ti guarda dal Grande Inquisitor

Matthias Goerne in het PSK

Schumanns Heine-Liederkreis staat een beetje in de schaduw van diens andere Heine-liedcyclus Dichterliebe. Het was de eerste liedcyclus die Schumann in het legendarische liedjaar 1840 schreef, maar het is daarom geen minder werk.

Het toeval wil dat ik pas echt in de ban van deze liedcyclus gekomen ben, dankzij de opname die Matthias Goerne ongeveer tien jaar geleden gemaakt heeft van deze cyclus. Dit werk stond ook prominent in het eerste deel van zijn liedrecital in het PSK. Hij werd daarbij begeleid door Christoph Eschenbach.

Het woord "begeleiding" is hier wel degelijk op zijn plaats. Ik vond dat Eschenbach maar weinig initiatief toonde en zichzelf constant in een onderdanige, dienende positie plaatste. Het opvallendste voorbeeld was het miniatuurtje Anfangs wollt' ich fast verzagen. Hij begint de koraalachtige introductie, zoals het hoort, mezzoforte te spelen... maar op het moment dat Goerne begint te zingen, neemt hij volume terug alhoewel daarvoor geen enkele reden is. De stem van Matthias Goerne is groot en resonant genoeg om heel de zaal van het PSK te vullen, zodat de pianist geen concessies hoeft te doen aan de zanger. Heel veel details in de pianopartij gingen op die manier spijtig genoeg verloren.

Goerne heeft uiteraard een prachtige, ronde stem. En in tegenstelling tot vorige recitals, vond ik hem nu ook op interpretatief vlak vaak interessant. Zijn mimiek en zijn oogcontact met het publiek zijn meesterlijk. Voorafgaand aan de Heine-Liederkreis zong hij drie andere Schumann-liederen op teksten van Heine. Het eerste lied Abends am Strand zingt hij ook als een echte ballade met alle kleurrijke stemwendingen die daarbij horen. Iets als "... und von den seltsamen Menschen und seltsamen Sitten ..." zingt hij heel mysterieus en dwingt je om te luisteren.

Na de pauze stond Brahms op het programma. In vergelijking met Schumann (of Schubert of Wolf), vind ik Brahms niet altijd een even boeiende liedcomponist. Zijn liederen Opus 32 is een typisch voorbeeld. Het begint weliswaar goed met Wie rafft' ich mich auf in der Nacht en eindigt grandioos met Wie bist du, meine Königin. Zelfs het voorlaatste lied So stehn wir, ich und meine Weide heeft wel iets. Maar voor de zes-zeven liederen die daartussen liggen, is het geeuwend wachten tot het einde... ondanks Goernes donkere kleuren die de nodige gravitas geven aan deze liederen. Ook Eschenbach was in betere doen voor wat Brahms betreft.

Ze eindigden met Brahms' Vier ernste Gesänge. Twee jaar geleden in Schwarzenberg zong Goerne die ook en hij zat toen bijna constant met zijn hoofd in de piano. Tijdens het concert in het PSK deed hij dit ook af en toe - daar liggen blijkbaar de liedteksten of zo als geheugensteuntje - maar veel minder dan in Schwarzenberg.

De Vier ernste Gesänge vond ik het beste van de hele avond. Het derde lied O Tod, o Tod, wie bitter bist du alleen al was fenomenaal. De manieren waarop hij de herhaalde woorden "O Tod, wie bitter bist du" zingt, vielen op. "O Tod" klonk nog liefdevol, om pas nadien een crescendo te laten weerklinken om de bitterheid te vertolken. Als op het einde die lijn gewijzigd wordt in "O Tod, wie wohl tust du" krijgt het romantische idee van de dood de boventoon. Het slotlied Wenn ich mit Menschen und mit Engelzungen redete vormde een groot contrast. Goernes interpretatie is totaal anders dan bijvoorbeeld de manier waarop iemand als Thomas Quasthoff dat zingt. Bij Quasthoff is het een introspectief nadenken over geloof, hoop en liefde. Bij Goerne is het een jubelzang op de liefde, waardoor de Vier ernste Gesänge minder "ernstig" eindigden dan normaal. Maar het is desalniettemin een aanvaardbare en een interessante keuze.

Het PSK-publiek heeft zich redelijk goed gedragen... er werd niet tussen de liederen geapplaudisseerd, er werd niet al te veel gekucht en ik heb maar één GSM horen afgaan. Goerne heeft wel even subtiel moeten ingrijpen toen iemand heel traag een knisperend snoepcellofaantje begon te openen. Op het einde was er weliswaar een semi-staande ovatie, maar hij mocht maar één bisnummer zingen - Ach, wende diesen Blick - vooraleer het publiek naar de vestiaire stormde. Ik had toch ook nog wel graag een Schumann-bisnummer gehoord...

Publicatie: zondag 11 maart 2007 @ 14:30
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Christoph Prégardien in Zeist

Deze namiddag stonden twee tenor-recitals geprogrammeerd op het Zeister Liedfestival. Christoph Prégardien zong Schubert en Schumann. In het voorprogramma konden we kennis maken met de "rising star" Peter Harris.

Liedrecital, 27-5-2018 18:37
0 opmerkingen

Der Rose Pilgerfahrt in Zeist

Ik moet toegeven dat ik nog nooit van Der Rose Pilgerfahrt gehoord had. Het is een sprookjesoratorium van Schumann die gisteren in de originele pianoversie uitgevoerd werd in Zeist, met "onze" Jozef De Beenhouwer aan de piano.

Liedrecital, 27-5-2018 8:57
0 opmerkingen

Rising Stars in Zeist

Deze middag stonden er twee recitals op het programma. Eerst een dubbelrecital - oftewel twee halve recitals - met sopraan Harriet Burns voor de pauze en mezzo Bethan Langford na de pauze. Een uur later volgde een duo-recital met mezzo Barbara Kozelj en bariton Raoul Steffani. Ik heb het meest genoten van het eerste recital.

Liedrecital, 26-5-2018 23:46
0 opmerkingen

Mastercourse in Zeist

In het kader van het Liedfestival wordt aan jonge zangers de mogelijkheid geboden om zich te vervolmaken in een publieke mastercourse. Zes liedduo's namen deel aan de vierdaagse cursus die afgesloten werd met een presentatierecital.

Liedrecital, 26-5-2018 10:18
0 opmerkingen

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Liedrecital, 25-5-2018 23:27
0 opmerkingen

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen