ti guarda dal Grande Inquisitor

Rigoletto in München

Toen twee jaar geleden Doris Dörrie haar versie van Rigoletto voorstelde aan het publiek, reageerde het publiek met massaal protest. De voorstelling verliep gisteren een stuk rustiger, vermoedelijk omdat ondertussen iedereen in de zaal wel wist wat ze konden verwachten. Nieuwsgierigheid was ook een van mijn drijfveren om deze voorstelling te zien.

Doris Dörrie is een filmregisseur die, zoals ze zelf zegt, niets van opera weet en daarom haar inspiratie blijkbaar in de film zoekt. Ze wil de eenzaamheid van Rigoletto in beeld brengen en daarom plaatst ze hem in een vreemde en vijandige wereld waarin hij probeert zijn dochter te beschermen. Tot zover kan ik haar volgen. Rigoletto wordt dus een astronaut die met zijn ruimteschip gestrand is op een vreemde planeet, die bevolkt wordt door apen... de verwijzing naar "Planet of the Apes" is overduidelijk. Gilda wordt een soort Leia uit "Star Wars", Monterone lijkt wat op Chewbacca, Giovanna is een robot. Op een hoger metaniveau kan men Rigoletto zo misschien wel bekijken, maar feit blijft dat de tekst helemaal niet overeenkomt met wat we op het podium zien... Maar ja, een regisseur kan zich toch moeilijk bezig houden met zo'n detail als het libretto.

Het decor in het eerste bedrijf bestaat uit hopen gestolde lava, waarin verschillende operahuizen vastzitten. Hoe de opera van Sydney, de Bastille, de MET of het operahuis van München op die planeet terecht zijn gekomen, wordt niet verklaard. In allegeval hebben die apen de operahuizen geplunderd en zijn ze gekleed in de kostuums die ze daarbij gevonden hebben.

Voor het tweede bedrijf is er een stijlbreuk. Dan zien we plots een gigantische dameshandtas met onder andere een spiegel. Terwijl de Duca "Ella mi fu rapita" zingt, proberen de andere apen hem die spiegel voor te houden. Op het einde slaat hij de spiegel stuk. De verwijzing naar "Beauty and the Beast" slaat ook nergens op, tenzij men natuurlijk niet verder kijkt dan het oppervlak. Oppervlakkigheid is nog zo'n kenmerk van Regietheater-regisseurs. Het laatste bedrijf is nog het meest normale. Hier zijn we in een rosse buurt met straathoertjes, waaronder Maddalena, en Sparafucile die een groezelig hotel uitbaat. Alles verloopt hier min of meer volgens het libretto, als men even abstractie maakt van de apen.

Ik had gehoopt dat de bezetting met Carlos Alvarez, Piotr Beczala en Elena Mosuc deze enscenering zou kunnen overstijgen, maar dat was spijtig genoeg niet echt het geval. Het grootste probleem lag echter bij de dirigent Friedrich Haider. De eerste scčne was een volslagen chaos. Het orkest coördineren met de banda was al een probleem, maar als dan ook nog eens Marullo komt vertellen dat Rigoletto een minnares heeft en terwijl het apenkoor rondspringt, dan is de harmonie totaal zoek. Zelfs in de relatief rechtlijnige Cortigiani-scčne was er geen eenheid binnen het orkest.

Van de protagonisten trok Piotr Beczala zich nog het best uit de slag. Zijn personnage is sowieso redelijk eenvoudig. Voor psychologische ontwikkeling moet je niet bij de Duca zijn. Met een stralende stem zong hij zijn aria's met prachtige hoge noten. Elena Mosuc leek zich niet veel aan te trekken van de regie en zong gewoon haar aria's, zonder veel inleving. Maar als zelfs het duet met Rigoletto "Tutte le feste al tempio" niet kan ontroeren, dan is er wel iets mis. Anderzijds kan het ongetwijfeld briljante idee van Doris Dörrie om Rigoletto Gilda te verstoten in plaats van haar te troosten, daar ook wel iets mee te maken hebben. Maar Mosuc liet wel een paar hemels mooie hoge pianissimo gezongen noten horen in "Caro nome".

Ik weet niet of Carlos Alvarez al vaak Rigoletto gezongen heeft, maar hij maakte gisteren geen al te beste indruk. "Pari siamo" was nog het beste van al. Maar zowel in "Cortigiani, vil razza dannata" als in de slotscčne met Gilda maakte hij verschillende kleine foutjes. Vooral zijn grote scčne in het tweede bedrijf was problematisch. Het eerste deel ging nog goed. Maar vanaf het Cortigiani-deel verkleinde zijn stem plots alsof hij aan het einde van zijn Latijn was. De kleur was weg, de projectie was weg, er was geen emotie meer.

Het was alles behalve een grootse voorstelling. Als je ziet wat voor een effect een dergelijke enscenering op de zangers heeft, is dat alleen al voldoende reden voor regisseurs om het niet té bont te maken.

Publicatie: woensdag 25 juli 2007 @ 9:51
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Premičre Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Premičre Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (2/2)

De nieuwe Lohengrin-productie heeft voor de vier protagonisten twee bezettingen. Gisteren hoorde ik de eerste bezetting. Die is beduidend beter dan de tweede bezetting, al zijn er toch nog een paar zwakke punten.

Opera, 27-4-2018 11:39
3 opmerkingen

Opera Vlaanderen 2018-2019

Aviel Cahn heeft zijn laatste seizoen bij Opera Vlaanderen aangekondigd. Het is een seizoen waar verschillende namen uit het Cahn-tijdperk terugkeren. De Konwitschny-productie van La Juive is de enige herneming.

Toekomstmuziek, 24-4-2018 18:35
5 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2018-2019

Stefano Mazzonis di Pralafera en Speranza Scappucci hebben vandaag het volgende seizoen van de Opéra Royal de Wallonie voorgesteld. Het wordt weer een seizoen met het grote Italiaanse repertoire van Bellini en Rossini over Donizetti en Verdi tot Puccini en met een aantal opvallende zangers zoals Violeta Urmana, Ildebrando d'Arcangelo, Olga Peretyatko of Lawrence Brownlee. En bij de concerten krijgen we zomaar even Joyce DiDonato, Leo Nucci en Sonya Yoncheva...

Toekomstmuziek, 23-4-2018 23:32
7 opmerkingen

Siegfried in Düsseldorf

Der Ring am Rhein is met Siegfried bij zijn derde aflevering aanbeland. De productie van Dietrich W. Hilsdorf ligt volledig in de lijn van de vorige twee delen.

Opera, 23-4-2018 16:31
3 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (1/2)

Na bijna 30 jaar programmeert de Munt weer een Lohengrin. Olivier Py is, na Dialogues des Carmélites, voor de tweede keer dit seizoen te gast als regisseur. Alain Altinoglu stond in de orkestbak.

Opera, 21-4-2018 8:41
2 opmerkingen