ti guarda dal Grande Inquisitor

Simon Keenlyside - Tales of Opera

Voor een zanger van het kaliber van Simon Keenlyside is het verrassend dat hij maar relatief weinig opnames gemaakt heeft.

Hij heeft met Graham Johnson wel een aantal Lieder-opnames gemaakt in de Schubert- en Schumann-edities bij Hyperion. Hij heeft ook een handvol opera's opgenomen, waaronder de alom gelauwerde Le nozze di Figaro. Verder zijn er nog een paar live opera-DVD's: Hamlet, Toverfluit, ... onlangs verscheen ook L'Orfeo in de Trisha Brown-productie van de Munt. Maar dat is het zo ongeveer. Een CD-visitekaartje met opera-aria's ontbrak echter nog volledig.

FotoEerder dit jaar tekende hij een contract met Sony en het eerste resultaat daarvan is zo'n CD met een collectie baritonaria's. Deze opname bestrijkt zo ongeveer het hele baritonrepertoire. Keenlyside zingt Franse, Duitse, Italiaanse en zelfs een Russische aria gaande van het lyrische tot het dramatische vak. In het CD-boekje geeft Keenlyside uitgebreid toelichting bij de keuze van de aria's. Het zijn ofwel aria's die hij momenteel in zijn repertoire heeft, of die hij binnenkort voor de eerste keer gaat zingen. In dat opzicht is het verrassend dat hij uit het Russische repertoire Yeletski's aria uit Pique Dame gekozen heeft en niet een van Onegins aria's.

Daarnaast zingt hij ook een aantal aria's die niet echt bij zijn natuurlijk stemtype passen. Renato's Eri tu uit Un ballo in maschera of de Prologo van Pagliacci horen daar zeker bij. Het zijn aria's die ik hem nog niet meteen in een operahuis hoor zingen, maar in een studio kan natuurlijk veel. In deze aria's herken ik zelfs nauwelijks zijn stem. Net zoals de foto's in het CD-boekje een zwaar gePhotoShopte Keenlyside tonen, heb ik het gevoel dat hij zijn stem soms ook wat oppompt.

Maar dat neemt niet weg dat hij op zich in deze aria's redelijk overtuigend overkomt. Neem bijvoorbeeld die Verdi-aria. Hij kleurt zijn stem donkerder waardoor hij haast de indruk geeft een dramatische Verdi-bariton te zijn. Maar op bepaalde momenten moet hij toch passen. Een van de kenmerken van een Verdi-bariton is een stevige hoogte. Men kan niet zeggen dat Keenlyside problemen met hoge noten heeft, maar het is eerder een Pelléas-hoogte. Als hij bijvoorbeeld moet opbouwen tot de forte-climax in "e d'un tratto esecrabile" blijft hij op hetzelfde niveau hangen en komt er geen echte forte. Anderzijds is de cantabile "O dolcezzze perdute" die daarop volgt wel heel mooi met veel aandacht voor legato en mét al de kleine nootjes zoals het moet.

Even verrassend als deze dramatische aria's is de selectie van een paar typische belcanto-aria's... een genre waarmee ik Keenlyside ook niet echt associeer. Maar Figaro's Largo al factotum of Bellini's Ah! Per sempre io ti perdei uit I Puritani zijn natuurlijk typische nummers op dit soort CD's.

In het lyrische repertoire schittert hij uiteraard in de Mozart-aria's. In Don Giovanni's Deh, vieni alla finestra koppelt hij viriliteit aan zoetgevooisdheid om tot een perfect verleidelijke serenade te komen. Al zijn Paganeno-vertolkingen zorgen er verder voor dat hij Ein Mädchen oder Weibchen met veel variatie en tekstdetails zingt. Uit Zaide zingt hij het onbekende Nur mutig, mein Herz, versuche dein Glück. Het is niet meteen de meest boeiende aria, die ik graag ingewisseld had voor de aria van Almaviva of zo...

Het Franse repertoire mocht ook niet ontbreken. De eerste aria in de reeks is Tells Sois immobile, wat hij redelijk terughoudend zingt. Hij kan zeker nog meer emotie in deze aria leggen, vooral op het einde - "Gemmy, Gemmy, songe à ta mère" - net voor hij de pijl afvuurt naar de appel op Gemmy's hoofd. Herodes' aria Vision fugitive zingt hij met veel passie, maar ook met enige onzekerheid of hij Salomé wel zal kunnen veroveren. Hamlet heeft hij al in verschillende operahuizen gezongen. Diens drinklied O vin, dissipe la tristesse klinkt het meest Frans van de drie, inclusief een langzame triller. Zijn Frans is zo mooi, dat ik het spijtig vind dat hij Posa's Per me giunto niet in de Franse versie gezongen heeft.

Tenslotte staat er ook nog een echte rariteit op. Come due tizzi accesi heb ik slechts in één andere versie in mijn collectie, die van Tito Gobbi. En het is dan ook als eerbetoon aan deze grote bariton dat Keenlyside deze aria uit L'Arlesiana opgenomen heeft. De vergelijking met Gobbi is dan ook onvermijdelijk. Soms klinkt Keenlyside zelfs mooier en aangrijpender dan Gobbi, ondanks een paar ongelukkige adempauzes. Hij kan wel nog niet tippen aan de natuurlijkheid waarmee Gobbi de slotlijn zingt... maar wie kan dat wel ?

Met Wolframs O du, mein holder Abendstern besluit hij de CD. Dit is ook een van zijn rollen die hem als gegoten zitten. In het dromerige middenstuk vind ik dat hij zijn stem onnodig aandikt. Maar de aria zelf is mooi opgebouwd om te eindigen met een intiem "... ein sel'ger Engel dort zu werden".

Tenslotte wordt het CD-boekje nog verlevendigd met eigen tekeningen. Rolando Villazon is blijkbaar niet de enige zanger met cartoon-tekentalenten...

Publicatie: dinsdag 21 november 2006 @ 21:56
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
5 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen