Il Grand' Inquisitor

Bayreuth - Fanget an !

De Bayreuther Festspiele, die vandaag aan hun 97ste editie beginnen, zijn één van de meest tot de verbeelding sprekende operafestivals. Er zijn wel meer festivals die zich beperken tot het repertoire van één componist, alhoewel meestal niet zo strikt als in Bayreuth. Maar het feit dat het festival geleid wordt door een rechtstreekse afstammeling van Richard Wagner, dat een gewone sterveling een paar duizend dagen moet aanschuiven voor een ticket en dat de voorstellingen opgevoerd worden in een zaal die speciaal voor deze opera's gebouwd werd, draagt bij tot de mythe van de Festspiele.

illustratieDe 88-jarige Wolfgang Wagner zwaait al meer dan een halve eeuw de scepter in Bayreuth... waarvan de eerste 15 jaar samen met zijn broer Wieland. Vorig jaar was er nog totaal geen sprake van op pensioen gaan. Maar toen eerder dit jaar zijn vrouw Gudrun (waarover gefluisterd werd dat zij de eigenlijke baas was in Bayreuth) onverwacht overleed, veranderde een en ander. Wolfgang Wagner liet weten dat hij niet meer vasthoudt aan zijn levenslang contract als festivalleider op voorwaarde dat zijn twee dochters, Eva en Katharina, samen het festival zouden leiden.

De twee halfzusters hadden elkaar nog nooit gesproken, maar na een eerste ontmoeting lijken ze het goed met elkaar te kunnen vinden. Het ziet er naar uit dat er een verzoenende oplossing gevonden is en het ligt dan ook in de lijn van de verwachtingen dat de "Stiftungsrat" begin september het voorstel zal aanvaarden. Ik had dan ook verwacht dat Eva en Katherina vandaag aan de zijde van Wolfgang op de trappen zouden verschijnen om de notabelen te ontvangen... maar Eva was blijkbaar verhinderd.

Dat er een nieuwe wind waait door Bayreuth is ook dit jaar al duidelijk. De website is opgefrist, zondag wordt Katharina Wagners productie van Meistersinger live uitgezonden via internet en geprojecteerd op een groot scherm in Bayreuth, en later dit jaar ligt de DVD in de winkel. Al die veranderingen zijn ook niet ongemerkt voorbijgegaan in de Duitse pers. Zelfs een boulevardblad als BILD heeft speciale pagina's opgezet rond de Festspiele. Een stuk hoogstaander is de Frankfurter Allgemeine Zeitung die in een reeks Bayreuther Visionen de afgelopen weken verschillende artiesten aan het woord lieten om hun visie op de toekomst van de Bayreuther Festspiele te geven. Nog in de "FAZ" is zelfs een kritische noot van de bekende Duitse stemmenspecialist Jürgen Kesting te lezen die in zijn bijdrage Die Stimmen von Bayreuth schrijft over de "Sängerdämmerung". Zelfs de Isolde van Nina Stemme moet eraan geloven...

In den Berichten über die Bayreuther Aufführungen der letzten drei Jahrzehnte finden sich lobende Worte über einzelne Porträts - die Kundry oder die Isolde von Waltraud Meier, den Wotan von John Tomlinson, den Lohengrin von Peter Seiffert. Viel öfter aber ist von einer "Sängerdämmerung" zu hören.

Ondertussen geeft Katharina Wagner een zeldzaam interview waarin ze vooral duidelijk probeert te maken hoe goed ze kan opschieten met Eva Wagner. En passant, liet ze zich ontvallen dat de meeste nieuwe producties voor de volgende jaren al vastliggen. Volgend jaar (en in 2014) komt er niets nieuws, maar dan komt er in 2010 een nieuwe Lohengrin van Hans Neuenfels, in 2011 een Tannhäuser van Sebastian Baumgarten en in 2012 een nieuwe productie van Der fliegende Holländer. In het Wagnerjaar 2013 voorzien ze - uiteraard - een nieuwe Ring en in 2015 is Tristan und Isolde aan de beurt.

Vandaag opent een nieuwe productie van Parsifal de Festspiele, die de rottendekonijnenenscenering van Schlingensief moet doen vergeten. De regisseur Stefan Herheim ziet Parsifal als een tijdreis doorheen de Duitse geschiedenis. Verschillende kranten hebben hem kunnen strikken voor een interview.

Stefan Herheim is trouwens de regisseur die eind dit jaar Rusalka gaat regisseren in de Munt.

Wie de voorstellingen uit Bayreuth wil horen, kan terecht bij Bayern 4 Klassik. Ze zenden de volgende dagen elke première uit Bayreuth live uit... en die zijn ook via internet te beluisteren:

Publicatie: vrijdag 25 juli 2008 @ 18:20
Rubriek: Festivalnieuws