ti guarda dal Grande Inquisitor

Samson et Dalila in Antwerpen

Toen de Vlaamse Opera vorig jaar het nieuwe seizoen voorstelde met de aankondiging dat een Palestijns-Israëlisch duo Samson et Dalila zou regisseren, kon je met je ellebogen aanvoelen welke richting het zou uitgaan. Saint-Saëns' opera actualiseren naar de huidige toestand in Israël is echter een weinig geïnspireerde gemakkelijkheidsoplossing. Gelukkig kwam Joods Actueel te hulp door met hun pro-actieve verontwaardiging voor wat gratis reclame en hype te zorgen.

Foto

Amir Nizar Zuabi en Omri Nitzan willen het er echter allemaal een beetje te dik opleggen. De kapitale blunder die ze maken is door de twee groepen in de opera - de Joden en de Filistijnen - om te wisselen. Daar waar in de opera de Joden onderdrukt worden door de Filistijnen, worden het de Joden die de Filistijnen/Palestijnen onderdrukken in hun productie. Dit is op zijn minst verwarrend en eigenlijk een belediging voor de intelligentie van het publiek. Het wordt zelfs ronduit belachelijk op het moment dat de Hogepriester van Dagon (in het zwart gekleed en mét keppeltje) zijn aria "Maudite à jamais soit la race des enfants d'Israël" zingt. Ik ben ervan overtuigd dat hun boodschap beter zou overkomen als ze deze verwisseling niet hadden gedaan.

In het programmaboek schrijven ze onder andere: "Het omverwerpen van de pilaren in de tempel van Dagon was wellicht de eerste zelfmoordaanslag ter wereld." Dat programmaboek lijkt trouwens meer op een politiek pamflet dan dat het duiding geeft bij de opera... anderzijds bevat het wel weer het origineel libretto met vertaling. Nu, voor het einde van de opera gordt Samson een dynamietgordel om, waarna iedereen verschrikt terugwijkt terwijl het licht uitgaat. Dit soort ideeën werken wel degelijk, net zoals veel andere momenten in de voorstelling.

Het openingskoor levert al meteen een sterk beeld op als de gevangen "Joden" samengeknield zitten in een kelder terwijl boven de "Filistijnen" zorgeloos een bal organiseren. De dans van de priesteressen kan zo gerecycleerd worden voor een enscenering van Parsifal en de bloemenmeisjes. Ook Dalila's verleidingsscène in het tweede bedrijf levert mooie plaatjes op tegen een achtergrond van een bed met een uitnodigende bloem. Anderzijds bevat de productie ook gratuite seks - de hogepriester "neemt" Dalila terwijl hij haar probeert te overtuigen om haar charmes in te zetten om Samsons geheim te ontfutselen - en een idioot Bacchanaal. Het zal wel aan mij liggen en mijn gebrek aan vertrouwdheid met modern danstheater, maar dit "ballet" houdt meer het midden tussen een illustratie van hoe men een machinegeweer neukt en een moderne regendans.

Op muzikaal vlak werden degelijke prestaties geleverd door het koor en orkest, onder leiding van Tomás Netopil. De solisten lieten echter een gemengde indruk na. Vooral Marianna Tarasova stelde teleur als Dalila. Ik was een paar jaar geleden onder de indruk van haar liedrecital in de Munt. In het eerste bedrijf is haar "Printemps qui commence" nog redelijk goed met veel geforceerde donkere kleuren en een hoop storende gezichtsgymnastiek. Haar belangrijke tweede bedrijf overleeft ze amper. Voor "Amour viens aider ma faiblesse" heeft ze halverwege geen adem meer en geraakt ze nauwelijks nog over het orkest. In "Mon coeur s'ouvre à ta voix" ontbreekt dan weer de noodzakelijke erotische spanning.

Ik had vooraf geen al te hoge verwachtingen voor Torsten Kerl, maar zijn stem bleek verrassend effectief te zijn voor Samson. Als hij in het begin van de opera naar voren treedt uit het koor met vocaal klaroengeschal moest ik even mijn ogen uitwrijven om te zien of ze wel Torsten Kerl geëngageerd hadden. Hij maalt de klanken soms wel door elkaar, waardoor tekstverstaanbaarheid niet altijd ideaal is. Zijn Samson vertoont wel weinig subtiliteiten, maar zijn stem straalt op het einde nog even indrukwekkend. Daarmee torent hij moeiteloos uit boven zijn Dalila. Ik vond Nikola Mijailovic ook een degelijke Hogepriester met goed verstaanbaar Frans. Tenslotte zong Tijl Faveyts een opvallende "Hymne de joie" als de Oude Hebreeër met mooi afgeronde basklanken.

Publicatie: vrijdag 1 mei 2009 @ 10:19
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
4 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen