ti guarda dal Grande Inquisitor

Die tote Stadt in Amsterdam

Vorig jaar stond Korngolds Die tote Stadt op de scène van het Großes Festspielhaus in Salzburg. Dezelfde productie van Willy Decker was de afgelopen weken te zien en te horen bij de Nederlandse Opera. Alle verwijzingen naar Brugge zijn weliswaar verdwenen, maar het was wel een intelligente productie waar volgens mij meer inzit, dan wat ik met één voorstelling kon ontdekken.

Het scenebeeld is heel eenvoudig. De kamer van Paul is een grote ruimte met gehelde parketvloer, een wit plafond en een zwarte muur waar op talloze malen de tekst "Unsre Liebe war, ist und wird sein" geschreven staat. Het zijn de woorden van de overleden Marie, die Paul niet uit zijn hoofd kan krijgen. Ik stel me voor dat het haar laatste woorden waren voor ze stierf. Het is trouwens ook niet duidelijk hoe Marie gestorven is (misschien dat er in de roman "Bruges-la-Morte" van Rodenbach wel iets over verteld wordt ?). Ik stel me altijd vragen bij de dubbelzinnige zin "Jetzt - gleicht sie ihr ganz", die Paul uitspreekt nadat hij Marietta in zijn droom vermoord heeft. Mijn vraag - in hoeverre Paul iets te maken had met de dood van zijn vrouw - werd echter ook niet in deze productie opgelost... maar dat terzijde.

Verder zijn er op de scène nauwelijks rekwisieten, slechts twee clubfauteuils, het schilderij van Marie en het glazen schrijn met haar haarlokken. In deze omgeving wordt het eerste bedrijf zonder veel poespas opgevoerd. Het is op het einde van het eerste bedrijf dat we via Pauls droom afdalen in zijn geheugen, angsten en psyche. En het is dan dat alles steeds verder door elkaar begint te lopen. Op het eerste zicht lijkt het soms absurd of surrealistisch, maar er zit toch een consequente logica in.

De droom begint met de "realiteit". Achteraan de scene wordt de muur transparant en zien we een iets kleinere versie van de kamer van Paul. In de ene zetel zit Marie, in de andere zetel zit Paul (in de voorstelling een "double", zoals ze het in Amsterdam in goed Nederlands noemen). Het is deze scène die eindigt met de woorden die Paul ook op de muren van zijn kamer geschreven heeft.

FotoDe metamorfose begint in het tweede bedrijf met het groepje komedianten. Die vrienden van Marietta zijn volledig in wit geklede, ietwat spookachtige, verschijningen. Ondertussen begint Marietta steeds meer op Marie te lijken. In Pauls droom neemt Marietta het uiterlijk aan zoals Paul haar waarschijnlijk voor het laatst gezien heeft... met een wit onderkleed, op blote voeten en zonder haar. Ze draait rond Paul zoals een spin rond haar prooi. Het was moeilijk om niet aan Deckers enscenering van Salome in de Vlaamse Opera te denken. Dit beeld wordt nog eens versterkt als Marietta met de haarlok van Marie danst en "Ich tanz die letzte Glut der Liebe, den letzten Kuß" zingt. Ik verwachtte elk moment "Man töte dieses Weib!" te horen. Paul voegt de daad bij de gedachte.

Die droom van Paul en Deckers enscenering ervan kan ongetwijfeld nog veel verder geanalyseerd worden. Bijvoorbeeld zijn keuze om van Fritz (alias Pierrot) een alter-ego van Paul te maken, door Paul op het einde van het tweede bedrijf ook als Pierrot te verkleden, of de kruisiging van zowel Brigitta als Marietta, of de Bloedprocessie waarin ook het schrijn met Marie's haar rondgedragen wordt.

Ik had de voorstelling van gisteren uitgekozen, omdat ik Klaus Florian Vogt als Paul wilde horen. Maar hij was ziek en werd vervangen door Torsten Kerl, die de meeste andere voorstellingen al gezongen had. Het probleem met Torsten Kerl is dat hij nauwelijks boven het orkest uitkomt, afgezien van een paar korte momenten. Ik kan me dan ook niet voorstellen hoe hij rollen als Parsifal of Florestan op zijn repertoire kan staan hebben. Paul mag hij van mij in allegeval al van zijn repertoire verwijderen. Maar gelukkig waren er boventitels.

De twee "hits" van de opera worden respectievelijk door Marietta en Fritz gezongen. En net deze twee momenten waren het zwakst. De Duitse sopraan Nadja Michael leek nog niet voldoende ingezongen toen ze aan "Glück, das mir verblieb" begon. Maar vanaf het tweede bedrijf, als het alsmaar dramatischer wordt, komt ze ook meer in de rol. De aria van Pierrot "Mein Sehnen, mein Wähnen" werd door Michael Kraus gezongen, zonder veel glans of puur legato. Als Frank was hij wel beter.

Publicatie: zaterdag 30 april 2005 @ 16:31
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Opera Vlaanderen 2018-2019

Aviel Cahn heeft zijn laatste seizoen bij Opera Vlaanderen aangekondigd. Het is een seizoen waar verschillende namen uit het Cahn-tijdperk terugkeren. De Konwitschny-productie van La Juive is de enige herneming.

Toekomstmuziek, 24-4-2018 18:35
3 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2018-2019

Stefano Mazzonis di Pralafera en Speranza Scappucci hebben vandaag het volgende seizoen van de Opéra Royal de Wallonie voorgesteld. Het wordt weer een seizoen met het grote Italiaanse repertoire van Bellini en Rossini over Donizetti en Verdi tot Puccini en met een aantal opvallende zangers zoals Violeta Urmana, Ildebrando d'Arcangelo, Olga Peretyatko of Lawrence Brownlee. En bij de concerten krijgen we zomaar even Joyce DiDonato, Leo Nucci en Sonya Yoncheva...

Toekomstmuziek, 23-4-2018 23:32
3 opmerkingen

Siegfried in Düsseldorf

Der Ring am Rhein is met Siegfried bij zijn derde aflevering aanbeland. De productie van Dietrich W. Hilsdorf ligt volledig in de lijn van de vorige twee delen.

Opera, 23-4-2018 16:31
3 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (1/2)

Na bijna 30 jaar programmeert de Munt weer een Lohengrin. Olivier Py is, na Dialogues des Carmélites, voor de tweede keer dit seizoen te gast als regisseur. Alain Altinoglu stond in de orkestbak.

Opera, 21-4-2018 8:41
2 opmerkingen

Verdi-happening in deSingel

De jaarlijkse componistendag van deSingel was dit jaar gewijd aan Verdi met vier concerten... het eerste en het laatste met de Antwerp Symphony Orchestra onder leiding van Philippe Herreweghe.

Concert, 16-4-2018 17:39
0 opmerkingen

Le nozze di Figaro in Luik

De vorige Luikse Le nozze di Figaro speelde amper zes jaar geleden in de circustent. Vermoedelijk paste die productie niet in het operahuis. Hoe dan ook, komen ze nu met een prachtige nieuwe enscenering. Daarenboven hebben ze niemand minder dan Christophe Rousset als dirigent weten te strikken.

Opera, 11-4-2018 16:53
5 opmerkingen

Graham Johnson in deSingel

Vorig jaar behandelde Graham Johnson in zijn lezing-recital de eerste helft van Poulencs leven en liedoeuvre. Gisteren hoorden we de conclusie.

Liedrecital, 1-4-2018 9:45
0 opmerkingen

April 2018

Na Parsifal bij Opera Vlaanderen is het in april de beurt aan de Munt om een Wagner-opera te presenteren. Dat gebeurt met een nieuwe Py-productie van Lohengrin en twee bezettingen. De Waalse Opéra speelt Le nozze di Figaro. En wie tijdens het klara-festival Impressions de Pelléas gemist heeft, krijgt een herkansing in de Bijloke. De jaarlijkse componisten-happening van deSingel is dit jaar gewijd aan Verdi.

Toekomstmuziek, 30-3-2018 18:21
0 opmerkingen