ti guarda dal Grande Inquisitor

Das Rheingold in Essen

Gespreid over drie seizoenen, timmert de opera van Essen aan een nieuwe Der Ring des Nibelungen. In 2010 moet alles rond zijn, net op tijd voor Ruhr 2010. Het bindend element is intendant en dirigent Stefan Soltesz. Vier verschillende regisseurs zullen de vier opera's regisseren.

Met vier regisseurs moet niet gehoopt worden op een coherente visie tussen de opera's. Dit heeft wel het voordeel dat als iemand uitvalt, het mogelijk blijft om een andere regisseur te vragen zonder dat heel het project in duigen valt. Maar ook... als een regisseur een voorstelling om zeep helpt, dat er nog drie andere zijn om de zaak te redden. Of zoals Stefan Soltesz het in een interview in Der Westen formuleert: "Sollte nämlich einer seine Sache in den Sand setzen, sind immer noch drei da, die den Karren aus dem Dreck ziehen können."

FotoDe regisseur Tilman Knabe mocht de spits afbijten met Das Rheingold en er moet al meteen gehoopt worden op de drie andere om de "kar uit het slijk te trekken". A priori, lijkt het een goed idee om een poppenkastdecor te bouwen (Alfred Peter is de decorontwerper) waar heel de wereld tegelijk zichtbaar zijn. Linksboven zien we de godenwereld, rechtsboven is een klein bureautje waar de reuzen hun plannen voor Walhalla uittekenen, daaronder en in een betonnen schacht in het midden is Nibelheim. Onder de godenwereld wonen de Rheintöchter in een gouden kelder.

Die Rheintöchter zouden in deze enscenering echter beter als Rheinhuren omschreven worden. Tijdens de prelude van Das Rheingold is seks alomtegenwoordig. Twee Rheintöchter houden zich met Wotan bezig, terwijl Fricka in een kast aan het rommelen is en Freia een appel poetst. Froh en Donner vormen een homokoppel die zich uitleven in SM- en andere spelletjes. Alberich begluurt de derde Rheintöchter terwijl hij masturbeert. Provoceren omwille van het provoceren, schijnt hier de bedoeling te zijn. Het is allemaal net iets té overdreven.

Maar deze vulgariteiten zijn eigenlijk niet het probleem. Ten gevolge van dat poppenkastdecor staat iedereen constant op het podium, en al die goden, reuzen en nibelungen moeten iets te doen hebben terwijl ze niet moeten zingen. Knabe bedenkt dan allerlei nevenintriges. Fasolt gaat op "bezoek" bij de Rheintöchter, en Loge is ook de boekhouder die zich ontfermt over hun papierwinkel. Froh en Donner maken uitstapjes naar Nibelheim om een Nibelung - later blijkt dat Mime te zijn - in elkaar te slaan. Ze pakken ook Fasolt aan met maffia-praktijken; de gewonde Fasolt wordt dan door Freia gered en verzorgd. Alberich ontvangt de Rheintöchter, de gordijnen gaan dicht maar de orgastische kreten blijven wel hoorbaar.

Al die extraatjes leiden af. Ook de vermenging van de verschillende werelden stoort me. Een uitzonderlijke keer brengt het wel iets bij. Nadat de reuzen Freia meegenomen hebben, zien we haar vastgebonden zitten in hun kantoortje en zien we dat er sympathie groeit tussen Freia en Fasolt. Maar dat is slechts een van de weinige positieve elementen. Het zal ook niemand verbazen dat in Duitse kranten na de première melding gemaakt werd van boegeroep op het einde van de voorstelling. En zelfs gisteren was er een eenzame boeroeper te horen. Maar dat is blijkbaar de bedoeling. In een interview in Die Welt laat Stefan Soltesz optekenen:

Als Chefdirigent und Intendant, der nicht Regie führt, bin ich in punkto Regie unvoreingenommen und lasse andere Handschriften zu. Provozieren und irritieren gehört für mich dazu; denn das wollten auch die Komponisten, wie Wagner und Strauss, als sie die Werke schrieben. Meinen Regisseuren fehlt etwas, wenn es keine lautstarken Buhrufe gibt.

Met andere woorden... mission accomplished !

FotoAls tegenreactie worden de zangers dan bedolven onder bravo's. Het publiek wil zich wijsmaken dat alhoewel de productie op niets trekt, de muziek toch goed is. Maar in de voorstelling gisteren was er weinig reden tot juichen, op een paar uitzonderingen na. Op de orkestrale kant is weinig aan te merken. Stefan Soltesz laat een mooie tocht van en naar Nibelheim weerklinken, de regenboog naar Walhalla is ook in al zijn pracht hoorbaar. De rest klinkt allemaal licht en luchtig en transparant, waarbij de zangers positief uit de balans met het orkest komen.

De meeste rollen worden door vaste zangers uit de troupe bezet, maar die komen nauwelijks boven de middelmaat uit. Ildiko Szönyi is een schril brullende Fricka, Rainer Maria Röhr (Loge) heeft een heel onaangename stem en zingt in een andere toonhoogte dan de rest van de zangers. Marcel Rosca zingt Fafner met een vibrato tot aan de andere kant van de Rijn en de Fasolt van Andreas Macco is weinig interessant. Almas Svilpa is een jonge Wotan, waar nog maar weinig bezieling en autoriteit van uitgaat.

Jochen Schmeckenbecher geeft wel zijn indrukwekkende stem aan Alberich, maar het is allemaal nogal monotoon en eendimensionaal. Pas nadat hij de ring terug kwijt is, komt er een halve dimensie bij in zijn interpretatie, die culmineert in zijn "Fluch". Mime heeft weliswaar veel minder te zingen, maar ik vond Albrecht Kludszuweit een van de boeiendste zangers in deze Rheingold. Ik was ook onder de indruk van de grote altstem van Lyubov Sokolova tijdens haar korte interventie als Erda.

Op het einde van de voorstelling plaatst Loge een lading dynamiet en sluipt weg door de zaal. Ik weet niet of dit een idee van de regisseur of van de zangers is. Hoedanook is dit nog de beste oplossing voor deze productie. Opblazen die handel...

Publicatie: zondag 16 november 2008 @ 11:57
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geïnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen