ti guarda dal Grande Inquisitor

Pelléas et Mélisande in de Munt

De Munt begint haar seizoen met een gloednieuwe productie van Pelléas et Mélisande. Ze zijn daarvoor gaan aankloppen in Amsterdam bij Pierre Audi om de regie te doen... het is een fascinerend werkstuk geworden.

Foto

Van Pierre Audi kan je een uitgepuurde en esthetische enscenering verwachten. Dat was nu ook het geval, in de eerste plaats door het unieke eenheidsdecor. Anish Kapoor heeft een object ontworpen als "decor". Dit ruimtevullend object kan nog best omschreven worden als een halve omgevallen vaas. Aan de bolle kant van de "vaas" is een metalen trap met loopbrug voorzien. Dit alles staat op een draaiplatform wat, samen met de uitstekende belichting, voor een constant wijzigend scènebeeld zorgt. Enkel in de scènes na de pauze valt de beweging stil en wordt er niet meer geroteerd tijdens de scènes.

Pierre Audi neemt een aantal vrijheden met het libretto, die meestal toch blijken te werken, of op zijn minst aan het denken zetten. Om te beginnen blijft er - op visueel vlak - niets over van al de verwijzingen naar water. Mélisande is ook kaal... haar lange haar komt volgens Audi enkel voor in Pelléas' fantasie. Dat lijkt dan een probleem te gaan worden voor de torenscène. Maar dit wordt dan opgelost door haar jurk naar beneden te gooien waarin Pelléas zich kan wentelen. Nadat Golaud hem zo betrapt, gebruikt hij die jurk om Pelléas te blinddoeken. Dit maakt de daaropvolgende kelderscène nog beangstigender dan gewoonlijk.

Die bewuste scène vond ik trouwens een van de meest sterke scènes van de hele voorstelling. Ze staan beiden boven op de loopbrug waar Golaud Pelléas waarschuwt dat hij voorzichtig moet zijn zodat hij niet valt. Golaud haalt een looplamp boven en laat die naar beneden zakken waardoor we, onder de "vaas", een aantal vrouwen zien. Dit kan zowel een blik zijn in Golauds onderbewustzijn als in zijn verleden. In alle geval is de verwijzing naar Blauwbaard niet ver te zoeken. Dat verband is al vaker gelegd... denk maar aan de enscenering van Richard Jones, een aantal jaren geleden in de Vlaamse Opera. Zelfs Irène Joachim, de Mélisande op de historische opname met Desormière, heeft het er al over. Maar in die gevallen wordt telkens verondersteld dat Mélisande ontsnapt is aan Blauwbaard, terwijl Audi hier suggereert dat Golaud zelf (een soort) Blauwbaard is. Het is op zijn minst een interessant idee om over na te denken.

Golaud wordt afgeschilderd als een gekwelde man, die zo achterdochtig is dat hij al het mogelijke doet om Mélisande en Pelléas te betrappen. Hij is dan ook in bijna alle scènes ergens aanwezig. Zo onstaat een flagrante inbreuk op het libretto tijdens de eerste bronscène van Pelléas en Mélisande. Golaud ligt boven in de hals van de vaas en kijkt neer op hun spel. Strikt genomen kan dit niet... want op het moment dat Mélisande haar ring in het water laat vallen, wordt Golaud verondersteld om van zijn paard te vallen, zoals zou moeten blijken uit de volgende scène. Maar dit "probleem" lost Audi op door de korte monoloog van Golaud nadien te laten lijken alsof hij terugdenkt aan toen hij in het bos zijn paard kwijt geraakte en nadien Mélisande ontmoette.

Dat idee van de flashback begint trouwens al in het begin van de voorstelling. Die begint in volslagen duisternis, ook de orkestbak is donker. Plots horen we het gefluister van de dienstmeiden die aan hun dagtaak beginnen om het "feest" voor te bereiden. Pierre Audi grijpt hiermee terug naar de openingsscène van Maeterlincks origineel, dat Debussy geschrapt heeft. Het contrast met wat volgt, is dan ook opvallend; veel valt er niet te feesten. Halvelings verwachtte ik dat ze voor het laatste bedrijf de scène terug zouden ophalen met de dienstmeiden die vertellen hoe ze de gewonde Mélisande aan de poort vonden. Dat had zelfs ook perfect gekund, aangezien het de enige scènewisseling is waarvoor een korte pauze ingelast moest worden.

Ex-Pelléas Dietrich Henschel zingt in deze productie zijn eerste Golaud. Er zijn wel meer zangers die promoveren van Pelléas naar Golaud. Ik denk bijvoorbeeld aan François Leroux en het is maar een kwestie van tijd vooraleer Simon Keenlyside zich aan Golaud gaat wagen. A priori had ik zo mijn bedenkingen bij Henschel als Golaud. Hij beschikt weliswaar over een breed scala aan expressiemogelijkheden, maar hij is geen basbariton zoals José Van Dam of Laurent Naouri (om maar even de twee belangrijkste Golauds van de laatste twintig jaar te noemen). Dat maakt dat hij nooit echt zijn autoriteit op vocaal vlak kan afdwingen. Het gekwelde dat Audi in het personage gestoken heeft, is hem dan ook op het lijf geschreven. Maar dat neemt niet weg dat hij te vaak theatraal overdrijft door overdreven dramatisch of kwaad te kijken met een verwrongen gezicht. Zijn Frans vond ik behoorlijk goed verstaanbaar, maar het klinkt soms wat verkapt en niet echt naturel. Maar dat ligt waarschijnlijk vooral aan hoe Henschel zingt. Als hij in zijn moedertaal Duits zingt, dan klinkt hij ook zo met doorwrochte fraseringen. Ondanks mijn voorafgaande bedenkingen, vond ik hem toch kunnen overtuigen als Golaud.

Sandrine Piau zong met haar fragiele stem een meisjesachtige Mélisande. Ik vind dat ze daardoor minder zelfzeker en minder beredeneerd overkomt. Maar Mélisande kan uiteraard als een naïef wicht uitgebeeld worden... alhoewel dat haar minder interessant en minder mysterieus maakt. Er is daarentegen absoluut niets raadselachtigs aan Pelléas. Zelfs de veel kleinere rollen van Geneviève (mooi gezongen door Marie-Nicole Lemieux) en Arkel (de nog altijd indrukwekkende Alain Vernhes) hebben meer inhoud. Stéphane Degout is quasi-ideaal voor Pelléas, als je tenminste een bariton verkiest voor deze rol. Persoonlijk, hoor ik liever een tenorachtige Pelléas...

Na al de perikelen met het orkest en de net-niet-tot-muziekdirecteur-benoemde Mark Wigglesworth was het uitkijken naar wat er zou gebeuren en of het orkest de voorstelling weer zou saboteren of niet. Als je tijdens de voorstelling in de orkestbak kijkt, dan zie je weinig vreugdevolle gezichten. Het lijkt erop alsof ze tot een vergelijk gekomen zijn om zich als volwassen mensen te gedragen en de voorziene voorstellingen zonder veel gedoe af te werken. Maar veel vonken of inleving voelde ik niet. Maar desalniettemin vond ik het resultaat helemaal niet slecht. Het orkest speelde met de nodige nuances en verschillende details gingen niet verloren in een dikke orkestklank. De uitvoering zweefde zo ergens tussen impressionisme en expressionisme. Het eerste vooral voor de intieme scènes, het tweede voor de meer dramatische.

Publicatie: vrijdag 12 september 2008 @ 19:08
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
1 opmerking

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen