ti guarda dal Grande Inquisitor

John Mark Ainsley in Flagey

Deze week was voor mij de week van de "drie tenoren". Na de verfijnde Mozartavond met Werner Güra en de spectaculaire bravoure van Juan Diego Florez, was gisteren John Mark Ainsley te horen in Studio 4 van Flagey. In de cyclus "Muziek en Poëzie" bracht hij samen met pianist Iain Burnside en de actrice Fiona Shaw een Engelstalig programma rond oorlogspoëzie, getiteld "Soldiers". Het contrast met de twee andere avonden kon niet groter zijn... dit was een concert dat zeker in mijn top vijf van het jaar gaat eindigen.

Oorlogen zijn altijd inspiratie geweest voor dichters en voor dit soort concert kom je bijna automatisch uit bij de gigantische hoeveelheden poëzie die in het begin van de 20ste eeuw geschreven werden ten tijde van de Eerste Wereldoorlog... of "The Great War" zoals hij toen genoemd werd. Een van de vooraanstaande dichters was Wilfred Owen, die op 4 november 1918 sneuvelde en ooit schreef: "I am not concerned with Poetry. My subject is War, and the pity of War. The Poetry is in the pity."

De voor de hand liggende componist is George Butterworth en zijn muziek opende dan ook het concert en sloot het af, telkens met With Rue my heart is laden. Maar ook bekendere componisten, zoals Benjamin Britten, Charles Ives of Michael Tippett, kwamen aan bod.

Elke lied werd afgewisseld met een gedicht voorgedragen door Fiona Shaw in een voorstelling waarbij telkens wisselende belichting voor de nodige sfeer zorgde. Zij zorgde voor het eerste moment van verlichting tussen al de donkere poëzie met Triumphal March van Thomas Stearns Eliot. Ze gaat op een stoel staan achter de piano en kruipt in de huid van een jongetje dat opgewonden naar de voorbij trekkende kanonnen, soldaten en vliegtuigen kijkt.

Even later - met Socks van Jessie Pope - wordt ze een breiende moeder die zich afvraagt of haar zoon nog leeft. De combinatie van dat huiselijke met de vreselijke gedachten die door haar hoofd spoken, vertolkt ze zo eenvoudig, maar tegelijkertijd wordt het zo echt en aangrijpend. Daarna was het de beurt aan John Mark Ainsley om voor een komische noot te zorgen met een music-hall-nummer Sister Susie's sewing shirts for Soldiers... probeer dat eens drie keer snel na elkaar te zeggen, laat staan het hele refrein te zingen dat nog meer van dergelijke tongbrekers bevat.

Halverwege het concert schakelden ze over op meer recente oorlogen en gedichten die uit de oorlog in Irak zijn voortgekomen. Fiona Shaw zit ineengedoken op de grond met een wollen deken en vertolkt Kurdish Blankets. Daarna volgde een modern lied The Children van James MacMillan over gesneuvelde kinderen. De pianobegeleiding is tot een minimum beperkt en wisselt af tussen pianissimo akkoorden aan de rechterkant van het klavier wat aan versplinterd glas doet denken, en donderende lage noten als exploderende bommen. De stem van Ainsley probeert troost te brengen, maar legt daardoor net het schrijnende van de tekst bloot. Als nadien Fiona Shaw met Just like a woman de martelpraktijken in Abu Ghraib beschrijft terwijl ze datzelfde deken over het podium schopt, is mijn weerstand gebroken. Flow, my tears van John Dowland kon op geen gepaster moment komen. Dit wordt nog eens onderbroken door Baghdad Email, een e-mail van een (vermoedelijk Amerikaanse) soldaat die naar huis schrijft om te melden dat hij tegenwoordig linkshandig is...

Daarna komt er geen moment van ontspanning meer. Zelfs een schijnbaar onschuldig gedicht als Grass, over het gras dat zijn werk doet om de wonden van de oorlogen te verbergen en te helen, grijpt naar de keel. Het hele concert duurde amper een uur, maar na dat uur was ik even murw en uitgeteld als na de best mogelijke uitvoering van Winterreise.

Publicatie: zondag 7 december 2008 @ 9:34
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (2/2)

De nieuwe Lohengrin-productie heeft voor de vier protagonisten twee bezettingen. Gisteren hoorde ik de eerste bezetting. Die is beduidend beter dan de tweede bezetting, al zijn er toch nog een paar zwakke punten.

Opera, 27-4-2018 11:39
3 opmerkingen

Opera Vlaanderen 2018-2019

Aviel Cahn heeft zijn laatste seizoen bij Opera Vlaanderen aangekondigd. Het is een seizoen waar verschillende namen uit het Cahn-tijdperk terugkeren. De Konwitschny-productie van La Juive is de enige herneming.

Toekomstmuziek, 24-4-2018 18:35
5 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2018-2019

Stefano Mazzonis di Pralafera en Speranza Scappucci hebben vandaag het volgende seizoen van de Opéra Royal de Wallonie voorgesteld. Het wordt weer een seizoen met het grote Italiaanse repertoire van Bellini en Rossini over Donizetti en Verdi tot Puccini en met een aantal opvallende zangers zoals Violeta Urmana, Ildebrando d'Arcangelo, Olga Peretyatko of Lawrence Brownlee. En bij de concerten krijgen we zomaar even Joyce DiDonato, Leo Nucci en Sonya Yoncheva...

Toekomstmuziek, 23-4-2018 23:32
7 opmerkingen

Siegfried in Düsseldorf

Der Ring am Rhein is met Siegfried bij zijn derde aflevering aanbeland. De productie van Dietrich W. Hilsdorf ligt volledig in de lijn van de vorige twee delen.

Opera, 23-4-2018 16:31
3 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (1/2)

Na bijna 30 jaar programmeert de Munt weer een Lohengrin. Olivier Py is, na Dialogues des Carmélites, voor de tweede keer dit seizoen te gast als regisseur. Alain Altinoglu stond in de orkestbak.

Opera, 21-4-2018 8:41
2 opmerkingen