ti guarda dal Grande Inquisitor

Jonas Kaufmann in München

Het "event" van de Opernfestspiele was het roldebuut van Jonas Kaufmann in een nieuwe productie van Lohengrin. Het was me niet gelukt om daar een kaartje voor te kopen, maar hij zong ook een Liedmatinee. En zelfs op een vroege zondagmorgen, zat het Nationaltheater afgeladen vol om hem Die schöne Müllerin te horen zingen, met Helmut Deutsch aan de piano.

Foto

Vijf jaar geleden deden ze dat ook al eens in de Munt. Sindsdien is Jonas Kaufmann van een volle lyrische tenor geëvolueerd tot een van de belangrijkste spinto-tenors van het moment en heeft hij Don José, Cavardossi en andere jugendlich dramatische Wagnerrollen op zijn repertoire staan. Zijn stem is donkerder geworden met een baritonale fundering, maar zonder dat hij daarvoor heeft moeten inboeten aan flexibiliteit of aan helderheid van zijn tekstprojectie.

Op geen enkel moment stoot hij op technische beperkingen, waardoor hij ook op expressief vlak op het hoogtepunt van zijn kunnen staat... ik kan me in alle geval moeilijk voorstellen dat hij nóg beter kan worden in zijn vertolking van Die schöne Müllerin, die doordrenkt is van Schubertiaanse Sehnsucht. Dat Sehnsucht-idee wordt nog versterkt door de nadruk die hij op de "Wanderstab" legt in Wohin?. Ik moest meteen aan Schuberts Der Wanderer (die van von Lübeck) denken en voelde een zekere verwantschap tussen beide ronddwalende karakters.

Die grote boog die Kaufmann spant van de verliefdheid over de confrontatie met de jager tot de zelfmoord van de molenaarsknecht, is zeker een van de sterke kanten van zijn vertolking. Maar daarnaast zijn er ook allerlei kleine details die voor een levendige voorstelling zorgen, zoals de prachtige voix mixte die hij gebruikt om de molenaarsdochter "gute Nacht" te laten wensen in Am Feierabend. In Tränenregen beschrijft hij de blauwe bloemen en met de tederheid waarmee hij "die blauen" zingt, verwijst hij naar het voorgaande lied Des Müllers Blumen waarin we leerden dat de Müllerin ook blauwe ogen heeft.

In Mein! valt zijn grootsprakerigheid op als hij de lente of de zon bespot. Met het optreden van Der Jäger komt de dramatische kant van Jonas Kaufmann boven en verandert ook zijn houding tegenover het beekje. In Der Neugierige was de beek nog zijn reisgenoot tegen wie hij zijn gevoelens kon vertellen. In Eifersucht und Stolz projecteert hij de "Flattersinn" van de Müllerin met volle kracht op het arme Bächlein.

Helmut Deutsch was in even goede doen en liet een veel geïnspireerdere indruk na dan gewoonlijk. Zijn gevarieerde pianobegeleiding van de verschillende strofen van Das Wandern was uitstekend. In de 'water'-strofe laat hij de akkoorden in elkaar vloeien, terwijl hij later de molenstenen extra pianistiek gewicht geeft... om vervolgens in Wohin? het beekje vrolijk en snel te laten sprankelen. Hij was ook uitzonderlijk goed in Tränenregen. Als de beek de jongeling roept, horen we een sinistere echo in de piano... en als het meisje opmerkt dat het gaat regenen, dan haalt hij een paar noten uit zijn pianopartituur om die regendruppels al aan te kondigen. Nog meer illustraties volgen in Die böse Farbe waarin we snelle jachthoornstoten horen opstijgen uit de piano.

De molenaarsdochter heeft in de cyclus geen naam, maar met het eerste bisnummer, Der Jüngling an der Quelle, wordt gesuggereerd dat ze Luise heet. Na lang aandringen, zette Helmut Deutsch zich weer aan de piano - zonder partituur - voor Die Forelle als laatste bisnummer... waarna 2000 man rechtstond voor een staande ovatie. Dit is, was en zal zonder enige twijfel dé voorstelling van de Festspiele zijn.

Publicatie: zondag 26 juli 2009 @ 17:44
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
2 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen