ti guarda dal Grande Inquisitor

Melancholia in Parijs

Er is weinig bekend van het leven van de 19de-eeuwse Noorse landschapsschilder Lars Hertervig. Maar dat weerhield de Noorse schrijver Jon Fosse er niet van om een roman over hem te schrijven. Het eerste deel van die roman verwerkte hij tot een libretto dat door de Oostenrijker Georg Friedrich Haas op muziek gezet werd. De opera Melancholia werd vandaag gecreëerd in Palais Garnier.

Melancholia beschrijft slechts één klein deeltje uit het leven van de Lars 'der Spinner' Hertervig... namelijk de periode dat hij in Düsseldorf aan de kunstacademie kwam studeren, verliefd werd op Helene Winckelmann, de dochter van zijn kotmadam, en door haar nonkel op straat werd gezet. Tussendoor is er nog een scène in het café "Malkasten" waar Lars bespot wordt door zijn medestudenten.

De opera is in het Duits en bestaat uit drie bedrijven, met die herbergscène in het midden. Het is moeilijk om Haas' muziektaal te beschrijven. In het programmaboek wordt ze omschreven als "spectraal" waarbij microtonen gebruikt worden en hij zich dus niet beperkt tot de 12 gebruikelijke tonen. In het begin doet het even vreemd aan, maar heel snel werd ik opgeslokt door die mysterieuze klankwereld. Voor dit soort muziek zat het gespecialiseerde ensemble Klangforum Wien in de orkestbak, onder de leiding van Emilio Pomarico.

Het beperkte koor speelt een speciale rol. Soms geeft het commentaar, maar meestal vormen het "de gemeenschap". Vooral in het tweede bedrijf worden ze expliciet de studentengemeenschap die Lars aanzetten tot drinken. Een enkele keer verklanken ze de stemmen die door Lars hoofd spoken. Afgezien van Lars en Helene, komen de andere personnages allemaal uit deze grijze massa van het koor.

Dit wordt ook expliciet zo uitgebeeld door de regisseur Stanislas Nordey. Het koor blijft altijd op een afstand en is ook effectief in grijs gekleed, in contrast met het wit van Lars en Helene. Pas op het einde, als Lars weggestuurd wordt, krijgt Helene ook een grijze mantel omgehangen en wordt opgenomen in het koor. Lars blijft constant alleen. Zelfs de momenten dat hij samen is met Helene, lijkt zij met hem te spotten en is zijn liefde ook ingebeeld.

Emmanuel Clolus heeft een eenvoudig, maar effectief scènebeeld ontworpen. Het bestaat enkel uit drie grijze wanden, waarvan de achterste wand op het einde omhoog gaat om Lars door te laten om op die manier zijn overgang naar een andere wereld te symboliseren. In de eerste twee bedrijven is er ook nog een groot wit zeil, dat aan het begin van de opera het lege schildersdoek is waarvoor Lars zit te wachten op inspiratie... en in het tweede bedrijf een soort toog wordt waar het koor bovenuit komt kijken. Het is prachtig in zijn eenvoud.

Bij de zangers zaten allemaal onbekende namen. De bariton Otto Katzameier staat als Lars de hele tijd op de scène (de drie bedrijven duren ongeveer anderhalf uur en werden zonder pauze uitgevoerd) en hij viel op door zijn perfectie dictie. Dat geld trouwens voor alle zangers die heel idiomatisch Duits zongen en zo duidelijk klonken dat de boventiteling eigenlijk overbodig was. De sopraan Melanie Walz zong een goede Helene alhoewel ik haar stem niet echt mooi vond. Ik was wel onder de indruk van de bas Johannes Schmidt als Herr Winckelmann. Ook de contratenor Daniel Gloger en de tenor Martyn Hill maakten een goede beurt als de twee schilderstudenten Alfred en Bodom.

Dit was een van die zeldzame wereldcreaties die ik meteen opnieuw wil horen en zien...

Publicatie: maandag 9 juni 2008 @ 23:27
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Christoph Prégardien in Zeist

Deze namiddag stonden twee tenor-recitals geprogrammeerd op het Zeister Liedfestival. Christoph Prégardien zong Schubert en Schumann. In het voorprogramma konden we kennis maken met de "rising star" Peter Harris.

Liedrecital, 27-5-2018 18:37
0 opmerkingen

Der Rose Pilgerfahrt in Zeist

Ik moet toegeven dat ik nog nooit van Der Rose Pilgerfahrt gehoord had. Het is een sprookjesoratorium van Schumann die gisteren in de originele pianoversie uitgevoerd werd in Zeist, met "onze" Jozef De Beenhouwer aan de piano.

Liedrecital, 27-5-2018 8:57
0 opmerkingen

Rising Stars in Zeist

Deze middag stonden er twee recitals op het programma. Eerst een dubbelrecital - oftewel twee halve recitals - met sopraan Harriet Burns voor de pauze en mezzo Bethan Langford na de pauze. Een uur later volgde een duo-recital met mezzo Barbara Kozelj en bariton Raoul Steffani. Ik heb het meest genoten van het eerste recital.

Liedrecital, 26-5-2018 23:46
0 opmerkingen

Mastercourse in Zeist

In het kader van het Liedfestival wordt aan jonge zangers de mogelijkheid geboden om zich te vervolmaken in een publieke mastercourse. Zes liedduo's namen deel aan de vierdaagse cursus die afgesloten werd met een presentatierecital.

Liedrecital, 26-5-2018 10:18
0 opmerkingen

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Liedrecital, 25-5-2018 23:27
0 opmerkingen

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen