ti guarda dal Grande Inquisitor

Winterreise in Schwarzenberg

Vorig seizoen was Christoph Prégardien in de Munt te horen met de ongewone Zender-versie van Schuberts Winterreise. Je zou haast gaan geloven dat hij uitgekeken is op de "normale" versie van Schubert, want nu in Schwarzenberg voerde hij een bewerking voor kamerensemble van Norman Forget op.

Het Ensemble Pentaèdre bestaat enkel uit de blaasinstrumenten fluit, klarinet(ten), hobo (bespeeld door de bewerker Norman Forget), hoorn en fagot. Daar komt ook nog de accordeon van Joseph Petric bij. Alhoewel dit meer instrumenten zijn dan enkel een piano is de klanktextuur minder gevarieerd. De begeleiding wordt verzacht en alle scherpe randjes zijn weggevijld.

De typische kenmerken van sommige liederen verdwijnen zelfs volledig. Het bekendste lied is Der Lindenbaum, waarin de piano het ruisen van de bladeren uitbeeldt. In deze bewerking wordt dit overgenomen door de accordeon, maar die kan niet hetzelfde effect weergeven. Die Krähe is zelfs helemaal lachwekkend. Normaal hoor je het trage cirkelen van een kraai in de piano. Nu wordt die muziek gespeeld door de fluit, waardoor het eerder merels of nachtigalen lijken die rondfladderen.

In een paar liederen werkt dit ensemble wel. Een hoorn kan uiteraard veel beter de posthoorn in Die Post weergeven dan een piano. Het gebruik van de hobo in Der Leiermann werkt ook goed. Het was ook origineel om in Das Wirtshaus de muzikanten de begeleiding te laten neuriën als achtergrondmuziek.

Een andere wijziging in deze versie van Winterreise is dat ze teruggegrepen hebben naar Wilhelm Müllers oorspronkelijke volgorde van diens gedichten. Het is genoegzaam bekend dat Schubert eerst een bundel met een selectie van twaalf Winterreise-gedichten gevonden heeft en die getoonzet heeft. Nadien vond hij de volledige cyclus en voegde de extra twaalf liederen achter de reeds gecomponeerde. Ik vind de volgorde van Müller op dramatisch vlak wel beter werken dan die van Schubert. Maar als je de Schubertvolgorde gewoon bent, dan voelt het wel raar aan om bijvoorbeeld Die Post meteen na Der Lindenbaum te horen, of Frühlingstraum, Einsamkeit én Mut tussen Die Nebensonnen en Der Leiermann te vinden.

Zoals bekend, ben ik alles behalve een fan van Christoph Prégardien en dat werd nog eens bevestigd na zijn interpretatie van Winterreise gehoord te hebben. Ook voor hem geldt, dat alle scherpe kantjes weggevijld zijn. Hij beschikt niet over de vocale mogelijkheden om bijvoorbeeld het einde van Rast - "mit heissem Stich sich regen" - met de nodige kracht en kleur te zingen. Het promethiaanse karakter van Mut ontbreekt ook volledig.

Op mij maakte zijn vertolking de indruk van een flashback-Winterreise, van een Wanderer die een zekere tijd na het gebeuren totaal gedeprimeerd verteld wat er hem ooit overkomen is. Dat is natuurlijk een mogelijkheid, maar heeft als nadeel dat hij veel minder betrokken lijkt dan als hij zijn tocht op het moment zelf beleeft. Ikzelf voelde me dan ook op geen enkel moment betrokken of ontroerd bij wat hij te vertellen had.

Een dergelijke alternatieve Winterreise-versie is wel eens interessant als experiment, maar het toont vooral aan hoe geniaal het origineel wel is.

Publicatie: zaterdag 5 september 2009 @ 9:48
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
2 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen