ti guarda dal Grande Inquisitor

John Mark Ainsley in Flagey

Deze week was voor mij de week van de "drie tenoren". Na de verfijnde Mozartavond met Werner Güra en de spectaculaire bravoure van Juan Diego Florez, was gisteren John Mark Ainsley te horen in Studio 4 van Flagey. In de cyclus "Muziek en Poëzie" bracht hij samen met pianist Iain Burnside en de actrice Fiona Shaw een Engelstalig programma rond oorlogspoëzie, getiteld "Soldiers". Het contrast met de twee andere avonden kon niet groter zijn... dit was een concert dat zeker in mijn top vijf van het jaar gaat eindigen.

Oorlogen zijn altijd inspiratie geweest voor dichters en voor dit soort concert kom je bijna automatisch uit bij de gigantische hoeveelheden poëzie die in het begin van de 20ste eeuw geschreven werden ten tijde van de Eerste Wereldoorlog... of "The Great War" zoals hij toen genoemd werd. Een van de vooraanstaande dichters was Wilfred Owen, die op 4 november 1918 sneuvelde en ooit schreef: "I am not concerned with Poetry. My subject is War, and the pity of War. The Poetry is in the pity."

De voor de hand liggende componist is George Butterworth en zijn muziek opende dan ook het concert en sloot het af, telkens met With Rue my heart is laden. Maar ook bekendere componisten, zoals Benjamin Britten, Charles Ives of Michael Tippett, kwamen aan bod.

Elke lied werd afgewisseld met een gedicht voorgedragen door Fiona Shaw in een voorstelling waarbij telkens wisselende belichting voor de nodige sfeer zorgde. Zij zorgde voor het eerste moment van verlichting tussen al de donkere poëzie met Triumphal March van Thomas Stearns Eliot. Ze gaat op een stoel staan achter de piano en kruipt in de huid van een jongetje dat opgewonden naar de voorbij trekkende kanonnen, soldaten en vliegtuigen kijkt.

Even later - met Socks van Jessie Pope - wordt ze een breiende moeder die zich afvraagt of haar zoon nog leeft. De combinatie van dat huiselijke met de vreselijke gedachten die door haar hoofd spoken, vertolkt ze zo eenvoudig, maar tegelijkertijd wordt het zo echt en aangrijpend. Daarna was het de beurt aan John Mark Ainsley om voor een komische noot te zorgen met een music-hall-nummer Sister Susie's sewing shirts for Soldiers... probeer dat eens drie keer snel na elkaar te zeggen, laat staan het hele refrein te zingen dat nog meer van dergelijke tongbrekers bevat.

Halverwege het concert schakelden ze over op meer recente oorlogen en gedichten die uit de oorlog in Irak zijn voortgekomen. Fiona Shaw zit ineengedoken op de grond met een wollen deken en vertolkt Kurdish Blankets. Daarna volgde een modern lied The Children van James MacMillan over gesneuvelde kinderen. De pianobegeleiding is tot een minimum beperkt en wisselt af tussen pianissimo akkoorden aan de rechterkant van het klavier wat aan versplinterd glas doet denken, en donderende lage noten als exploderende bommen. De stem van Ainsley probeert troost te brengen, maar legt daardoor net het schrijnende van de tekst bloot. Als nadien Fiona Shaw met Just like a woman de martelpraktijken in Abu Ghraib beschrijft terwijl ze datzelfde deken over het podium schopt, is mijn weerstand gebroken. Flow, my tears van John Dowland kon op geen gepaster moment komen. Dit wordt nog eens onderbroken door Baghdad Email, een e-mail van een (vermoedelijk Amerikaanse) soldaat die naar huis schrijft om te melden dat hij tegenwoordig linkshandig is...

Daarna komt er geen moment van ontspanning meer. Zelfs een schijnbaar onschuldig gedicht als Grass, over het gras dat zijn werk doet om de wonden van de oorlogen te verbergen en te helen, grijpt naar de keel. Het hele concert duurde amper een uur, maar na dat uur was ik even murw en uitgeteld als na de best mogelijke uitvoering van Winterreise.

Publicatie: zondag 7 december 2008 @ 9:34
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
2 opmerkingen

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen