ti guarda dal Grande Inquisitor

Semele in de Munt

In de producties van Pelléas et Mélisande en Le grand macabre stond er telkens een sculptuur als decor op het podium van de Munt. Voor de nieuwe productie van Semele staat de sculptuur buiten op het Muntplein. Het is een beeld van een "Three Legged Buddha" van de hand van Zhang Huan, die tevens de regie doet. Binnen staat er ook een soort sculptuur, de ruwbouw van een authentieke Chinese tempel, die voor de gelegenheid overgevlogen werd uit China en als eenheidsdecor dienst doet.

Foto

Zhang Huan is een nieuwkomer in de operawereld en naar eigen zeggen begrijpt hij het genre zelfs niet. Zo'n uitspraak is natuurlijk vragen om kritiek, zeker als er in zijn enscenering een aantal discutabele keuzes gemaakt worden.

De productie is oosters getint. Er is natuurlijk die tempel, maar ook de kostuums van Han Feng verwijzen naar China met bijvoorbeeld het koor van Chinese monniken. Sommige karakters dragen echter historische westerse kostuums. Zo lijkt de prins Athamas wel weggelopen van het vijftiende-eeuwse Spaanse Hof en ook Iris zou niet misstaan in een klassieke enscenering van Don Carlo.

De idee om een Oosterse Semele te maken is op zich niet gekker dan om in Handels opera een parallel te zoeken met het Brits koningshuis, zoals we indertijd in de Vlaamse Opera konden zien. Het grootste deel van zijn ideeën werken wel degelijk en leveren ook mooie beelden op, zoals Semele die boven de tempel zweeft terwijl ze "Endless pleasure, endless love" zingt. De scène waarin ze verteerd wordt door Jupiters vuur, is ook geslaagd. In de voorafgaande scène, als ze Jupiter zo ver krijgt om te zweren dat hij alles voor haar zal doen, zien we Juno, de aanstookster van de list, een witte Chinese draak binnenleiden. In de volgende scène is Semele volledig omwikkeld door die draak en wordt op die manier verslonden.

Een andere interessante vondst was om tijdens Jupiters aria "Where'ver you walk" Jupiter de voeten van Semele te laten wassen (weliswaar met droog theaterwater) als verbeelding van 'where'er you tread, the blushing flowers shall rise'. De Somnus-scène was ook niet slecht met Somnus die op een gigantisch deken op het dak van de tempel ligt te slapen en nadien samen met zijn geliefde Pasithea wegzweeft.

Die Somnus-scène is ook symptomatisch voor de problemen met deze enscenering, er zit namelijk ook een opblaasbare reus op het dak, waarvan de zin me ontgaat. Zhang Huan slaagt er in om het slot van elk bedrijf te verknoeien door nodeloze toevoegingen. Het minst erge is nog het opvoeren van twee sumo-worstelaars, inclusief de bijhorende worstelgeluiden, tijdens "Bless the glad earth", het slotkoor van het tweede bedrijf.

Het einde van het eerste bedrijf is al iets problematischer. Normaal eindigt dat met de herhaling van "Endless pleasure, endless love" door het koor... maar Zhang Huan vond het blijkbaar nodig om daarna nog een Chinees liedje over een bruine adelaar te laten zingen. In het midden van een Handel-opera klinkt dat als een tang op een varken. Voor het gemak worden ook even de boventitels uitgeschakeld zodat het Chinees-onmachtige deel van het publiek geen flauw idee heeft wat de zangeres zingt. De verwijzing naar de ontvoering van Semele door een arend is evident, maar door deze toevoeging eindigt het bedrijf in verwarring. Tijdens de pauze wordt trouwens "Een Mongoolse Semele" opgevoerd onder de "Three Legged Buddha", waar deze muziek beter past dan tijdens de voorstelling.

Het slot van de voorstelling is echter het meest rampzalige van allemaal. Ik heb er geen probleem mee dat anderhalve scène geknipt wordt en dat de voorstelling eindigt na de dood van Semele en met het koor "Nature to each allots his proper sphere". Maar het had dan ook daar moeten stoppen. Daarna neuriet het koor nog een onbegeleide melodie, het doek gaat dicht en het gezicht van Semele (?) wordt geprojecteerd terwijl het wegregent. Het doek gaat weer open en het koor draagt een doodskist naar voor. Het doek gaat weer dicht en als het weer opengaat, is de tempel leeg, het regent en een vrouw veegt de vloer. Heel die laatste sequens is gewoon te veel en het lijkt alsof hij nog vanalles wil vertellen maar niet weet hoe hij moet stoppen. Als al die overbodige extraatjes weggelaten zouden worden, zou het geheel volgens mij veel sterker en samenhangender zijn.

In een Chinese Semele moeten onvermijdelijk ook een aantal Chinese zangers zitten. Vooral in het geval van de titelrol is die keuze een misser. Ying Huang kon me op geen enkel moment overtuigen van haar Semele. Haar kleine stem heeft maar één kleur, één expressie en één dynamisch niveau. Haar hoogte straalt niet echt en op iets dramatischere momenten duwt ze op haar stem, maar dat levert niets op. Het feit dat ze tijdens "Endless pleasure" even haar draad kwijt was, kan iedereen overkomen. Maar ze slaagt er niet in om enige stuwing te krijgen in "Myself I shall adore". Enkel met "No, no, I'll take no less" slaagt ze er bijna in om de temperatuur wat op te drijven. De andere Chinese, de mezzo Ning Liang, zingt zowel Juno als Ino. Vooral als Juno kan ze zich uitleven. Maar zij is ook beperkt in haar expressiemogelijkheden met een laag register dat kracht mist. Het applaus dat ze na "Hence, Iris, hence away" krijgt, is meer voor Handel bedoeld dan voor haar uitvoering.

Een nieuwe naam voor mij was die van Sarah Tynan. Zijn zong een fantastische Iris met een heel directe en open stem met veel variatiemogelijkheden en die projecteert als een laser. In vergelijking met de andere zangeressen was haar Engelse uitspraak glashelder. Ze leeft zich ook volledig in in haar rol. Zelfs als Juno aan het zingen is, blijft ze haar spanning vasthouden. Ik vermoed dat zij een veel betere Semele zou geweest zijn dan Ying Huang. Hopelijk komt ze nog terug in een iets substantiëlere rol dan Iris.

Bij de mannen viel ook veel te genieten. Kurt Gysen liet zijn diepe noten rollen in de redelijk korte rol van Somnus. Nathan Berg zong de andere baspartij van Semeles vader Cadmus met de nodige autoriteit. Zijn vertolking bereikte een hoogtepunt met zijn hoogst expressieve vertelling "Wing'd with our fears" over hoe Semele ontvoerd werd. Jeremy Ovenden was ook een overtuigende Jupiter. Zijn tenor heeft een stevige baritonale kleuring maar ook de flexibiliteit om bijvoorbeeld "Where'er you walk" te versieren met fel gesmaakte trillers. David Hansen leent zijn zoetgevooisde contratenorstem aan Athamas, maar zijn stem valt licht uit en geraakt amper over de orkestbak.

Publicatie: zaterdag 19 september 2009 @ 11:58
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
2 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen