ti guarda dal Grande Inquisitor

Mathis der Maler in Hamburg

Er beweegt vanalles in de opera van Hamburg. Om te beginnen heeft het tijdschrift Opernwelt de Hamburgische Staatsoper uitgeroepen tot "Opernhaus des Jahres". Verder heeft de vorige chef-dirigent Ingo Metzmacher Hamburg ingeruild voor Amsterdam. Hij werd vervangen door de Australische Simone Young, die de job meteen cumuleert met het intendantschap. Als openingsproductie heeft ze Hindemiths Mathis der Maler gekozen. Om één of andere reden zit dit werk in mijn hoofd als een "essentieel" werk uit de operageschiedenis. Kortom, redenen genoeg om eens een weekendje naar Hamburg te gaan.

Dit was mijn eerste bezoek aan Hamburg en het operahuis is een "typisch" na-oorlogs operagebouw met een grote parterre en open balkons met overal goede zichtlijnen. Net zoals in Keulen heeft de zaal ook van die steile, afhangende balkons.

Foto

Ik kende de opera Mathis der Maler totaal niet. Er bestaan ook heel weinig opnames van, die ik nog nooit in de handel ben tegengekomen. De schilder Mathis (geïnspireerd op Matthias Grünewald) worstelt met zijn kunst versus politiek en regie, dit alles tegen de achtergrond van de boerenoorlog en de strijd tussen katholieken en lutheranen in de 16e eeuw. Het is een redelijk lange opera... zeven taferelen met meer dan drie uur muziek en een massa bijhorende tekst die over het publiek uitgekieperd wordt, wat een eerste ontmoeting niet vereenvoudigt.

Ik vond niet alle taferelen even sterk. Het derde en vierde tafereel - respectievelijk over de boekenverbranding en de gevangenneming van graaf en gravin Helfenstein door de boeren - vond ik het interessants. Ik had ook meer verwacht van de zesde scène met het visioen van Mathis. Vooral omdat het net deze scène was die Hindemith geïnspireerd had tot het schrijven van deze opera... een opera die in de jaren '30 door Göring en Hitler - uiteraard - als "entartet" bestempeld werd met uitvoeringsverbod tot gevolg. De opera ging in 1938 in Zürich in première.

Voor haar eerste opera in Hamburg had Simone Young een uitstekende bezetting samengesteld, waarvan verschillende zangers ook al in de Vlaamse Opera te horen waren... sommigen recent, zoals Inga Kalna en Jeffrey Dowd, anderen in een ver verleden, zoals Falk Struckmann en Susan Anthony.

Falk Struckmann zong de titelrol met grote, dramatische bas-bariton, alhoewel hij als zijnde ziek aangekondigd werd. Maar dat was pas in de laatste taferelen hoorbaar, toen het af en toe begon te kraken. Scott MacAllister heeft een penetrante tenorstem, die ik bijvoorbeeld associeer met Herodes in "Salome". Het klinkt soms enerverend, maar het past wonderwel bij de rol van kardinaal Albrecht en hij zingt het schitterend. De rol van Ursula werd gezongen door Susan Anthony. Haar stem klinkt heel gaaf en ook verrassend jong en helder. Voor Hans Schwalb was Pär Lindskog (ook gekend van in De Munt) voorzien, maar hij was ziek en werd vervangen door Jeffrey Dowd, terwijl hij zelf nog wel op scène acteerde.

De muzikale kant van de zaak was dus wel in orde. Het zwakke punt was de regie van Christian Pade. Het verhaal is op zich al redelijk complex, maar hij maakt het nog onduidelijker door bijvoorbeeld geen onderscheid te maken tussen de verschillende conflicterende facties. Ook het visioen was niet als visioen duidelijk herkenbaar... ondanks een paar mooie beelden, zoals het moment waarop Mathis omringd wordt door het, in zwart geklede, koor met het "schilderij" (dat meer op een hersenscan lijkt) op de achtergrond. Ook de dood van Regina werd mooi in beeld gebracht. Maar in het algemeen kwam de innerlijke tweestrijd van Mathis, die zijn positie als artiest in de veranderende maatschappij probeert te zoeken, niet voldoende tot uiting.

Publicatie: zaterdag 22 oktober 2005 @ 14:49
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
1 opmerking

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geïnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen