ti guarda dal Grande Inquisitor

Mathis der Maler in Hamburg

Er beweegt vanalles in de opera van Hamburg. Om te beginnen heeft het tijdschrift Opernwelt de Hamburgische Staatsoper uitgeroepen tot "Opernhaus des Jahres". Verder heeft de vorige chef-dirigent Ingo Metzmacher Hamburg ingeruild voor Amsterdam. Hij werd vervangen door de Australische Simone Young, die de job meteen cumuleert met het intendantschap. Als openingsproductie heeft ze Hindemiths Mathis der Maler gekozen. Om één of andere reden zit dit werk in mijn hoofd als een "essentieel" werk uit de operageschiedenis. Kortom, redenen genoeg om eens een weekendje naar Hamburg te gaan.

Dit was mijn eerste bezoek aan Hamburg en het operahuis is een "typisch" na-oorlogs operagebouw met een grote parterre en open balkons met overal goede zichtlijnen. Net zoals in Keulen heeft de zaal ook van die steile, afhangende balkons.

Foto

Ik kende de opera Mathis der Maler totaal niet. Er bestaan ook heel weinig opnames van, die ik nog nooit in de handel ben tegengekomen. De schilder Mathis (geïnspireerd op Matthias Grünewald) worstelt met zijn kunst versus politiek en regie, dit alles tegen de achtergrond van de boerenoorlog en de strijd tussen katholieken en lutheranen in de 16e eeuw. Het is een redelijk lange opera... zeven taferelen met meer dan drie uur muziek en een massa bijhorende tekst die over het publiek uitgekieperd wordt, wat een eerste ontmoeting niet vereenvoudigt.

Ik vond niet alle taferelen even sterk. Het derde en vierde tafereel - respectievelijk over de boekenverbranding en de gevangenneming van graaf en gravin Helfenstein door de boeren - vond ik het interessants. Ik had ook meer verwacht van de zesde scène met het visioen van Mathis. Vooral omdat het net deze scène was die Hindemith geïnspireerd had tot het schrijven van deze opera... een opera die in de jaren '30 door Göring en Hitler - uiteraard - als "entartet" bestempeld werd met uitvoeringsverbod tot gevolg. De opera ging in 1938 in Zürich in première.

Voor haar eerste opera in Hamburg had Simone Young een uitstekende bezetting samengesteld, waarvan verschillende zangers ook al in de Vlaamse Opera te horen waren... sommigen recent, zoals Inga Kalna en Jeffrey Dowd, anderen in een ver verleden, zoals Falk Struckmann en Susan Anthony.

Falk Struckmann zong de titelrol met grote, dramatische bas-bariton, alhoewel hij als zijnde ziek aangekondigd werd. Maar dat was pas in de laatste taferelen hoorbaar, toen het af en toe begon te kraken. Scott MacAllister heeft een penetrante tenorstem, die ik bijvoorbeeld associeer met Herodes in "Salome". Het klinkt soms enerverend, maar het past wonderwel bij de rol van kardinaal Albrecht en hij zingt het schitterend. De rol van Ursula werd gezongen door Susan Anthony. Haar stem klinkt heel gaaf en ook verrassend jong en helder. Voor Hans Schwalb was Pär Lindskog (ook gekend van in De Munt) voorzien, maar hij was ziek en werd vervangen door Jeffrey Dowd, terwijl hij zelf nog wel op scène acteerde.

De muzikale kant van de zaak was dus wel in orde. Het zwakke punt was de regie van Christian Pade. Het verhaal is op zich al redelijk complex, maar hij maakt het nog onduidelijker door bijvoorbeeld geen onderscheid te maken tussen de verschillende conflicterende facties. Ook het visioen was niet als visioen duidelijk herkenbaar... ondanks een paar mooie beelden, zoals het moment waarop Mathis omringd wordt door het, in zwart geklede, koor met het "schilderij" (dat meer op een hersenscan lijkt) op de achtergrond. Ook de dood van Regina werd mooi in beeld gebracht. Maar in het algemeen kwam de innerlijke tweestrijd van Mathis, die zijn positie als artiest in de veranderende maatschappij probeert te zoeken, niet voldoende tot uiting.

Publicatie: zaterdag 22 oktober 2005 @ 14:49
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Idomeneo in Buxton

In tegenstelling tot Tisbe en Alzira behoort Mozarts Idomeneo ondertussen wel tot het standaardrepertoire. Het was tevens de afsluiter van mijn weekje op het Buxton Festival.

Opera, 22-7-2018 11:00
0 opmerkingen

Alzira in Buxton

Er zijn nog een paar opera's van Verdi die ik nog niet live gezien heb. Gisteren heb ik Alzira van dat lijstje kunnen schrappen. Het was ook het doorslaggevend argument om voor de eerste keer naar het Buxton Festival te gaan.

Opera, 21-7-2018 10:24
0 opmerkingen

Roderick Williams in Buxton

Er was één voorstelling van het Buxton Festival dat het bordje "sold out" gekregen had. Publiekslieveling Roderick Williams en de pianist Iain Burnside lieten gisteren het Pavillion Arts Centre vollopen voor een uitvoering van Schuberts Winterreise.

Liedrecital, 20-7-2018 9:22
0 opmerkingen

Ashley Riches en Katherine Broderick in Buxton

Het liedrecital gisteren was een duo-recital met bas-bariton Ashley Riches en sopraan Katherine Broderick. Aan de piano zat Simon Lepper.

Liedrecital, 19-7-2018 10:16
0 opmerkingen

Tisbe in Buxton

Eén van de kenmerken van het Buxton Festival is dat ze ook onbekende of zelden gespeelde opera's opvissen. De "pastorale opera" Tisbe van ene Giuseppe Antonio Brescianello past perfect in dat plaatje.

Opera, 18-7-2018 10:52
0 opmerkingen

Lucy Schaufer in Buxton

In het midden van Engeland, ongeveer 35 km ten zuidoosten van Manchester, ligt Buxton. Sinds 1979 organiseren ze er een festival dat een beetje aanvoelt als het Edinburgh Festival met zowel opera's, kamermuziek als liedrecitals, en er is zelfs een Fringe Festival dat als generale repetitie voor Edinburgh beschouwd wordt. Mijn eerste bezoek aan dit festival begon in het Pavilion Arts Centre met een recital van de mezzo Lucy Schaufer en haar pianist Huw Watkins.

Liedrecital, 17-7-2018 19:24
0 opmerkingen

Oberst Chabert in Bonn

Het seizoen van de opera van Bonn was het seizoen van de rariteiten met in het begin Penthesilea van Schoeck en op het einde Oberst Chabert van Hermann Wolfgang von Waltershausen... een opera en componist waar ik nog nooit van gehoord had.

Opera, 14-7-2018 9:22
4 opmerkingen

I due Foscari in Bonn

De opera van Bonn heeft de afgelopen jaren telkens een vroege opera van Verdi geprogrammeerd. De laatste in de reeks is I due Foscari.

Opera, 13-7-2018 9:09
0 opmerkingen

Eine Nacht in Venedig in Essen

Na Die Fledermaus is Eine Nacht in Venedig ongetwijfeld Strauss' bekendste operette. Anderhalf jaar geleden heeft het Brussels OperetteTheater het nog opgevoerd, maar in de praktijk moet je ervoor naar Duitsland... Essen bijvoorbeeld.

Operette, 12-7-2018 8:55
0 opmerkingen

Anke Herrmann in het Théâtre des Martyrs

Net zoals vorig jaar heeft de Mozartiade weer een recital geprogrammeerd met sopraan Anke Herrmann en pianist Lucas Blondeel. Het was iets om naar uit te kijken en ze stelden niet teleur.

Liedrecital, 7-7-2018 8:57
0 opmerkingen

Cosi fan tutte in het Théâtre des Martyrs

Het festival Midsummer Mozartiade is aan zijn derde editie toe. Na Nozze en Don Giovanni lag het voor de hand dat ze nu de derde Da Ponte-opera, Cosi fan tutte, zouden brengen.

Opera, 6-7-2018 13:27
0 opmerkingen