ti guarda dal Grande Inquisitor

Daniel Barenboim (en Roman Trekel) in Berlijn

Het is eindelijk gelukt ! Sinds ik de box met Wolfopnames uit de jaren '70 van Dietrich Fischer-Dieskau en Daniel Barenboim gehoord heb, hoopte ik om ooit Barenboim eens live aan het werk te horen als liedpianist. Deze middag, net voor mijn vlucht terug naar België, gaf hij een liedmatinee in de Berliner Staatsoper. Op het programma stond... Hugo Wolf, met zelfs mijn geliefde Mörike-Lieder. De zanger was Roman Trekel .

Daniel Barenboim was alles wat ik me voorgesteld had en meer. Hij is niet minder dan een sensatie. Als je Wolf hoort spelen met Barenboims bevlogenheid en geniale inbreng, dan hoor je pas écht hoe onvoorstelbaar rijk Wolfs pianopartijen zijn. Barenboim is een flamboyante pianist. Niet zozeer door zijn uiterlijk vertoon, maar door de manier waarop hij zonder de minste inspanning van het fijnste piano overschakelt op een donderend fortissimo zoals in een angstaanjagende Der Feuerreiter.

De kunst van een liedpianist bestaat er onder andere in om de beelden, die de componist in de partituur verstopt heeft, er ook uit te halen. Twee voorbeelden springen naar voor.

De tweede strofe van Denk' es, o Seele begint met:

Zwei schwarze Rösslein weiden auf der Wiese,
Sie kehren heim zur Stadt in muntern Sprüngen.
Sie werden schrittweis' gehn ...

Een mindere pianist zou al lang tevreden zijn als hij op een of andere manier lopende paarden kan uitbeelden. Maar bij Barenboim zie je effectief springen en dansen, en dat vanaf de eerste maat. De Weense Lipizanerpaarden zijn er niets bij. Het is zo evident als je het hoort, dat je je afvraagt waarom andere pianisten dat niet doen. Is het onkunde of gewoon een gebrek aan fantasie ?

In Jägerlied zitten ook voldoende beelden die tot inspiratie kunnen dienen. De eerste strofe is:

Zierlich ist des Vogels Tritt im Schnee,
Wenn er wandelt auf des Berges Höh':
Zierlich schreibt Liebchens liebe Hand,
Schreibt ein Brieflein mir in ferne Land'.

Meestal proberen pianisten hier die sierlijkheid van de vogel te benadrukken als hij door de sneeuw loopt. Maar Barenboim vindt de noten om de monumentaliteit van die bergen uit te drukken. Die sierlijkheid komt pas in het tweede deel van de strofe als de geliefde die brief schrijft. Het spelen met contrasten is een effectief middel om de zaak boeiend te houden. Ook daarin is Barenboim een meester.

In overbekende liederen die ik al tientallen keren gehoord heb, zoals Storchenbotschaft, komen ook allerlei nieuwe klanken naar boven voor bekende beelden, zoals de snavelklapperende ooievaars en zelfs de blaffende hond. Over elk lied is wel iets te zeggen, maar ik zou haast vergeten dat er ook nog een zanger bij was.

In de vorige recitals die ik van Roman Trekel gehoord heb, haalde hij nooit de frisheid en het niveau van toen hij nog jonger was. Maar vandaag leek hij weer zijn oude zelf. Hij volgde Barenboim in al zijn escapades, zowel op het vlak van dynamiek als ritme. Zijn tekstprojectie is nog altijd glashelder.

Maar het zal duidelijk zijn dat de ster van de dag voor mij Daniel Barenboim was. Buiten Wolfram Rieger was er tot nu toe geen enkele andere liedpianist die ik het label "genie" meegeef. Sinds vanmiddag is er een tweede...

Publicatie: zondag 22 maart 2009 @ 21:33
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
0 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen

Dido and Aeneas in Luik

De Waalse Opéra staat niet echt bekend voor haar programmatie van barokopera's al hebben ze tien jaar geleden wel eens de "comédie-ballet" Le Bourgeois Gentilhomme uitgevoerd. De voorstelling van Dido and Aeneas was gisteren de eerste "echte" barokopera die ik hoorde sinds de meer dan twintig jaar dat ik naar Luik ga.

Opera, 10-5-2017 17:16
0 opmerkingen

Infinite Now in Antwerpen

Shell Shock was een paar jaar geleden de bijdrage van de Munt aan de herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog. Opera Vlaanderen doet dit met Infinite now van Chaya Czernowin. Gisteren was de Antwerpse creatie in een - letterlijk - meer dan halflege zaal.

Opera, 1-5-2017 10:09
6 opmerkingen

Mei 2017

Deze maand nemen wij en de Munt eindelijk afscheid van de tent. Dat gebeurt met Aida in een productie van Stathis Livathinos en met een dubbele bezetting. De binnenkoer van de Landcommanderij in Alden Biesen is weer het jaarlijks podium voor de Zomeropera met deze keer Don Pasquale. De laatste cinema-voorstelling van de Met dit seizoen is Der Rosenkavalier waarmee Renée Fleming afscheid neemt van de bühne. Tenslotte wordt in verschillende concertzalen de 70ste verjaardag van Philippe Herreweghe gevierd.

Toekomstmuziek, 29-4-2017 15:47
2 opmerkingen