ti guarda dal Grande Inquisitor

Thomas Quasthoff op de Schubertiade Schwarzenberg

In tegenstelling tot mijn "blitzbezoek" aan de Schubertiade Schwarzenberg in juni, was mijn bezoek op het einde van de zomer iets langer... alles bij elkaar de acht laatste dagen van de twee weken durende Schubertiade. In het weekend stonden twee cycli op het programma, allebei met Thomas Quasthoff.

De eerste cyclus was Die schöne Müllerin.

Mijn reeks ervaringen met Die schöne Müllerin waren de laatste jaren nogal teleurstellend: van een belachelijke Bo Skovhus, over een veel te aggressieve Michael Schade en een monochrome Mark Padmore, tot Rainer Trost die telkens onderbroken werd door een acteur die de extra gedichten van Müller reciteerde... om vooral die degoutante Marthalerversie niet te vergeten.

Maar nu was het dus de beurt aan Thomas Quasthoff en Charles Spencer. Ik had zo mijn twijfels of hij, met zijn donkere bas-bariton, wel zou kunnen overtuigen in een cyclus die vooral geassocieerd wordt met tenors en lichtere baritons. Mijn vrees was uiteraard ongegrond en hij vervoegt mijn lijstje van geslaagde uitvoeringen met o.a. Wolfgang Holzmair en Peter Schreier.

Het succes van Quasthoffs uitvoering was te danken aan zijn perfecte woordschilderingen enerzijds en een homogeen uitgedachte interpretatie.

Als geen ander weet hij welke woorden hij moet kleuren en benadrukken. Een woord als "rieselte" (in Tränenregen) klinkt fris en monter. Het "Ja" in Der Neugierige is extatisch helder. En je weet vooraf dat de zin van de molenaar in Am Feierabend al de resonantie zal krijgen die maar menselijk mogelijk is. En als hij op het einde van Trockne Blumen heel sarcastisch "Der Mai ist kommen, der Winter ist aus" zingt, suggereert hij hiermee dat de molenaarsknecht eigenlijk wel weet dat de Müllerin niet meer aan hem zal denken.

Maar de uitdaging van Die schöne Müllerin bestaat uit al die strofische liederen, die - op een of andere manier - nooit mogen vervelen. En ook hierin toont Quasthoff zich een meester. Een lied als Die liebe Farbe mag dan wel uit drie identieke strofen bestaan, maar dat valt nauwelijks op... elke strofe krijgt een andere kleur.

Zijn homogene interpretatie komt vooral tot uiting in de relatie tussen de twee protagonisten: de molenaarsknecht en het beekje. Telkens als de molenaarsknecht zich tot de beek wendt, zoals in Danksagung am Bach, doet hij dat met een teder mezza voce. Het is duidelijk dat de beek zijn echte geliefde is. Het emotioneel hoogtepunt is dan ook Der Neugierige en Quasthoff maakte dit tot het moment van de avond waar menige traan weggepinkt werd.

Tenslotte moet ik ook de pianobegeleiding van Der Müller und der Bach eens nader bekijken. De manier waarop Charles Spencer het herhaalde openingsmotief ten gehore brengt, deed me denken aan het draaiorgel van Der Leiermann en maakt zo de link met die andere cyclus van Schubert...

De dag nadien stond de tweede cyclus op het programma: Hugo Wolfs Italienisches Liederbuch met Sibylla Rubens, Thomas Quasthoff en Justus Zeyen.

Twee jaar geleden had ik hen dit ook al horen uitvoeren in de Philharmonie van Keulen. Het grote verschil is dat ze nu het "geniale" idee hadden om zelf een volgorde te bedenken voor de liederen en niet - zoals in Keulen - de volgorde van Wolf te gebruiken. Dit heeft een aantal voordelen. Zo kan men perfect de finale opbouwen om te eindigen met een "big bang"; in dit geval Nein, junger Herr - Hoffärtig seid Ihr - Du sagst mir, daß ich keine Fürstin sei - Laß sie nur geh'n om uiteraard te eindigen met Ich hab in Penna einen Liebsten wohnen. Maar afgezien van enkele creatieve ideeën, gaat er meer verloren dan wat het oplevert omdat de soms subtiele verwijzingen tussen opeenvolgende liederen verloren gaat... spijtig.

De eigenlijk uitvoering was in het algemeen dan weer wel redelijk geslaagd. Thomas Quasthoff klonk in het begin iets minder zeker, iets vermoeider ook, dan de dag voordien. En ook Sibylla Rubens klonk aanvankelijk wat mager, maar warmde snel op.

Het Italienisches Liederbuch staat of valt met de interactie tussen de twee zangers en ook op dat vlak duurde het even voor ze de juiste sfeer te pakken hadden. Quasthoff probeerde wel grappig te zijn door zijn gelaatsuitdrukking aan te passen aan wat Rubens zong, maar bij momenten legde hij het er te dik op. Sibylla Rubens was veel terughoudender in haar lichaamstaal en was daardoor ook overtuigender. Het is trouwens tekenend dat Justus Zeyen de meeste bijval oogstte als hij de violist speelde in Wie lange schon en daar was zijn succes louter te danken aan het genie van Hugo Wolf.

Wie Thomas Quasthoff ook eens aan het werk wil horen, moet zeker 25 oktober noteren... dan zingt hij liederen van Schumann en Brahms in De Munt.

Publicatie: dinsdag 2 september 2003 @ 14:46
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

September 2017

Het bespreekbureau heeft zijn intrek al genomen in de Munt. En op 5 september gaan de deuren weer open met de jongste Boesmans, Pinocchio, die eerder deze zomer op het festival van Aix gecreëerd werd in een regie van Joël Pommerat. Opera Vlaanderen opent het seizoen met de Korngold-rariteit Das Wunder der Heliane en met Puccini's Manon Lescaut staat in Luik een klassieker op het programma.

Toekomstmuziek, 20-8-2017 15:40
0 opmerkingen

Andrea Chénier in München

Het is amper te geloven dat, toen een paar maanden geleden een nieuwe productie van Andrea Chénier in première ging, dit een creatie was voor München. En regisseur Philipp Stölzl heeft meteen de meest traditionele enscenering denkbaar bedacht, in een reeks poppenhuisdecors van Heike Vollmer.

Opera, 29-7-2017 8:50
2 opmerkingen

Les contes d'Hoffmann in München

Les Contes d'Hoffmann bij de Bayerische Opernfestspiele is een productie van 2011. Opvallend was dat ze de versie met dialogen brachten in plaats van de Giraud-recitatieven. Verder lieten twee van de hoofdrolzangers een week geleden weten dat ze om een of andere reden forfait moesten geven.

Opera, 28-7-2017 9:33
1 opmerking

La favorite in München

Gisteren stond La favorite op het programma van de Bayerische Opernfestspiele. Het is een herneming van een productie eerder dit seizoen, waarin Elina Garanca haar roldebuut maakte... spijtig genoeg in een productie die best zo snel mogelijk vergeten wordt.

Opera, 27-7-2017 9:29
3 opmerkingen

Wiener Blut in München

Gisteren nam de Bayerische Festspiele een snipperdag: het perfecte moment om eens bij de kleine broer op de Gärtnerplatz te gaan kijken en Wiener Blut mee te pikken. Hun theater is al een paar jaar gesloten voor renovatiewerken (en zou in het najaar terug opengaan) en dus werd voor de Strauss-operette uitgeweken naar het juweeltje van het Cuvilliéstheater.

Operette, 26-7-2017 10:06
0 opmerkingen

Oberon in München

Vorige week ging een nieuwe productie van Webers Oberon in première in het Prinzregententheater. Het is een voorstelling die hier en daar toch wat wensen openliet.

Opera, 25-7-2017 10:09
0 opmerkingen

Lady Macbeth in München

Mijn tweede voorstelling bij de Bayerische Opernfestspiele was ook een productie die eerder dit seizoen in première gegaan is. Voor Lady Macbeth uit het district Mtsensk hebben ze Harry Kupfer nog eens naar München gehaald.

Opera, 23-7-2017 10:00
0 opmerkingen

Semiramide in München

De Bayerische Opernfestspiele is altijd een combinatie van oudere producties, hernemingen uit het afgelopen seizoen en premières. David Aldens productie van Semiramide ging eerder dit seizoen in première met een overweldigende bezetting, aangevoerd door Joyce DiDonato. Dezelfde bezetting was ook van de partij op het festival.

Opera, 22-7-2017 9:31
0 opmerkingen