ti guarda dal Grande Inquisitor

Don Carlo in Parijs

Don Carlo was de laatste opera die ik dit seizoen in Parijs gezien heb. Het was de Italiaanse versie in vier bedrijven in de productie van Graham Vick die, ondanks een gestileerd decor, toch redelijk traditioneel aanvoelde. In zijn geheel was het een uitstekende afsluiter met een sterke bezetting.

In de orkestbak stond de relatief jonge Griekse dirigent Teodor Currentzis. Hij heeft een fladderende dirigeerstijl die aan de stijl van Gergiev doet denken, maar met nog meer wapperende armen. Ik heb geen flauw idee hoe het orkest in al die show een lijn kan vinden, maar het muzikaal resultaat was knap. Hij legt soms explosieve accenten op de dramatische momenten van het orkest, zonder daarbij de globale lijn uit het oog te verliezen. Sommige instrumenten geeft hij een bevoorrechte plaats. Een treffend voorbeeld was hoe hij de harp naar voor haalde in "Io morrò" en daarmee Posa's weg richting hemel benadrukte.

Stefano Secco heeft eigenlijk een te lichte stem voor Don Carlo, en er zijn één of twee momenten waar ik iets meer gewicht wil. Maar hij heeft zoveel squillo en stijl dat er nooit een echt probleem optreedt. In vergelijking met de tenor die momenteel Don Carlo in London zingt (als ik de blogosfeer mag geloven), is er bij Secco nooit een moment dat je vreest dat hij de hoge noten niet zal halen.

Dmitri Hvorostovsky was ziek en werd vervangen door ene Dimitris Tiliakos. En alhoewel niemand Posa zingt zoals Hvorostovsky dat kan, was Tiliakos een meer dan behoorlijke vervanger met een aangrijpende sterfscène. Zijn stem heeft geen problemen met de afmetingen van de Bastille, alhoewel op het einde van sommige frases zijn stem soms de neiging had om te verdwijnen. Tijdens zijn scène met Filippo II, als hij vol vuur de wandaden in Vlaanderen aan de kaak stelt, was de overeenstemming met het razendsnelle tempo van Currentzis soms weg... ongetwijfeld te wijten aan het op korte termijn instappen zonder repetitie. Volgend seizoen zal hij in de Vlaamse Opera te horen zijn in Samson et Dalila.

Maar de grote triomfators waren het trio Filippo-Elisabetta-Eboli met James 'Wotan' Morris, Tamar Iveri en Yvonne Naef. Ze hebben niet alleen fantastische stemmen, ze geven ook een bijna perfecte lezing van hun grote aria's. Hun superioriteit blijkt echter vooral uit de kleinere momenten, waarbij de aandacht soms dreigt te verslappen, maar die door deze zangers een hoge vlucht nemen.

Neem bijvoorbeeld de Filippo II van James Morris. De jaren hebben hun sporen nagelaten op zijn vibrato, "dankzij" zijn wobble kan hij een halve toon hoger zingen zonder dat je het merkt... Zijn expressieve kwaliteiten zijn er echter niet minder om, in tegendeel. Hij zong "Ella giammai m'amò" grotendeels mezza voce met alle inleving die je je kan wensen. Om terug te komen op die "kleinere" momenten. Hij kon echt ontroeren als hij in het derde bedrijf de kerker betreedt en merkbaar aangedaan is van de dood van Posa.

Neem bijvoorbeeld ook de Eboli van Yvonne Naef, die wel het probleem heeft dat haar hoogste noten kleurloos en niet altijd juist zijn. Ondanks haar dramatische achtergrond, slaagt ze er in om een behoorlijke sluieraria te zingen, vaak de Achilleshiel van de meeste Eboli's. Het omslagpunt komt tijdens de nachtelijke tuinscène als ze ontdekt dat Don Carlo verliefd is op Elisabetta en niet op haar. Dan verandert ze in "la tigre al cor ferita" die zich gaat wreken met als culminatie een "O don fatal" in het volgende bedrijf waar je haren van gaan rechtstaan.

En tenslotte de Elisabetta van Tamar Iveri. Met deze sopraan hoor ik eindelijk nog eens een Elisabetta die er niet voor terugschrikt om haar borststem te gebruiken in onder andere een weergaloze "Tu che le vanità". Maar grote momenten komen over heel de opera voor, ook al hoort er niet altijd een grote aria bij. Dat is nog wel het geval als ze haar gezelschapsdame troost met "Non pianger, mia compagna". De scène als ze het bureau van Filippo komt binnenstormen op zoek naar "justizia", kan soms belachelijk overkomen, maar Iveri is oprecht verontwaardigd. Ze is ook groots in haar uitstraling als ze Eboli wegzendt nadat die haar overspel heeft toegegeven.

Het zal misschien opvallen dat de verschillende voorbeelden vooral uit het derde bedrijf komen. Het begint met de monoloog van Filippo, gevolgd door de confrontatie met de Grootinquisiteur (een impressionante Mikhail Petrenko), de scène met Elisabetta gevolgd door "O don fatale" en tenslotte de dood van Posa. Deze opeenvolging van scènes is zowat het beste wat ik dit seizoen gehoord heb.

Publicatie: woensdag 11 juni 2008 @ 13:56
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

La favorite in Luik

Donizetti's La favorite behoort niet echt tot het ijzeren repertoire. Maar na de voorstelling bij het Beierse operafestival is het wel uitzonderlijk om in hetzelfde jaar een tweede productie mee te maken. Maar net zoals de Münchense liet ook de Luikse productie te wensen over.

Opera, 23-11-2017 21:52
1 opmerking

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen