ti guarda dal Grande Inquisitor

Anne Sofie von Otter in Schwarzenberg

Twee jaar geleden nam Anne Sofie von Otter een CD op met muziek die verband houdt met het concentratiekamp Theresienstadt. Samen met pianist Bengt Forsberg, violist Daniel Hope en Bebe Risenfors (die gitaar, accordeon en contrabas speelde) brachten ze gisteren op de Schubertiade een programma rond "Musik aus Theresienstadt", met verschillende uittreksels uit die CD.

Theresienstadt - oftewel Terezín in het Tsjechisch - was een doorvoerkamp, waar de gevangenen verbleven vooraleer ze gedeporteerd werden naar onder andere Auschwitz. Het was ook het enige kamp met een cultureel leven, waar componisten, muzikanten en acteurs konden optreden, wat op zich dan weer als propaganda gebruikt werd door de nazi's om aan de wereld te tonen hoe "goed" de gevangenen het wel hadden in hun concentratiekampen.

Het programma bestond zowel uit liederen in verschillende talen (Duits, Tsjechisch, Frans), als instrumentale muziek, zoals klavier- en vioolsonates. Alles werd aan elkaar gepraat door Von Otter, Hope en Forsberg. Al dat gepraat moet waarschijnlijk een aantal mensen op de zenuwen gewerkt hebben, want na de pauze waren er verschillende lege plaatsen.

De bekendste Theresienstadt-componisten zijn waarschijnlijk Viktor Ullmann en Pavel Haas. Beide componisten waren prominent aanwezig op het programma. Maar de meest ontroerende momenten waren de liederen van Ilse Weber, waarmee ze de avond begonnen en afsloten.

Het openingslied was Ich wandre durch Theresienstadt, heel eenvoudig begeleid met eerst enkel een gitaar, later komt er de piano bij en nog wat later de viool. Anne Sofie von Otter zong met een egaal mezza voce dat recht naar het hart ging. Het slotlied was zo mogelijk nog ontroerender. Ilse Weber was een kinderverpleegster en ze zong zelf haar slaaplied Wiegala voor de kinderen van Theresienstadt. Het verhaal gaat dat ze uit vrije wil meeging naar Auschwitz omdat ze de kinderen niet alleen in de gaskamer wilde laten gaan... waar ze met haar letterlijk laatste adem ook dit Wiegala zong.

In Theresienstadt werd ook regelmatig cabaret opgevoerd. Tijdens de voorstelling kregen we daarvan een voorbeeldje met het Terezín-Lied. De tekst van "Komm mit nach Varasdin" uit Kálmáns operette Gräfin Mariza kreeg een nieuwe ironische tekst. Von Otter zong nu met duidelijk onderscheiden registers, vermoedelijk om het cabareteske te onderstrepen.

Alles bij elkaar, vond ik dit tot nu toe het meest geslaagde concert van deze Schubertiade.

Publicatie: donderdag 3 september 2009 @ 13:42
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
4 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen