ti guarda dal Grande Inquisitor

Yevgenij Onegin in Bremen

De Tchaikovsky-cyclus van de Vlaamse Opera begon vorig seizoen met Mazeppa. Deze cyclus is een co-productie met het Theater Bremen, waar vorig weekend deel twee - Yevgenij Onegin - in première ging. Tatjana Gürbaca heeft er een boeiende voorstelling van gemaakt die aanzet tot nadenken, maar waarvan de bedoeling van een paar ideeën mij niet altijd even duidelijk was.

FotoGürbaca verplaatst de handeling naar een 20ste-eeuwse Russische kolchoz, waar Larina de bazin is. In een keurig vierkanten patroon - ook al een kenmerk in Mazeppa - zit de plaatselijke bond van gepensioneerden fruit te kuisen voor de confituur die ze aan het maken zijn.

Om een of andere reden, krijgt het oogstlied vervolgens de dimensies van een protestkoor. Uit het koor treden ook een jongen en een meisje naar voren die gekleed zijn als een huwelijkspaar. Het bruidsboeket dat ze weggooit, wordt door Tatiana opgevangen. Het is me ook niet duidelijk waarom dit koppeltje door twee mentaal gehandicapten gespeeld wordt. Misschien dat de kolchozen zo'n gesloten gemeenschap is waar voor iedereen gezorgd wordt ? om over inteelt nog maar te zwijgen...

Dat koppeltje komt ook nog terug in de dromen en nachtmerries van Tatiana tijdens haar briefscène. Het koppeltje is omringd door mannen met de koppen van onder andere een bok of een wolf (nog een beeld dat ik nog niet meteen kan plaatsen). In die dromen duikt ook Onegin op, die ze met een pijl uit een boog lijkt neer te willen schieten, maar het is het meisje dat getroffen wordt.

Opvallend is dat Gürbaca Tatiana geen brief laat schrijven. Op het einde van haar scène snijdt ze haar paardenstaart af en steekt hem in een pralinedoos om haar haar - zeg maar haar vrouwelijkheid - op te sturen naar Onegin. Aangezien ze letterlijk een deel van zichzelf aan Onegin gegeven heeft, komt zijn afwijzing nadien des te harder aan. Het kersenplukkoor komt tussen deze twee scènes. De meisjes lachen Tatiana uit omdat ze haar haar afgesneden heeft, ze trekken een wit laken over haar en besmeren het met kersenconfituur. Dat bevlekte laken lijkt me ook een symbool van Tatiana's verloren maagdelijkheid. Als ze zich losmaakt uit dat laken, lijkt ze hergeboren te worden en net op dat moment arriveert Onegin om haar af te wijzen...

De briefscène is de centrale scène van de hele opera en ik vind het briljant wat Tatjana Gürbaca ervan gemaakt heeft.

De uitgelaten sfeer op Tatiana's naamfeest contrasteert fel met de vorige emoties. Die scène speelt zich in deze productie af in een sauna. Dat klinkt misschien knettergek, maar tot mijn grote verrassing bleek dat wel goed te werken. Ik kan me bijvoorbeeld best voorstellen dat een sauna in bepaalde delen van Rusland dezelfde sociale functie heeft als in de Scandinavische landen. Tijdens dat feest ontpopt monsieur Triquet zich tot de grapjas van de familie en in plaats van een ode te brengen aan Tatiana, orkestreert hij een drinkwedstrijd met -uiteraard- vodka. Als Olga en Onegin tijdens het feest met een witte ballon spelen, slaan bij Lenski de stoppen door.

In de duelscène is Lenski gekleed als een militair, op de grond liggen stapeltjes uniformen en legerbottines... weer in hetzelfde karakteristieke vierkanten patroon. Tijdens het duel gooit Lenski zijn pistool weg, duwt zijn hoofd tegen Onegins pistool dat plotseling afgaat. Het lijkt een ongeval te zijn. Pas na deze scène komt trouwens de pauze, waardoor de opera opgedeeld wordt in een heel lang begin en heel korte slotscène.

Voor het feest bij Gremin zijn we in een totaal andere omgeving. De bijeenkomst is een partijdag van de communistische partij. Tijdens de polonaise wordt een raket rondgedragen en gehuldigd, waarna lekker hypocriet een omhaling gedaan wordt voor het Rode Kruis. Op dat feest valt Onegin met zijn slonzig uiterlijk sterk uit de toon. Hij wordt op zijn beurt afgewezen door Tatiana, waarna de Gremins arm in arm de zaal verlaten terwijl witte ballonnen naar beneden vallen...

Deze productie zal volgend jaar vanaf maart in de Vlaamse Opera te zien zijn, maar wel met een volledig andere bezetting.

De (jonge) bezetting in Bremen was niet fameus. Eén grote uitzondering was de schitterende Tatiana van Nadine Lehner. Zij heeft een grote stem die ze perfect beheerst. Ze kan ook dat onbestemde "iets" in haar stem leggen waardoor ze kan ontroeren... zowel tijdens haar briefscène als tijdens haar dramatische afwijzingsscène van het laatste bedrijf.

Boris Dyakov leek aanvankelijk goed te zijn, maar snel werd duidelijk dat zijn forte meer geroep was en dat hij dan ook niet meer zuiver klinkt. Jared Rogers was als Lenski de ramp van de avond. Hij weet niet hoe hij ongeschonden door zijn registerovergang moet geraken, wat vooral in zijn liefdesverklaring aan Olga en in uitdaging van Onegin voor pijnlijke momenten zorgde. In "Kuda, kuda" gebruikt hij wel meer kopstem, waardoor die aria toch min of meer aanvaardbaar klonk. Ook de stem van Barbara Buffy (Olga) zat te veel in haar keel. Christian Hübner heeft daarentegen wel een fantastisch geluid en zingt mooie diepe noten als Gremin, maar zijn intonatie laat hem te vaak in de steek.

Op dat vlak, hoop ik dat de bezetting in Antwerpen/Gent beter is. Ik kijk wel al uit om Gürbaca's productie terug te zien.

Publicatie: zaterdag 21 november 2009 @ 9:33
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
0 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen

Dido and Aeneas in Luik

De Waalse Opéra staat niet echt bekend voor haar programmatie van barokopera's al hebben ze tien jaar geleden wel eens de "comédie-ballet" Le Bourgeois Gentilhomme uitgevoerd. De voorstelling van Dido and Aeneas was gisteren de eerste "echte" barokopera die ik hoorde sinds de meer dan twintig jaar dat ik naar Luik ga.

Opera, 10-5-2017 17:16
0 opmerkingen

Infinite Now in Antwerpen

Shell Shock was een paar jaar geleden de bijdrage van de Munt aan de herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog. Opera Vlaanderen doet dit met Infinite now van Chaya Czernowin. Gisteren was de Antwerpse creatie in een - letterlijk - meer dan halflege zaal.

Opera, 1-5-2017 10:09
6 opmerkingen

Mei 2017

Deze maand nemen wij en de Munt eindelijk afscheid van de tent. Dat gebeurt met Aida in een productie van Stathis Livathinos en met een dubbele bezetting. De binnenkoer van de Landcommanderij in Alden Biesen is weer het jaarlijks podium voor de Zomeropera met deze keer Don Pasquale. De laatste cinema-voorstelling van de Met dit seizoen is Der Rosenkavalier waarmee Renée Fleming afscheid neemt van de bühne. Tenslotte wordt in verschillende concertzalen de 70ste verjaardag van Philippe Herreweghe gevierd.

Toekomstmuziek, 29-4-2017 15:47
2 opmerkingen