ti guarda dal Grande Inquisitor

Die Walküre in Gent

De afgelopen weken draaide de PR-machine van de Vlaamse Opera op volle toeren. Krantenartikels, TV-interviews en uiteraard hun eigen website moesten ervoor zorgen dat het tweede deel van de Ring-cyclus bij voorbaat al een succesverhaal zou zijn. Spijtig genoeg, werden de verwachtingen slechts gedeeltelijk ingelost. Het artistiek team was uiteraard hetzelfde als bij Das Rheingold, met Ivan Törzs in de orkestbak en Ivo van Hove als regisseur. Jan Versweyveld ontwierp weer een modern decor.

Foto

Het tweede bedrijf van Die Walküre bleek de inspiratiebron te zijn voor de enscenering. Ivo Van Hove plaatst de opera in een hedendaagse grootstad met zijn achterbuurten en wolkenkrabbende kantoorgebouwen. Het aquarium uit Rheingold is Wotans penthouse. Daarrond zien we vierkante kolommen die de skyline van de stad suggereren. Visueel is het tweede verblijf verbluffend. Maar ook op muzikaal vlak is dit het sterkste bedrijf.

Zoals ik na Rheingold hoopte, is Anne Mason een schitterende Fricka als ze Wotan de mantel uitveegt. James Johnson is een wat monotone Wotan, maar toont nooit momenten van vermoeidheid. Zijn stem is bij het afscheid van Brünnhilde nog altijd even indrukwekkend als in het begin. Maar in dat aangrijpende slot van de opera hoor ik weinig gevoel en verdriet in zijn stem. De Hojotoho's waarmee de walkure Jayne Casselman haar intrede doet, staan er allemaal. Tegen het einde van het tweede bedrijf begint ze echter in de hoogte wat hees te klinken.

Maar als dit decor moet gerecycleerd worden voor het eerste en derde bedrijf, dan beginnen de problemen. In het eerste bedrijf lopen de stedelijke achterbuurten tijdens de ouverture doorheen de woonkamer van Hunding en Sieglinde, waar minstens drie kookfornuizen staan en midden op het podium een matras ligt. Sieglinde is een huissloof die altijd braaf op haar stoeltje bij het fornuis gaat zitten. Op zich kan ik deze keuze begrijpen. Sieglinde wordt voorgesteld als de vrouw, die door Hunding thuis opgesloten wordt en haar huis niet mag verlaten. Maar het haalt ook alle spanning uit het eerste bedrijf. Dit bedrijf zou moeten knetteren van de erotische spanning tussen Siegmund en Sieglinde, maar hier gebeurt er niets. Thérèse Waldner is nochtans een goede Sieglinde. En Jeffrey Dowd is aanvaardbaar als Siegmund. Maar ik zag en voelde geen vonk overspringen.

FotoVoor het laatste bedrijf, wordt het decor getransformeerd tot een operatiezaal, waar de walkures op (echte) paarden hun soldaten aanvoeren tijdens de beroemde Walkurenrit. Op het eerste zicht is het een leuk idee, maar in tweede instantie klopt het ook niet helemaal... die soldaten worden namelijk verondersteld dood te zijn. Ik weet niet of de steriliteit van een intensive care-afdeling op dat moment nog veel baat. Maar die omgeving zorgt wel voor een geslaagd slot van de voorstelling. Als Wotan Brünnhilde laat inslapen, dan doet hij dat door haar in een coma te brengen. De verplegers omringen haar dan met beeldschermen waarop beelden van Brünnhildes ingewanden getoond worden als "scheuchenden Schrecken". In dit bedrijf had Casselman haar stem volledig terug en zong een gebroken en wanhopig, maar toch aangrijpend, pleidooi voor haar daden.

Er zitten wel een aantal interessante ideeën in deze enscenering, maar ook een reeks zwakheden. Het grootste zwakke punt is de behandeling van "het zwaard". Siegmund trekt een of andere metalen koffer uit de muur, waarin wat onduidelijke lichtjes branden. In het programmaboek verdedigt Ivo van Hove zijn keuze omdat hij hedendaagse equivalenten zoekt voor de mythische symbolen:

"Zo laat ik het zwaard, Nothung, niet letterlijk zien. In deze tijden worden mensen op subtielere manier uitgeschakeld. Denk maar aan de moord met Polonium op de Russische ex-spion. Wagner was zelf ontgoocheld toen hij zag dat zijn regieaanwijzingen blindelings gevold werden."

Dit is wel een heel flauw excuus om geen sluitende oplossing te vinden voor het zwaard. Ik kan begrijpen dat men Fricka niet laat opkomen "in een met twee rammen bespannen wagen", maar het zwaard is na de ring zowat het belangrijkste element in de Ring. Een niet onbelangrijk deel van Die Walküre gaat over Nothung, om over de volgende opera Siegfried nog maar te zwijgen. In plaats van surrealistische Lipizanerpaarden als decor te gebruiken in het derde bedrijf, zou een even anachronistisch zwaard misschien minder lachwekkend overkomen.

Tenslotte zou er naar verluidt ook een orkest moeten geweest zijn. Maar daar kan ik weinig over zeggen. Mijn abonnementsplaats op het eerste balkon in Antwerpen is in Gent blijkbaar equivalent met een parterre-plaats aan de zijkant, diep onder het eerste balkon... waar de balans tussen bijvoorbeeld de violen en het koper totaal verstoord is. Hopelijk zal ik Siegfried in iets betere omstandigheden terug in Antwerpen kunnen horen.

Publicatie: vrijdag 9 februari 2007 @ 9:01
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
0 opmerkingen

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geïnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen