ti guarda dal Grande Inquisitor

Dietrich Fischer-Dieskau in Schwarzenberg

Zoals gewoonlijk was er dit jaar ook een master class tijdens de Schubertiade Schwarzenberg. Deze keer hadden ze de grootmeester zelf, Dietrich Fischer-Dieskau, nog eens kunnen strikken... voor wat waarschijnlijk zijn allerlaatste "Meisterkurs" zal geweest zijn.

Foto

Dit was minstens de derde keer dat ik hem in Schwarzenberg een master class zag geven. In vergelijking met de vorige keren is hij eigenlijk nauwelijks veranderd. Hij gaat wat trager en moeizamer, maar zijn oren en zijn onwaarschijnlijke liedkennis doorstaan nog altijd de tand des tijds.

Oorspronkelijk waren er zes liedduo's voorzien, maar na de eerste dag was er al een bariton afgevallen... het is niet duidelijk of Dieskau hem gevraagd had om niet meer te komen of dat hij plotseling ziek geworden was. Zijn enige optreden haalde in alle geval niet het vereiste niveau.

Er was slechts één thema: Schubert !

Voor de vier dagen van de master class had elke duo vier liederen voorbereid die aan het kritisch oor van Dietrich Fischer-Dieskau voorgelegd werden. Zo gauw hij iets hoort dat hem niet zint, dan onderbreekt hij de zanger of pianist. Dat kan zelfs al na twee akkoorden van de piano-inleiding zijn. Hij beperkt zich wel tot interpretatieve opmerkingen, alhoewel het bij sommige zangers ook technisch nog hier en daar rammelt. Dat is des te penibeler in geval van bijvoorbeeld de sopraan die Memnon voorbereid had en meteen te horen kreeg dat het veel te snel was en nadien constant in problemen kwam met haar adem.

Het "juiste" tempo is een van die zaken waar Dieskau regelmatig op terugkomt. Hij gaat daarbij vaak uit van het gehele gedicht of zelfs van details die misschien wel bedoeld zijn, maar die niet met zo veel woorden in de muziek of de tekst aangegeven staan. Tempo is uiteraard een persoonlijk aanvoelen, zeker in het geval van Schubert, maar het was opvallend dat niemand van de jonge zangers in discussie ging over waarom ze zelf een bepaald tempo gekozen hadden. Je moet wel heel zeker van je zaak zijn vooraleer je met een monument als Dieskau gaat discuteren over Schubert, vermoed ik.

Het zal ook niet verbazen dat de tekst heel belangrijk is voor Dieskau. Ondanks het feit - of misschien net daarom - dat zowat de meeste zangers Duits als moedertaal hebben, moest hij heel vaak hun uitspraak corrigeren. Elke medeklinker moet uitgesproken worden, anders verstaat het publiek niet waarover het gaat, maar de klinkers dienen om de melodie te dragen. Het is allemaal evident voor het doorsnee-Schubertiade-publiek, maar soms zag je zangers met hun ogen rollen omdat ze blijkbaar geen idee hadden waarover hij het had.

Een ander belangrijk aandachtspunt was wanneer legato gezongen moet worden (telkens als het kan, desnoods maar voor twee noten) en wanneer met vibrato gezongen moet worden (altijd!). Daarnaast ging hij heel af en toe in op de achtergrond van de liederen of de gedichten. Vooral bij de liederen op teksten van Mayrhofer - zoals Memnon of Im Walde - ging hij dieper in op hoe Mayrhofer zijn eigen eenzaamheid en persoonlijke problemen vertaalde in zijn gedichten en hoe Schubert dat vertaalde.

Foto

Na de laatste "les" kreeg hij nog bloemen van de zangers en een staande ovatie van het publiek...

Publicatie: vrijdag 4 september 2009 @ 14:37
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
4 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen