléas ?...). Mari Eriksmoen vond ik (in haar prachtig, erg klassiek aandoend kostuum) vokaal en scenisch geknipt voor Mélisande. Susan Maclean bracht vrij goed de briefscene en Anat Edri was heel overtuigend als Yniold...

En dan de enscenering... Globaal heel mooie beelden. En tenminste nog eens een eerder symbolische enscenering eerder dan de tegenwordig vaak cru-realistische...

Het gebruik van de touwen (om die figuren exact te timen moet er heel wat repetitie aan vooraf gegaan zijn!) was heel gepast in de beginscene (Golaud verstrikt in het woud) en in de torenscene (Pelléas verstrikt in de 'longs cheveux' van Mélisande, maar iets minder in de Absalon-scene waar ze het gewelddadige karakter enigszins inperken...

De dansers waren soms functioneel. Zo beelden ze de golven van de zee uit in de grotscene - deze golven waren overigens ook in de zaal geprojecteerd maar men moest er wel aan denken van daar op te letten... En in de scene met Melisande versterken ze inderdaad de dreigingen van Golaud. Maar op andere plaatsen zijn ze eerder overbodig en leiden ze zelfs de aandacht af van de essentie

De projecties en het décor van reusachtige kristallen oogde wel heel mooi. Ook,heel sobere ringvormige fontein.
Op het einde van hun grote liefdesscene staan de geliefden er wel middenin. En dan te bedenken "qu'elle est peut-être aussi profonde que la mer...".
En de dood van Pelléas was ook raar: Golaud verschijnt niet en wordt hij dan getroffen door een projectiel?!

Wel heel mooie slotscene met de dienstmeiden die als gesluierde 'pleureuses' verschijnen en het kind (dat is wel snel gegroeid!) die de hand van de stervende Mélisande vasthoudt en dan door Arkel wordt weggeleidt, terwijl Golaud gebroken achterblijft...

Een produktie die dus vooral visueel in het geheugen zal blijven...