ti guarda dal Grande Inquisitor

Das Rheingold in Essen

Gespreid over drie seizoenen, timmert de opera van Essen aan een nieuwe Der Ring des Nibelungen. In 2010 moet alles rond zijn, net op tijd voor Ruhr 2010. Het bindend element is intendant en dirigent Stefan Soltesz. Vier verschillende regisseurs zullen de vier opera's regisseren.

Met vier regisseurs moet niet gehoopt worden op een coherente visie tussen de opera's. Dit heeft wel het voordeel dat als iemand uitvalt, het mogelijk blijft om een andere regisseur te vragen zonder dat heel het project in duigen valt. Maar ook... als een regisseur een voorstelling om zeep helpt, dat er nog drie andere zijn om de zaak te redden. Of zoals Stefan Soltesz het in een interview in Der Westen formuleert: "Sollte nämlich einer seine Sache in den Sand setzen, sind immer noch drei da, die den Karren aus dem Dreck ziehen können."

FotoDe regisseur Tilman Knabe mocht de spits afbijten met Das Rheingold en er moet al meteen gehoopt worden op de drie andere om de "kar uit het slijk te trekken". A priori, lijkt het een goed idee om een poppenkastdecor te bouwen (Alfred Peter is de decorontwerper) waar heel de wereld tegelijk zichtbaar zijn. Linksboven zien we de godenwereld, rechtsboven is een klein bureautje waar de reuzen hun plannen voor Walhalla uittekenen, daaronder en in een betonnen schacht in het midden is Nibelheim. Onder de godenwereld wonen de Rheintöchter in een gouden kelder.

Die Rheintöchter zouden in deze enscenering echter beter als Rheinhuren omschreven worden. Tijdens de prelude van Das Rheingold is seks alomtegenwoordig. Twee Rheintöchter houden zich met Wotan bezig, terwijl Fricka in een kast aan het rommelen is en Freia een appel poetst. Froh en Donner vormen een homokoppel die zich uitleven in SM- en andere spelletjes. Alberich begluurt de derde Rheintöchter terwijl hij masturbeert. Provoceren omwille van het provoceren, schijnt hier de bedoeling te zijn. Het is allemaal net iets té overdreven.

Maar deze vulgariteiten zijn eigenlijk niet het probleem. Ten gevolge van dat poppenkastdecor staat iedereen constant op het podium, en al die goden, reuzen en nibelungen moeten iets te doen hebben terwijl ze niet moeten zingen. Knabe bedenkt dan allerlei nevenintriges. Fasolt gaat op "bezoek" bij de Rheintöchter, en Loge is ook de boekhouder die zich ontfermt over hun papierwinkel. Froh en Donner maken uitstapjes naar Nibelheim om een Nibelung - later blijkt dat Mime te zijn - in elkaar te slaan. Ze pakken ook Fasolt aan met maffia-praktijken; de gewonde Fasolt wordt dan door Freia gered en verzorgd. Alberich ontvangt de Rheintöchter, de gordijnen gaan dicht maar de orgastische kreten blijven wel hoorbaar.

Al die extraatjes leiden af. Ook de vermenging van de verschillende werelden stoort me. Een uitzonderlijke keer brengt het wel iets bij. Nadat de reuzen Freia meegenomen hebben, zien we haar vastgebonden zitten in hun kantoortje en zien we dat er sympathie groeit tussen Freia en Fasolt. Maar dat is slechts een van de weinige positieve elementen. Het zal ook niemand verbazen dat in Duitse kranten na de première melding gemaakt werd van boegeroep op het einde van de voorstelling. En zelfs gisteren was er een eenzame boeroeper te horen. Maar dat is blijkbaar de bedoeling. In een interview in Die Welt laat Stefan Soltesz optekenen:

Als Chefdirigent und Intendant, der nicht Regie führt, bin ich in punkto Regie unvoreingenommen und lasse andere Handschriften zu. Provozieren und irritieren gehört für mich dazu; denn das wollten auch die Komponisten, wie Wagner und Strauss, als sie die Werke schrieben. Meinen Regisseuren fehlt etwas, wenn es keine lautstarken Buhrufe gibt.

Met andere woorden... mission accomplished !

FotoAls tegenreactie worden de zangers dan bedolven onder bravo's. Het publiek wil zich wijsmaken dat alhoewel de productie op niets trekt, de muziek toch goed is. Maar in de voorstelling gisteren was er weinig reden tot juichen, op een paar uitzonderingen na. Op de orkestrale kant is weinig aan te merken. Stefan Soltesz laat een mooie tocht van en naar Nibelheim weerklinken, de regenboog naar Walhalla is ook in al zijn pracht hoorbaar. De rest klinkt allemaal licht en luchtig en transparant, waarbij de zangers positief uit de balans met het orkest komen.

De meeste rollen worden door vaste zangers uit de troupe bezet, maar die komen nauwelijks boven de middelmaat uit. Ildiko Szönyi is een schril brullende Fricka, Rainer Maria Röhr (Loge) heeft een heel onaangename stem en zingt in een andere toonhoogte dan de rest van de zangers. Marcel Rosca zingt Fafner met een vibrato tot aan de andere kant van de Rijn en de Fasolt van Andreas Macco is weinig interessant. Almas Svilpa is een jonge Wotan, waar nog maar weinig bezieling en autoriteit van uitgaat.

Jochen Schmeckenbecher geeft wel zijn indrukwekkende stem aan Alberich, maar het is allemaal nogal monotoon en eendimensionaal. Pas nadat hij de ring terug kwijt is, komt er een halve dimensie bij in zijn interpretatie, die culmineert in zijn "Fluch". Mime heeft weliswaar veel minder te zingen, maar ik vond Albrecht Kludszuweit een van de boeiendste zangers in deze Rheingold. Ik was ook onder de indruk van de grote altstem van Lyubov Sokolova tijdens haar korte interventie als Erda.

Op het einde van de voorstelling plaatst Loge een lading dynamiet en sluipt weg door de zaal. Ik weet niet of dit een idee van de regisseur of van de zangers is. Hoedanook is dit nog de beste oplossing voor deze productie. Opblazen die handel...

Publicatie: zondag 16 november 2008 @ 11:57
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

Gerard Schneider in Wexford

Voor het laatste lunchrecital in de St. Iberius-kerk werd beroep gedaan op de tenor Gerard Schneider en pianiste Andrea Grant. Ze brachten een gevarieerd programma met - voor de eerste keer de afgelopen dagen - ook een aantal Duitse liederen.

Liedrecital, 4-11-2017 15:55
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Alessandra Volpe in Wexford

Het recital van de Italiaanse mezzo Alessandra Volpe in de St. Iberius-kerk bestond grotendeels uit opera-aria's. Ze werd aan de piano begeleid door Tina Chang.

Liedrecital, 3-11-2017 18:30
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Raffaella Lupinacci en Fillippo Fontana in Wexford

Voor het lunchrecital in Wexford kregen we deze keer een Italiaans duo te horen. De mezzo Raffaella Lupinacci en de bariton Fillippo Fontana zongen een mengeling van Italiaanse liederen en aria's. Ze werden aan de piano begeleid door Giorgio D'Alonzo.

Liedrecital, 2-11-2017 15:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Anne Sophie Duprels in Wexford

Tijdens het Wexford Opera Festival wordt elke dag een "Luchtime Recital" gebracht in de St. Iberius Church door één of meerdere zangers uit de bezettingen van de avondvoorstellingen. Vandaag traden de Franse sopraan Anne Sophie Duprels en pianist Stephen Barlow (tevens de Medea-dirigent) op.

Liedrecital, 1-11-2017 18:58
0 opmerkingen

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen