ti guarda dal Grande Inquisitor

Anne Sofie von Otter in Schwarzenberg

Twee jaar geleden nam Anne Sofie von Otter een CD op met muziek die verband houdt met het concentratiekamp Theresienstadt. Samen met pianist Bengt Forsberg, violist Daniel Hope en Bebe Risenfors (die gitaar, accordeon en contrabas speelde) brachten ze gisteren op de Schubertiade een programma rond "Musik aus Theresienstadt", met verschillende uittreksels uit die CD.

Theresienstadt - oftewel Terezín in het Tsjechisch - was een doorvoerkamp, waar de gevangenen verbleven vooraleer ze gedeporteerd werden naar onder andere Auschwitz. Het was ook het enige kamp met een cultureel leven, waar componisten, muzikanten en acteurs konden optreden, wat op zich dan weer als propaganda gebruikt werd door de nazi's om aan de wereld te tonen hoe "goed" de gevangenen het wel hadden in hun concentratiekampen.

Het programma bestond zowel uit liederen in verschillende talen (Duits, Tsjechisch, Frans), als instrumentale muziek, zoals klavier- en vioolsonates. Alles werd aan elkaar gepraat door Von Otter, Hope en Forsberg. Al dat gepraat moet waarschijnlijk een aantal mensen op de zenuwen gewerkt hebben, want na de pauze waren er verschillende lege plaatsen.

De bekendste Theresienstadt-componisten zijn waarschijnlijk Viktor Ullmann en Pavel Haas. Beide componisten waren prominent aanwezig op het programma. Maar de meest ontroerende momenten waren de liederen van Ilse Weber, waarmee ze de avond begonnen en afsloten.

Het openingslied was Ich wandre durch Theresienstadt, heel eenvoudig begeleid met eerst enkel een gitaar, later komt er de piano bij en nog wat later de viool. Anne Sofie von Otter zong met een egaal mezza voce dat recht naar het hart ging. Het slotlied was zo mogelijk nog ontroerender. Ilse Weber was een kinderverpleegster en ze zong zelf haar slaaplied Wiegala voor de kinderen van Theresienstadt. Het verhaal gaat dat ze uit vrije wil meeging naar Auschwitz omdat ze de kinderen niet alleen in de gaskamer wilde laten gaan... waar ze met haar letterlijk laatste adem ook dit Wiegala zong.

In Theresienstadt werd ook regelmatig cabaret opgevoerd. Tijdens de voorstelling kregen we daarvan een voorbeeldje met het Terezín-Lied. De tekst van "Komm mit nach Varasdin" uit Kálmáns operette Gräfin Mariza kreeg een nieuwe ironische tekst. Von Otter zong nu met duidelijk onderscheiden registers, vermoedelijk om het cabareteske te onderstrepen.

Alles bij elkaar, vond ik dit tot nu toe het meest geslaagde concert van deze Schubertiade.

Publicatie: donderdag 3 september 2009 @ 13:42
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Amsterdam 2018-2019

Binnenkort begint het operaseizoen weer. Hoog tijd om eens over de grens te kijken naar wat in het buitenland te beleven zal zijn. Amsterdam is eerst aan de beurt, met de voorstellingen in het Muziektheater en het Concertgebouw.

Toekomstmuziek, 18-8-2018 15:29
0 opmerkingen

Klemens Sander - Das lyrische Intermezzo

Tot ongeveer tien jaar geleden had men in Brussel een reeks "Muziek en Poëzie", waarin liederen gezongen en gedichten voorgedragen werden. De recente CD "Das lyrische Intermezzo" van de bariton Klemens Sander, de pianiste Uta Sander en de acteur Cornelius Obonya had perfect in die reeks gepast.

CD's, 11-8-2018 17:08
0 opmerkingen

Andrč Schuen - Wanderer

Een paar maanden geleden dacht ik nog dat de recente CD van Carolyn Sampson dé Schubert-opname van het jaar zou worden... en dan verschijnt Wanderer met bariton Andrč Schuen en pianist Daniel Heide. Het is een overdonderend mooie CD, niet in het minst omwille van de intelligente opbouw.

CD's, 6-8-2018 19:05
0 opmerkingen

Sebastian Noack - Hans Sommer: Ballads & Romances

Ik kende de bariton Sebastian Noack vooral als oratoriumzanger. Op zijn jongste lied-CD (die blijkbaar al in 2013 opgenomen werd) met pianist Manuel Lange ontpopt hij zich tot een begenadigd liedzanger.

CD's, 1-8-2018 21:53
0 opmerkingen

Marlis Petersen - Dimensionen: Welt

Met "Das Ewig-Weibliche" heeft Marlis Petersen een paar jaar geleden een thematische CD opgenomen met Goethe-liederen waarbij ze ook het minder bekende repertoire niet vergat. Nu is ze samen met pianist Stephan Matthias Lademann aan een iets grotere onderneming begonnen: een trilogie met drie "Dimensies des Zijns".

CD's, 27-7-2018 20:50
0 opmerkingen

Idomeneo in Buxton

In tegenstelling tot Tisbe en Alzira behoort Mozarts Idomeneo ondertussen wel tot het standaardrepertoire. Het was tevens de afsluiter van mijn weekje op het Buxton Festival.

Opera, 22-7-2018 11:00
0 opmerkingen

Alzira in Buxton

Er zijn nog een paar opera's van Verdi die ik nog niet live gezien heb. Gisteren heb ik Alzira van dat lijstje kunnen schrappen. Het was ook het doorslaggevend argument om voor de eerste keer naar het Buxton Festival te gaan.

Opera, 21-7-2018 10:24
0 opmerkingen