ti guarda dal Grande Inquisitor

Schubertiade (3) - Robert Holl

Een Winterreise die 95 minuten duurt, moet ongetwijfeld een kandidaat zijn voor het "Guinness Book of Records". De daders voor deze prestatie waren de Nederlandse bas-bariton Robert Holl en de pianist Oleg Maisenberg. Ze maakten er een plechtige, haast sacrale, gebeurtenis van met veel slow-motion-effecten. Het zal duidelijk zijn dat een dergelijke trage uitvoering mij niet echt kan bekoren.

De lange uitvoeringstermijn is te wijten aan twee aspecten. Ten eerste is er de keuze van de tempo's van de individuele liederen. Het karakteristieke ritme van de Wanderer die door de sneeuw stapt, was uiteraard totaal afwezig. Het leek meer op iemand die op handen en voeten door de woestijn kruipt op zoek naar water. Vanuit een psychologisch standpunt gezien, is dat misschien nog zo gek niet... maar dan had Schubert zijn cyclus wel een andere naam gegeven.

De 'schuldige' voor deze comateuze tempo's lijkt me hoofdzakelijk Robert Holl te zijn. Er waren namelijk twee liederen - Der stürmische Morgen en Mut - waar de zanger en de pianist overduidelijk vochten om het "juiste" tempo. Schubert heeft beide liederen (waarschijnlijk niet toevallig) aangeduid met 'ziemlich geschwind'. Dat was ook ongeveer het tempo waarmee Maisenberg begon. Maar Robert Holl haalde telkens het tempo naar beneden als hij begon te zingen... waarna Maisenberg terug versnelde voor zijn tussenstukjes... en zo scheurden ze deze liederen samen aan flarden.

De tweede reden voor de lengte van het recital heeft te maken met de pauzes tussen de liederen. Het komt de continuïteit van de cyclus niet ten goede als er telkens een dood moment van 20 à 30 seconden valt. Bij elk lied moet de draad dan weer opgepakt worden. Korte pauzes hoeven niet altijd negatief te zijn, maar er zijn van die momenten in Winterreise waar té lange pauzes dodelijk zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan de reeks liederen van Der greise Kopf tot en met Der stürmische Morgen. Deze liederen hangen zodanig aan elkaar dat ze, als het ware, in één adem gezongen moeten worden. Ook als Die Nebensonnen meteen gevolgd wordt door de draailier van Der Leiermann ontstaat een aangrijpend effect. Maar dat was hier dus niet het geval... in die mate zelfs dat ik geen cyclus gehoord heb, maar 24 losse liederen, die blijkbaar niets met elkaar te maken hebben...

Robert Holl heeft nochtans een prachtig timbre en een uitstekende dictie, zonder wollig te worden. Maar op interpretatief vlak deed hij me nooit op het puntje van mijn stoel zitten. Op zich is het lovenswaardig dat hij Schuberts partituur - op de tempo's na - op een onderdanige manier in het centrum van zijn vertolking zet. Er is bijvoorbeeld ook geen enkele "lelijke" noot te horen. Maar ik had nooit de indruk dat hij verder wilde gaan om ook een idee te geven van wat er tussen de regels staat. Van een zanger met de intelligentie en de kennis van Robert Holl had ik iets anders verwacht.

Publicatie: woensdag 31 augustus 2005 @ 10:51
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Roderick Williams in Buxton

Er was één voorstelling van het Buxton Festival dat het bordje "sold out" gekregen had. Publiekslieveling Roderick Williams en de pianist Iain Burnside lieten gisteren het Pavillion Arts Centre vollopen voor een uitvoering van Schuberts Winterreise.

Liedrecital, 20-7-2018 9:22
0 opmerkingen

Ashley Riches en Katherine Broderick in Buxton

Het liedrecital gisteren was een duo-recital met bas-bariton Ashley Riches en sopraan Katherine Broderick. Aan de piano zat Simon Lepper.

Liedrecital, 19-7-2018 10:16
0 opmerkingen

Tisbe in Buxton

Eén van de kenmerken van het Buxton Festival is dat ze ook onbekende of zelden gespeelde opera's opvissen. De "pastorale opera" Tisbe van ene Giuseppe Antonio Brescianello past perfect in dat plaatje.

Opera, 18-7-2018 10:52
0 opmerkingen

Lucy Schaufer in Buxton

In het midden van Engeland, ongeveer 35 km ten zuidoosten van Manchester, ligt Buxton. Sinds 1979 organiseren ze er een festival dat een beetje aanvoelt als het Edinburgh Festival met zowel opera's, kamermuziek als liedrecitals, en er is zelfs een Fringe Festival dat als generale repetitie voor Edinburgh beschouwd wordt. Mijn eerste bezoek aan dit festival begon in het Pavilion Arts Centre met een recital van de mezzo Lucy Schaufer en haar pianist Huw Watkins.

Liedrecital, 17-7-2018 19:24
0 opmerkingen

Oberst Chabert in Bonn

Het seizoen van de opera van Bonn was het seizoen van de rariteiten met in het begin Penthesilea van Schoeck en op het einde Oberst Chabert van Hermann Wolfgang von Waltershausen... een opera en componist waar ik nog nooit van gehoord had.

Opera, 14-7-2018 9:22
4 opmerkingen

I due Foscari in Bonn

De opera van Bonn heeft de afgelopen jaren telkens een vroege opera van Verdi geprogrammeerd. De laatste in de reeks is I due Foscari.

Opera, 13-7-2018 9:09
0 opmerkingen

Eine Nacht in Venedig in Essen

Na Die Fledermaus is Eine Nacht in Venedig ongetwijfeld Strauss' bekendste operette. Anderhalf jaar geleden heeft het Brussels OperetteTheater het nog opgevoerd, maar in de praktijk moet je ervoor naar Duitsland... Essen bijvoorbeeld.

Operette, 12-7-2018 8:55
0 opmerkingen

Anke Herrmann in het Théâtre des Martyrs

Net zoals vorig jaar heeft de Mozartiade weer een recital geprogrammeerd met sopraan Anke Herrmann en pianist Lucas Blondeel. Het was iets om naar uit te kijken en ze stelden niet teleur.

Liedrecital, 7-7-2018 8:57
0 opmerkingen

Cosi fan tutte in het Théâtre des Martyrs

Het festival Midsummer Mozartiade is aan zijn derde editie toe. Na Nozze en Don Giovanni lag het voor de hand dat ze nu de derde Da Ponte-opera, Cosi fan tutte, zouden brengen.

Opera, 6-7-2018 13:27
0 opmerkingen