ti guarda dal Grande Inquisitor

Melancholia in Parijs

Er is weinig bekend van het leven van de 19de-eeuwse Noorse landschapsschilder Lars Hertervig. Maar dat weerhield de Noorse schrijver Jon Fosse er niet van om een roman over hem te schrijven. Het eerste deel van die roman verwerkte hij tot een libretto dat door de Oostenrijker Georg Friedrich Haas op muziek gezet werd. De opera Melancholia werd vandaag gecreëerd in Palais Garnier.

Melancholia beschrijft slechts één klein deeltje uit het leven van de Lars 'der Spinner' Hertervig... namelijk de periode dat hij in Düsseldorf aan de kunstacademie kwam studeren, verliefd werd op Helene Winckelmann, de dochter van zijn kotmadam, en door haar nonkel op straat werd gezet. Tussendoor is er nog een scène in het café "Malkasten" waar Lars bespot wordt door zijn medestudenten.

De opera is in het Duits en bestaat uit drie bedrijven, met die herbergscène in het midden. Het is moeilijk om Haas' muziektaal te beschrijven. In het programmaboek wordt ze omschreven als "spectraal" waarbij microtonen gebruikt worden en hij zich dus niet beperkt tot de 12 gebruikelijke tonen. In het begin doet het even vreemd aan, maar heel snel werd ik opgeslokt door die mysterieuze klankwereld. Voor dit soort muziek zat het gespecialiseerde ensemble Klangforum Wien in de orkestbak, onder de leiding van Emilio Pomarico.

Het beperkte koor speelt een speciale rol. Soms geeft het commentaar, maar meestal vormen het "de gemeenschap". Vooral in het tweede bedrijf worden ze expliciet de studentengemeenschap die Lars aanzetten tot drinken. Een enkele keer verklanken ze de stemmen die door Lars hoofd spoken. Afgezien van Lars en Helene, komen de andere personnages allemaal uit deze grijze massa van het koor.

Dit wordt ook expliciet zo uitgebeeld door de regisseur Stanislas Nordey. Het koor blijft altijd op een afstand en is ook effectief in grijs gekleed, in contrast met het wit van Lars en Helene. Pas op het einde, als Lars weggestuurd wordt, krijgt Helene ook een grijze mantel omgehangen en wordt opgenomen in het koor. Lars blijft constant alleen. Zelfs de momenten dat hij samen is met Helene, lijkt zij met hem te spotten en is zijn liefde ook ingebeeld.

Emmanuel Clolus heeft een eenvoudig, maar effectief scènebeeld ontworpen. Het bestaat enkel uit drie grijze wanden, waarvan de achterste wand op het einde omhoog gaat om Lars door te laten om op die manier zijn overgang naar een andere wereld te symboliseren. In de eerste twee bedrijven is er ook nog een groot wit zeil, dat aan het begin van de opera het lege schildersdoek is waarvoor Lars zit te wachten op inspiratie... en in het tweede bedrijf een soort toog wordt waar het koor bovenuit komt kijken. Het is prachtig in zijn eenvoud.

Bij de zangers zaten allemaal onbekende namen. De bariton Otto Katzameier staat als Lars de hele tijd op de scène (de drie bedrijven duren ongeveer anderhalf uur en werden zonder pauze uitgevoerd) en hij viel op door zijn perfectie dictie. Dat geld trouwens voor alle zangers die heel idiomatisch Duits zongen en zo duidelijk klonken dat de boventiteling eigenlijk overbodig was. De sopraan Melanie Walz zong een goede Helene alhoewel ik haar stem niet echt mooi vond. Ik was wel onder de indruk van de bas Johannes Schmidt als Herr Winckelmann. Ook de contratenor Daniel Gloger en de tenor Martyn Hill maakten een goede beurt als de twee schilderstudenten Alfred en Bodom.

Dit was een van die zeldzame wereldcreaties die ik meteen opnieuw wil horen en zien...

Publicatie: maandag 9 juni 2008 @ 23:27
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

Gerard Schneider in Wexford

Voor het laatste lunchrecital in de St. Iberius-kerk werd beroep gedaan op de tenor Gerard Schneider en pianiste Andrea Grant. Ze brachten een gevarieerd programma met - voor de eerste keer de afgelopen dagen - ook een aantal Duitse liederen.

Liedrecital, 4-11-2017 15:55
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Alessandra Volpe in Wexford

Het recital van de Italiaanse mezzo Alessandra Volpe in de St. Iberius-kerk bestond grotendeels uit opera-aria's. Ze werd aan de piano begeleid door Tina Chang.

Liedrecital, 3-11-2017 18:30
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Raffaella Lupinacci en Fillippo Fontana in Wexford

Voor het lunchrecital in Wexford kregen we deze keer een Italiaans duo te horen. De mezzo Raffaella Lupinacci en de bariton Fillippo Fontana zongen een mengeling van Italiaanse liederen en aria's. Ze werden aan de piano begeleid door Giorgio D'Alonzo.

Liedrecital, 2-11-2017 15:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Anne Sophie Duprels in Wexford

Tijdens het Wexford Opera Festival wordt elke dag een "Luchtime Recital" gebracht in de St. Iberius Church door één of meerdere zangers uit de bezettingen van de avondvoorstellingen. Vandaag traden de Franse sopraan Anne Sophie Duprels en pianist Stephen Barlow (tevens de Medea-dirigent) op.

Liedrecital, 1-11-2017 18:58
0 opmerkingen

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen