ti guarda dal Grande Inquisitor

Matthias Goerne in het PSK

Schumanns Heine-Liederkreis staat een beetje in de schaduw van diens andere Heine-liedcyclus Dichterliebe. Het was de eerste liedcyclus die Schumann in het legendarische liedjaar 1840 schreef, maar het is daarom geen minder werk.

Het toeval wil dat ik pas echt in de ban van deze liedcyclus gekomen ben, dankzij de opname die Matthias Goerne ongeveer tien jaar geleden gemaakt heeft van deze cyclus. Dit werk stond ook prominent in het eerste deel van zijn liedrecital in het PSK. Hij werd daarbij begeleid door Christoph Eschenbach.

Het woord "begeleiding" is hier wel degelijk op zijn plaats. Ik vond dat Eschenbach maar weinig initiatief toonde en zichzelf constant in een onderdanige, dienende positie plaatste. Het opvallendste voorbeeld was het miniatuurtje Anfangs wollt' ich fast verzagen. Hij begint de koraalachtige introductie, zoals het hoort, mezzoforte te spelen... maar op het moment dat Goerne begint te zingen, neemt hij volume terug alhoewel daarvoor geen enkele reden is. De stem van Matthias Goerne is groot en resonant genoeg om heel de zaal van het PSK te vullen, zodat de pianist geen concessies hoeft te doen aan de zanger. Heel veel details in de pianopartij gingen op die manier spijtig genoeg verloren.

Goerne heeft uiteraard een prachtige, ronde stem. En in tegenstelling tot vorige recitals, vond ik hem nu ook op interpretatief vlak vaak interessant. Zijn mimiek en zijn oogcontact met het publiek zijn meesterlijk. Voorafgaand aan de Heine-Liederkreis zong hij drie andere Schumann-liederen op teksten van Heine. Het eerste lied Abends am Strand zingt hij ook als een echte ballade met alle kleurrijke stemwendingen die daarbij horen. Iets als "... und von den seltsamen Menschen und seltsamen Sitten ..." zingt hij heel mysterieus en dwingt je om te luisteren.

Na de pauze stond Brahms op het programma. In vergelijking met Schumann (of Schubert of Wolf), vind ik Brahms niet altijd een even boeiende liedcomponist. Zijn liederen Opus 32 is een typisch voorbeeld. Het begint weliswaar goed met Wie rafft' ich mich auf in der Nacht en eindigt grandioos met Wie bist du, meine Königin. Zelfs het voorlaatste lied So stehn wir, ich und meine Weide heeft wel iets. Maar voor de zes-zeven liederen die daartussen liggen, is het geeuwend wachten tot het einde... ondanks Goernes donkere kleuren die de nodige gravitas geven aan deze liederen. Ook Eschenbach was in betere doen voor wat Brahms betreft.

Ze eindigden met Brahms' Vier ernste Gesänge. Twee jaar geleden in Schwarzenberg zong Goerne die ook en hij zat toen bijna constant met zijn hoofd in de piano. Tijdens het concert in het PSK deed hij dit ook af en toe - daar liggen blijkbaar de liedteksten of zo als geheugensteuntje - maar veel minder dan in Schwarzenberg.

De Vier ernste Gesänge vond ik het beste van de hele avond. Het derde lied O Tod, o Tod, wie bitter bist du alleen al was fenomenaal. De manieren waarop hij de herhaalde woorden "O Tod, wie bitter bist du" zingt, vielen op. "O Tod" klonk nog liefdevol, om pas nadien een crescendo te laten weerklinken om de bitterheid te vertolken. Als op het einde die lijn gewijzigd wordt in "O Tod, wie wohl tust du" krijgt het romantische idee van de dood de boventoon. Het slotlied Wenn ich mit Menschen und mit Engelzungen redete vormde een groot contrast. Goernes interpretatie is totaal anders dan bijvoorbeeld de manier waarop iemand als Thomas Quasthoff dat zingt. Bij Quasthoff is het een introspectief nadenken over geloof, hoop en liefde. Bij Goerne is het een jubelzang op de liefde, waardoor de Vier ernste Gesänge minder "ernstig" eindigden dan normaal. Maar het is desalniettemin een aanvaardbare en een interessante keuze.

Het PSK-publiek heeft zich redelijk goed gedragen... er werd niet tussen de liederen geapplaudisseerd, er werd niet al te veel gekucht en ik heb maar één GSM horen afgaan. Goerne heeft wel even subtiel moeten ingrijpen toen iemand heel traag een knisperend snoepcellofaantje begon te openen. Op het einde was er weliswaar een semi-staande ovatie, maar hij mocht maar één bisnummer zingen - Ach, wende diesen Blick - vooraleer het publiek naar de vestiaire stormde. Ik had toch ook nog wel graag een Schumann-bisnummer gehoord...

Publicatie: zondag 11 maart 2007 @ 14:30
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Julian Prégardien & Co in deSingel

De blauwe zaal van deSingel was gisteren vrij goed gevuld voor een liedrecital. Vier zangers en twee pianisten brachten liederen, duetten en kwartetten van Schumann.

Liedrecital, 27-4-2017 17:00
0 opmerkingen

Le prophète in Essen

Het is nog wat vroeg om van een revival te spreken, maar de laatste jaren zien we toch meer en meer operahuizen die niet meer terugdeinzen bij het idee om een "grand opéra" van Meyerbeer, Halévy of Auber te programmeren. De meest recente toevoeging is Meyerbeers Le prophète in Essen. Het is een, op verschillende vlakken, ontgoochelende productie.

Opera, 24-4-2017 17:06
1 opmerking

Opera Vlaanderen 2017-2018

Een dag na de Waalse Opéra presenteert Opera Vlaanderen haar nieuwe seizoen met zeven producties, waarvan twee hernemingen. Het seizoen heeft het thema "Rien ne va Plus" meegekregen... en is uiteraard iets uitdagender dan dat van Luik.

Toekomstmuziek, 19-4-2017 17:11
4 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2017-2018

Het volgende seizoen van de Waalse Opéra leest weer als de "who's who" van de Italiaanse operacomponisten... Rossini, Bellini, Donizetti, Verdi (twee keer) en Puccini. Gooi er nog een Carmen en Nozze bovenop en een rariteit als Le Domino noir en klaar is het programma.

Toekomstmuziek, 18-4-2017 21:05
1 opmerking

Iris Hendrickx en Gijs Van der Linden in deSingel

Gisteren gaven twee Belgische zangers, Iris Hendrickx en Gilles Van der Linden, een liedrecital in deSingel. Ze werden daarbij begeleid door niemand minder dan Helmut Deutsch.

Liedrecital, 13-4-2017 8:36
0 opmerkingen

Das Lied 2017 Preisträgerkonzert in Heidelberg

In 2009 heeft Thomas Quasthoff de tweejaarlijkse zangwedstrijd "Das Lied" opgericht. De eerste vier edities vonden plaats in Berlijn, in 2017 verhuisde de wedstrijd naar Heidelberg. De drie zangers en de twee pianisten die vorige maand in de prijzen vielen, gaven deze voormiddag hun "Preisträgerkonzert" in de Heidelberger Stadthalle.

Liedrecital, 9-4-2017 18:07
2 opmerkingen

Annette Dasch in Heidelberg

Net zoals Piotr Beczala stond de sopraan Annette Dasch in mijn lijstje voor herkansingen. Maar in tegenstelling tot Beczala heeft Dasch gisteren de tweede zit niet gehaald.

Liedrecital, 9-4-2017 9:17
0 opmerkingen

Thomas Quasthoff in Heidelberg

Vijf jaar geleden stopte Thomas Quasthoff met zingen. Het was slechts een kwestie van tijd vooraleer hij weer op het recitalpodium zou kruipen en zijn prachtige stem zou inzetten voor de vertolking van Melodramen. Vandaag was het zover, weer samen met Justus Zeyen, in het Theater Heidelberg.

Liedrecital, 8-4-2017 21:31
0 opmerkingen

Piotr Beczala in Heidelberg

Twee jaar geleden hoorde ik Piotr Beczala tijdens de Schubertiade nog een desastreuze "Müllerin" zingen. Gisteren kreeg hij een herkansing met onder andere Dichterliebe en heeft hij zich kunnen rehabiliteren. Zoals gewoonlijk was Helmut Deutsch zijn pianist.

Liedrecital, 8-4-2017 9:15
0 opmerkingen