ti guarda dal Grande Inquisitor

Anne Sofie von Otter in Schwarzenberg

Twee jaar geleden nam Anne Sofie von Otter een CD op met muziek die verband houdt met het concentratiekamp Theresienstadt. Samen met pianist Bengt Forsberg, violist Daniel Hope en Bebe Risenfors (die gitaar, accordeon en contrabas speelde) brachten ze gisteren op de Schubertiade een programma rond "Musik aus Theresienstadt", met verschillende uittreksels uit die CD.

Theresienstadt - oftewel Terezín in het Tsjechisch - was een doorvoerkamp, waar de gevangenen verbleven vooraleer ze gedeporteerd werden naar onder andere Auschwitz. Het was ook het enige kamp met een cultureel leven, waar componisten, muzikanten en acteurs konden optreden, wat op zich dan weer als propaganda gebruikt werd door de nazi's om aan de wereld te tonen hoe "goed" de gevangenen het wel hadden in hun concentratiekampen.

Het programma bestond zowel uit liederen in verschillende talen (Duits, Tsjechisch, Frans), als instrumentale muziek, zoals klavier- en vioolsonates. Alles werd aan elkaar gepraat door Von Otter, Hope en Forsberg. Al dat gepraat moet waarschijnlijk een aantal mensen op de zenuwen gewerkt hebben, want na de pauze waren er verschillende lege plaatsen.

De bekendste Theresienstadt-componisten zijn waarschijnlijk Viktor Ullmann en Pavel Haas. Beide componisten waren prominent aanwezig op het programma. Maar de meest ontroerende momenten waren de liederen van Ilse Weber, waarmee ze de avond begonnen en afsloten.

Het openingslied was Ich wandre durch Theresienstadt, heel eenvoudig begeleid met eerst enkel een gitaar, later komt er de piano bij en nog wat later de viool. Anne Sofie von Otter zong met een egaal mezza voce dat recht naar het hart ging. Het slotlied was zo mogelijk nog ontroerender. Ilse Weber was een kinderverpleegster en ze zong zelf haar slaaplied Wiegala voor de kinderen van Theresienstadt. Het verhaal gaat dat ze uit vrije wil meeging naar Auschwitz omdat ze de kinderen niet alleen in de gaskamer wilde laten gaan... waar ze met haar letterlijk laatste adem ook dit Wiegala zong.

In Theresienstadt werd ook regelmatig cabaret opgevoerd. Tijdens de voorstelling kregen we daarvan een voorbeeldje met het Terezín-Lied. De tekst van "Komm mit nach Varasdin" uit Kálmáns operette Gräfin Mariza kreeg een nieuwe ironische tekst. Von Otter zong nu met duidelijk onderscheiden registers, vermoedelijk om het cabareteske te onderstrepen.

Alles bij elkaar, vond ik dit tot nu toe het meest geslaagde concert van deze Schubertiade.

Publicatie: donderdag 3 september 2009 @ 13:42
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Das Rheingold in Düsseldorf

De vorige Ring-cyclus van de "Oper am Rhein" dateert al van 1990-1991. Na meer dan 25 jaar moeten ze gedacht hebben dat het tijd was voor iets nieuws en kreeg regisseur Dietrich W. Hilsdorf de opdracht voor een nieuwe productie. Das Rheingold ging vorige week in première.

Opera, 26-6-2017 18:49
0 opmerkingen

Elena Sancho Pereg in Düsseldorf

De Spaanse sopraan Elena Sancho Pereg en pianist Stephen Harrison gaven vanmorgen een liedrecital in de foyer van het Dusseldorfse operahuis. Op het programma stonden Duitse en Spaanse liederen.

Liedrecital, 25-6-2017 17:06
0 opmerkingen

Geschichten aus dem Wiener Wald in Hagen

Het is niet veel nieuwe opera's gegeven. Amper drie jaar na de creatie bij de Bregenzer Festspiele is Geschichten aus dem Wiener Wald van HK Gruber al aan zijn derde productie toe. Na Bregenz, het Theater an der Wien en de Komische Oper Berlin sluit het Stadttheater Hagen zijn seizoen ermee af. Het is tevens de afscheidsproductie van intendant Norbert Hilchenbach, die tevens tekende voor de regie.

Opera, 25-6-2017 8:48
0 opmerkingen

Sadko in Gent

Sadko is één van die opera's die ik enkel ken van opnames en dan vooral van de drie aria's van de drie vreemde kooplui. De opera van Nikolai Rimski-Korsakov is een echte rariteit, zelfs in Rusland zijn er de afgelopen vijf jaar maar vijf producties van terug te vinden en geen enkele buiten Rusland. Daarvoor alleen al verdient Opera Vlaanderen de nodige lof.

Opera, 23-6-2017 17:12
6 opmerkingen

Benjamin Appl - Heimat

De nieuwste CD van bariton Benjamin Appl en pianist James Baillieu is thematisch opgebouwd met als titel "Heimat" en liederen van een dozijn verschillende componisten.

CD's, 17-6-2017 9:05
0 opmerkingen

Matthias Goerne - Einsamkeit

De afgelopen jaren heeft Matthias Goerne de wereld van het Schubert-lied verkend met elf CD's. Nadien was er sprake van een gelijkaardig Schumann-project met vijf of zes CD's. Ik veronderstel dat de CD "Einsamkeit", met Markus Hinterhäuser aan de piano, de eerste in deze reeks is...

CD's, 14-6-2017 18:04
0 opmerkingen

Natalie Dessay - Schubert

Natalie Dessay zingt al een tijdje geen opera's meer, maar met haar meest recente opnames richt ze zich meer op het Lied- en Mélodie-repertoire. Nu heeft ze zelfs een poging ondernomen om Schubert te zingen. Philippe Cassard is haar "partner in crime".

CD's, 8-6-2017 18:57
4 opmerkingen

Der Vampyr in Koblenz

Der Vampyr is een opera die ik enkel van opnames ken en al een eeuwigheid op mijn verlanglijstje staat om eens live te zien. Marschners opera lijkt echter aan een opmars bezig te zijn: na producties in de Komische Oper Berlin en Genève dit seizoen is er nu ook één dichter bij huis... in het charmante Stadttheater van Koblenz.

Opera, 5-6-2017 9:06
0 opmerkingen

Attila in Bonn

Sinds een paar jaar programmeert de opera van Bonn elk seizoen een vroege Verdi-opera. Vorig jaar was dat bijvoorbeeld Jérusalem, dit jaar brengen ze Attila. Het was opvallend dat ze de voorstelling speelden zonder pauze, waarschijnlijk om te vermijden dat de halve zaal het halverwege aftrapt...

Opera, 4-6-2017 9:42
1 opmerking

Aida in het Muntpaleis

Ik heb deze week met veel plezier afscheid genomen van het Muntpaleis, oftwel "de tent". De laatste Muntproductie op verplaatsing was de kaskraker Aida in een regie van Stathis Livathinos.

Opera, 1-6-2017 17:05
2 opmerkingen

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen