ti guarda dal Grande Inquisitor

Dietrich Fischer-Dieskau in Schwarzenberg

Zoals gewoonlijk was er dit jaar ook een master class tijdens de Schubertiade Schwarzenberg. Deze keer hadden ze de grootmeester zelf, Dietrich Fischer-Dieskau, nog eens kunnen strikken... voor wat waarschijnlijk zijn allerlaatste "Meisterkurs" zal geweest zijn.

Foto

Dit was minstens de derde keer dat ik hem in Schwarzenberg een master class zag geven. In vergelijking met de vorige keren is hij eigenlijk nauwelijks veranderd. Hij gaat wat trager en moeizamer, maar zijn oren en zijn onwaarschijnlijke liedkennis doorstaan nog altijd de tand des tijds.

Oorspronkelijk waren er zes liedduo's voorzien, maar na de eerste dag was er al een bariton afgevallen... het is niet duidelijk of Dieskau hem gevraagd had om niet meer te komen of dat hij plotseling ziek geworden was. Zijn enige optreden haalde in alle geval niet het vereiste niveau.

Er was slechts één thema: Schubert !

Voor de vier dagen van de master class had elke duo vier liederen voorbereid die aan het kritisch oor van Dietrich Fischer-Dieskau voorgelegd werden. Zo gauw hij iets hoort dat hem niet zint, dan onderbreekt hij de zanger of pianist. Dat kan zelfs al na twee akkoorden van de piano-inleiding zijn. Hij beperkt zich wel tot interpretatieve opmerkingen, alhoewel het bij sommige zangers ook technisch nog hier en daar rammelt. Dat is des te penibeler in geval van bijvoorbeeld de sopraan die Memnon voorbereid had en meteen te horen kreeg dat het veel te snel was en nadien constant in problemen kwam met haar adem.

Het "juiste" tempo is een van die zaken waar Dieskau regelmatig op terugkomt. Hij gaat daarbij vaak uit van het gehele gedicht of zelfs van details die misschien wel bedoeld zijn, maar die niet met zo veel woorden in de muziek of de tekst aangegeven staan. Tempo is uiteraard een persoonlijk aanvoelen, zeker in het geval van Schubert, maar het was opvallend dat niemand van de jonge zangers in discussie ging over waarom ze zelf een bepaald tempo gekozen hadden. Je moet wel heel zeker van je zaak zijn vooraleer je met een monument als Dieskau gaat discuteren over Schubert, vermoed ik.

Het zal ook niet verbazen dat de tekst heel belangrijk is voor Dieskau. Ondanks het feit - of misschien net daarom - dat zowat de meeste zangers Duits als moedertaal hebben, moest hij heel vaak hun uitspraak corrigeren. Elke medeklinker moet uitgesproken worden, anders verstaat het publiek niet waarover het gaat, maar de klinkers dienen om de melodie te dragen. Het is allemaal evident voor het doorsnee-Schubertiade-publiek, maar soms zag je zangers met hun ogen rollen omdat ze blijkbaar geen idee hadden waarover hij het had.

Een ander belangrijk aandachtspunt was wanneer legato gezongen moet worden (telkens als het kan, desnoods maar voor twee noten) en wanneer met vibrato gezongen moet worden (altijd!). Daarnaast ging hij heel af en toe in op de achtergrond van de liederen of de gedichten. Vooral bij de liederen op teksten van Mayrhofer - zoals Memnon of Im Walde - ging hij dieper in op hoe Mayrhofer zijn eigen eenzaamheid en persoonlijke problemen vertaalde in zijn gedichten en hoe Schubert dat vertaalde.

Foto

Na de laatste "les" kreeg hij nog bloemen van de zangers en een staande ovatie van het publiek...

Publicatie: vrijdag 4 september 2009 @ 14:37
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Le prophète in Essen

Het is nog wat vroeg om van een revival te spreken, maar de laatste jaren zien we toch meer en meer operahuizen die niet meer terugdeinzen bij het idee om een "grand opéra" van Meyerbeer, Halévy of Auber te programmeren. De meest recente toevoeging is Meyerbeers Le prophète in Essen. Het is een, op verschillende vlakken, ontgoochelende productie.

Opera, 24-4-2017 17:06
0 opmerkingen

Opera Vlaanderen 2017-2018

Een dag na de Waalse Opéra presenteert Opera Vlaanderen haar nieuwe seizoen met zeven producties, waarvan twee hernemingen. Het seizoen heeft het thema "Rien ne va Plus" meegekregen... en is uiteraard iets uitdagender dan dat van Luik.

Toekomstmuziek, 19-4-2017 17:11
4 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2017-2018

Het volgende seizoen van de Waalse Opéra leest weer als de "who's who" van de Italiaanse operacomponisten... Rossini, Bellini, Donizetti, Verdi (twee keer) en Puccini. Gooi er nog een Carmen en Nozze bovenop en een rariteit als Le Domino noir en klaar is het programma.

Toekomstmuziek, 18-4-2017 21:05
1 opmerking

Iris Hendrickx en Gijs Van der Linden in deSingel

Gisteren gaven twee Belgische zangers, Iris Hendrickx en Gilles Van der Linden, een liedrecital in deSingel. Ze werden daarbij begeleid door niemand minder dan Helmut Deutsch.

Liedrecital, 13-4-2017 8:36
0 opmerkingen

Das Lied 2017 Preisträgerkonzert in Heidelberg

In 2009 heeft Thomas Quasthoff de tweejaarlijkse zangwedstrijd "Das Lied" opgericht. De eerste vier edities vonden plaats in Berlijn, in 2017 verhuisde de wedstrijd naar Heidelberg. De drie zangers en de twee pianisten die vorige maand in de prijzen vielen, gaven deze voormiddag hun "Preisträgerkonzert" in de Heidelberger Stadthalle.

Liedrecital, 9-4-2017 18:07
2 opmerkingen

Annette Dasch in Heidelberg

Net zoals Piotr Beczala stond de sopraan Annette Dasch in mijn lijstje voor herkansingen. Maar in tegenstelling tot Beczala heeft Dasch gisteren de tweede zit niet gehaald.

Liedrecital, 9-4-2017 9:17
0 opmerkingen

Thomas Quasthoff in Heidelberg

Vijf jaar geleden stopte Thomas Quasthoff met zingen. Het was slechts een kwestie van tijd vooraleer hij weer op het recitalpodium zou kruipen en zijn prachtige stem zou inzetten voor de vertolking van Melodramen. Vandaag was het zover, weer samen met Justus Zeyen, in het Theater Heidelberg.

Liedrecital, 8-4-2017 21:31
0 opmerkingen

Piotr Beczala in Heidelberg

Twee jaar geleden hoorde ik Piotr Beczala tijdens de Schubertiade nog een desastreuze "Müllerin" zingen. Gisteren kreeg hij een herkansing met onder andere Dichterliebe en heeft hij zich kunnen rehabiliteren. Zoals gewoonlijk was Helmut Deutsch zijn pianist.

Liedrecital, 8-4-2017 9:15
0 opmerkingen