ti guarda dal Grande Inquisitor

Dietrich Fischer-Dieskau in Schwarzenberg

Zoals gewoonlijk was er dit jaar ook een master class tijdens de Schubertiade Schwarzenberg. Deze keer hadden ze de grootmeester zelf, Dietrich Fischer-Dieskau, nog eens kunnen strikken... voor wat waarschijnlijk zijn allerlaatste "Meisterkurs" zal geweest zijn.

Foto

Dit was minstens de derde keer dat ik hem in Schwarzenberg een master class zag geven. In vergelijking met de vorige keren is hij eigenlijk nauwelijks veranderd. Hij gaat wat trager en moeizamer, maar zijn oren en zijn onwaarschijnlijke liedkennis doorstaan nog altijd de tand des tijds.

Oorspronkelijk waren er zes liedduo's voorzien, maar na de eerste dag was er al een bariton afgevallen... het is niet duidelijk of Dieskau hem gevraagd had om niet meer te komen of dat hij plotseling ziek geworden was. Zijn enige optreden haalde in alle geval niet het vereiste niveau.

Er was slechts één thema: Schubert !

Voor de vier dagen van de master class had elke duo vier liederen voorbereid die aan het kritisch oor van Dietrich Fischer-Dieskau voorgelegd werden. Zo gauw hij iets hoort dat hem niet zint, dan onderbreekt hij de zanger of pianist. Dat kan zelfs al na twee akkoorden van de piano-inleiding zijn. Hij beperkt zich wel tot interpretatieve opmerkingen, alhoewel het bij sommige zangers ook technisch nog hier en daar rammelt. Dat is des te penibeler in geval van bijvoorbeeld de sopraan die Memnon voorbereid had en meteen te horen kreeg dat het veel te snel was en nadien constant in problemen kwam met haar adem.

Het "juiste" tempo is een van die zaken waar Dieskau regelmatig op terugkomt. Hij gaat daarbij vaak uit van het gehele gedicht of zelfs van details die misschien wel bedoeld zijn, maar die niet met zo veel woorden in de muziek of de tekst aangegeven staan. Tempo is uiteraard een persoonlijk aanvoelen, zeker in het geval van Schubert, maar het was opvallend dat niemand van de jonge zangers in discussie ging over waarom ze zelf een bepaald tempo gekozen hadden. Je moet wel heel zeker van je zaak zijn vooraleer je met een monument als Dieskau gaat discuteren over Schubert, vermoed ik.

Het zal ook niet verbazen dat de tekst heel belangrijk is voor Dieskau. Ondanks het feit - of misschien net daarom - dat zowat de meeste zangers Duits als moedertaal hebben, moest hij heel vaak hun uitspraak corrigeren. Elke medeklinker moet uitgesproken worden, anders verstaat het publiek niet waarover het gaat, maar de klinkers dienen om de melodie te dragen. Het is allemaal evident voor het doorsnee-Schubertiade-publiek, maar soms zag je zangers met hun ogen rollen omdat ze blijkbaar geen idee hadden waarover hij het had.

Een ander belangrijk aandachtspunt was wanneer legato gezongen moet worden (telkens als het kan, desnoods maar voor twee noten) en wanneer met vibrato gezongen moet worden (altijd!). Daarnaast ging hij heel af en toe in op de achtergrond van de liederen of de gedichten. Vooral bij de liederen op teksten van Mayrhofer - zoals Memnon of Im Walde - ging hij dieper in op hoe Mayrhofer zijn eigen eenzaamheid en persoonlijke problemen vertaalde in zijn gedichten en hoe Schubert dat vertaalde.

Foto

Na de laatste "les" kreeg hij nog bloemen van de zangers en een staande ovatie van het publiek...

Publicatie: vrijdag 4 september 2009 @ 14:37
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen