ti guarda dal Grande Inquisitor

Tristan und Isolde in Parijs

Als er een prijs zou moeten gegeven worden voor dé operaproductie van het jaar, dan is de kans groot dat het de Parijse Tristan und Isolde zou worden... zelfs nog voor de eerste opvoering. In de combinatie van zangers, regisseur Peter Sellars en dirigent Esa Pekka Salonen is er voor iedereen wel een reden te vinden om ervoor naar Parijs te gaan. Voor mij was de hoofdreden de video-artiest Bill Viola, ook al waren zijn opera-credentials onbestaande.

Ik kende Bill Viola enkel van zijn video-installatie Five angels for the millenium. Zelfs de light-versie in Tate Modern vond ik al heel indrukwekkend, maar dat viel totaal in het niets met de tentoonstelling in de Gasometer Oberhausen tijdens de RuhrTriennale. Met die overweldigende beelden in mijn hoofd had ik schrik dat zijn beelden bij Tristan und Isolde de voorstelling veel teveel zouden domineren. In zekere zin doen ze dat ook, maar toch ook weer niet.

Foto

Op het podium werd een relatief klein speelvlak afgebakend met daarachter grote schermen waarop Viola's film geprojecteerd werd. Het was niet zijn bedoeling om enkel de opera te illustreren, alhoewel er toch zuiver illustratieve beelden zijn, zoals de golven in het begin van het eerste bedrijf of het bos in het tweede bedrijf. Maar over het algemeen vertelt hij een ander - zij het gerelateerd - verhaal. Het drinken van de liefdesdrank is het centrale "zuiverende" moment van het eerste bedrijf en vanuit dit idee ontspint zich een volledig alternatief reinigingsritueel. Na de reiniging met water van het eerste bedrijf komt de loutering door vuur in het tweede bedrijf tijdens het liefdesduet. Op het moment dat de video-Tristan door het vuur stapt, denk je uiteraard meteen aan dat ander Wagneriaans koppel... uit de Ring. Het laatste bedrijf met de dood van Tristan en Isolde sluit visueel het best aan bij "Five angels".

Voor doordeweekse zangers is het waarschijnlijk een onoverkomelijke taak om te concurreren met die videobeelden, waar je nu eenmaal niet naast kán kijken. Maar zet Waltraud Meier op een scčne en je hebt meteen een tweede aandachtspunt die alle aandacht naar zich toe zuigt. Een van de meest dramatische momenten komt bijvoorbeeld als ze Tristan de drank aanreikt en daarbij deels spottend, deels waanzinnig, deels uitdagend de woorden "Ihren Angelobten erschlung ich ihr einst, sein Haupt sandt' ich ihr heim; die Wunde, die seine Wehr mir schuf, die hat sie hold geheilt" in zijn gezicht slingert. Voor deze momenten vergeef ik haar graag de gemiste hoge noten van het liefdesduet en in "Mild und leise".

Ik was minder overtuigd van Ben Heppner. Hij zingt weliswaar onvermoeibaar de eindeloze muziek van Tristan, maar ik had vaak de indruk dat zijn stem een maat te klein is... ondanks de vaak transparante orkestklank van Esa Pekka Salonen. Het is echt een volumeprobleem, omdat ik eigenlijk nooit een massieve muur van geluid hoorde, zoals Waltraud Meier bijvoorbeeld wel kan produceren. Ik vond Salonen trouwens soms ook veel te traag. Vooral in de ouverture laat hij spanningsloze stiltes vallen, waardoor de ouverture desintegreert. Als dezelfde muziek weerkeert tijdens het liefdesduet kan hij ook maar amper de spanning gaande houden.

Of deze productie ook effectief de prijs "productie van het jaar" gaat krijgen van een of ander muziektijdschrift valt nog te bezien. Alle hype errond speelt misschien in zijn nadeel, maar ik kan niet meteen een andere productie bedenken die de "prijs" meer zou verdienen.

Publicatie: maandag 9 mei 2005 @ 19:00
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
1 opmerking

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geďnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen