ti guarda dal Grande Inquisitor

Over Gabriel Fauré in deSingel

De vorige twee avonden was liedpianist Graham Johnson in deSingel. Deze keer zat hij niet alleen aan de piano om deze of gene zanger of zangeres te begeleiden, maar gaf hij ook uitgebreid uitleg in een lezing-concert. Daarmee treedt hij in de voetsporen van die andere Engelse pianist, Gerald Moore, die op latere leeftijd ook lezingen gaf over het liedrepertoire.

FotoWie ooit een van de Hyperion-CD's gekocht heeft waarop Graham Johnson de pianist én de schrijver van het CD-boekje is - zoals de Schubert Edition, de Schumann Edition of de French Song Edition - kan niet anders dan onder de indruk zijn van zijn academische en musicologische talenten. Op het vlak van de kennis van het liedrepertoire evenaart hij, en overtreft zelfs waarschijnlijk, de encyclopedische kennis van Dietrich Fischer-Dieskau. Hij is ook de auteur van A French Song Companion, een onmisbaar referentiewerk voor elke liefhebber van 'la mélodie française'. Kortom, hij is de ideale persoon om over de liederen van Gabriel Fauré te spreken.

Hij wilde zich vooral concentreren op de Belgische connectie van Fauré. Maurice Maeterlinck en Charles Van Lerberghe zijn twee Belgen die rond 1860 in Gent geboren zijn en - uiteraard - in het Frans schreven. Fauré componeerde in de latere fase van zijn leven liederen op hun gedichten. Graham Johnson wilde zich echter niet enkel beperken tot de late Fauré en gaf daarom vrijdagavond - als een soort inleiding - een uiteenzetting over wat voorafging.

De levensloop van Fauré diende als een kapstok waaraan verschillende liederen opgehangen werden. Graham Johnson vertelde hoe biografische elementen hun invloed hadden op zijn componeerstijl en de keuze van de gedichten... te beginnen met zijn eerste lied Le papillon et la fleur (Opus 1 nr 1) van 1861 via de complexe liedcyclus La bonne chanson van 1892 op gedichten van Paul Verlaine om uit te komen bij de uitgepuurde vormen voor (het Engelstalige) Melisande's Song uit 1898. Dat was tevens het laatste lied vrijdagavond en werd zaterdag nog eens herhaald en vormde zo het bruggetje naar Maeterlinck en vooral Van Lerberghe.

Zaterdag kwamen vooral de twee liedcycli La chanson d'Eve en Le jardin clos, allebei gebaseerd op gedichten van Van Lerberghe, aan bod. Die laatste liedcyclus beschouwt Graham Johnson als Faurés ultieme meesterwerk en dat voerden ze dan ook volledig uit.

Graham Johnson heeft een rustige spreekstijl, gekenmerkt door die typische droge humor met aandacht voor het understatement waar Britten een patent op lijken te hebben. Hij bouwt zijn betoog logisch op wat hem tot een boeiende causeur maakt. Hij speelde uiteraard ook regelmatig thema's op de piano, speelde soms slechts één strofe van een lied of soms maar enkel de pianopartij. Voor het vocale gedeelte had hij de sopraan Geraldine McGreevy meegebracht. Toen ze drie jaar geleden in deSingel waren voor een "echt" recital, vond ik haar Fauré-vertolkingen bij de betere momenten van de avond. Ook nu zong ze pareltjes, zoals een engelachtige En prière of een overweldigend Au cimetière. Om het "recital" af te sluiten, keerden ze terug naar het laatste lied van La chanson d'Eve met de ontroerende slotfrase "elle embaume la terre sombre et le souffle des morts".

Deze twee lezingen waren een unieke belevenis en zijn - wat mij betreft - zeker voor herhaling vatbaar. Ze hebben me op zijn minst geprikkeld om de partituren van Faurés liederen nog eens op te duikelen en in mijn platenkast te duiken.

Publicatie: zondag 18 januari 2009 @ 10:32
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Parijs 2018-2019

Met drie operahuizen is Parijs één van de drukkere operasteden van Europa. De Opéra National de Paris heeft volgend seizoen weer een uitgebreide programmatie, weliswaar met een paar regisseurs die ik probeer te vermijden... De Opéra Comique is voorlopig iets minder interessant dan in de voorgaande seizoenen.

Toekomstmuziek, 20-8-2018 18:01
1 opmerking

Amsterdam 2018-2019

Binnenkort begint het operaseizoen weer. Hoog tijd om eens over de grens te kijken naar wat in het buitenland te beleven zal zijn. Amsterdam is eerst aan de beurt, met de voorstellingen in het Muziektheater en het Concertgebouw.

Toekomstmuziek, 18-8-2018 15:29
2 opmerkingen

Klemens Sander - Das lyrische Intermezzo

Tot ongeveer tien jaar geleden had men in Brussel een reeks "Muziek en Poëzie", waarin liederen gezongen en gedichten voorgedragen werden. De recente CD "Das lyrische Intermezzo" van de bariton Klemens Sander, de pianiste Uta Sander en de acteur Cornelius Obonya had perfect in die reeks gepast.

CD's, 11-8-2018 17:08
0 opmerkingen

Andrè Schuen - Wanderer

Een paar maanden geleden dacht ik nog dat de recente CD van Carolyn Sampson dé Schubert-opname van het jaar zou worden... en dan verschijnt Wanderer met bariton Andrè Schuen en pianist Daniel Heide. Het is een overdonderend mooie CD, niet in het minst omwille van de intelligente opbouw.

CD's, 6-8-2018 19:05
0 opmerkingen

Sebastian Noack - Hans Sommer: Ballads & Romances

Ik kende de bariton Sebastian Noack vooral als oratoriumzanger. Op zijn jongste lied-CD (die blijkbaar al in 2013 opgenomen werd) met pianist Manuel Lange ontpopt hij zich tot een begenadigd liedzanger.

CD's, 1-8-2018 21:53
0 opmerkingen

Marlis Petersen - Dimensionen: Welt

Met "Das Ewig-Weibliche" heeft Marlis Petersen een paar jaar geleden een thematische CD opgenomen met Goethe-liederen waarbij ze ook het minder bekende repertoire niet vergat. Nu is ze samen met pianist Stephan Matthias Lademann aan een iets grotere onderneming begonnen: een trilogie met drie "Dimensies des Zijns".

CD's, 27-7-2018 20:50
0 opmerkingen

Idomeneo in Buxton

In tegenstelling tot Tisbe en Alzira behoort Mozarts Idomeneo ondertussen wel tot het standaardrepertoire. Het was tevens de afsluiter van mijn weekje op het Buxton Festival.

Opera, 22-7-2018 11:00
0 opmerkingen