ti guarda dal Grande Inquisitor

Richard III in Antwerpen

Het is al verschillende jaren geleden dat er in Antwerpen nog eens een opera gecreëerd werd - als we tenminste Achilleus even niet in beschouwing nemen. In opdracht van de Vlaamse Opera schreef Ian Burton een libretto op basis van Shakespeares toneelstuk Richard III, waarna de Italiaanse componist Giorgio Battistelli daar muziek bij componeerde. Maar Giorgio Battistelli heeft een probleem. Hij beschikt niet over de inspiratie en/of het vakmanschap om een avondvullende opera te schrijven.

Foto

Vooral het eerste bedrijf is een monotone, melodieloze compositie geworden met een dik orkestraal tapijt. Er wordt bijna constant op hetzelfde, net te luide, volume gespeeld waardoor de zangers wel hoorbaar, maar niet verstaanbaar zijn... daarom dat ze waarschijnlijk boventitels uitgevonden hebben. Als alles met één "f" minder gespeeld zou worden, dan zou ik na een uur waarschijnlijk geen hoofdpijn gehad hebben.

Het libretto van Ian Burton bevat nochtans genoeg elementen, waar volgens mij meer mee te doen is. Neem bijvoorbeeld de eerste aria van Richard "Now is the winter of our discontent". Dat is een soort karakterdefiniërend moment dat te vergelijken is met Iago's "Credo". Maar aangezien dat moment klinkt zoals al de rest, krijg je nooit de indruk dat daar de kern van Richards wezen verteld wordt. Er is wel één scène in het bedrijf die even voor rust zorgt, namelijk de scène met de twee prinsjes. Aangezien die twee rollen gezongen worden door een contratenor en een jongenssopraan, besefte Battistelli blijkbaar toch dat hij hen beter niet platslaat met het orkest.

Het tweede bedrijf is oneindig veel gevarieerder. De scene waarin de Duchess of York (Richards moeder) Richard III de mantel uitveegt, vond ik de beste scène van de hele opera. De nachtmerrie van Richard III, als zijn slachtoffers hem komen bezoeken, is ook een sterk moment. Ook als Tyrrel over de moord op de twee prinsjes vertelt - "The tyrannous act is done!" - is ontroerend, net zoals het slotkoor... Die koortussenkomsten worden off-stage in het Latijn gezongen. Voor het eerste bedrijf heeft Ian Burton ook verschillende van die Latijnse koren voorzien. Als Battistelli die koren op een vergelijkbare contemplatieve manier zou behandeld hebben als het slotkoor, dan zouden er ook wat meer rustpunten in het eerste bedrijf gezeten hebben. Dat zou de natuurlijke golfslag van de opera misschien ten goede gekomen zijn, in plaats van de afstomping die nu optrad.

Maar ook het libretto van Burton is niet zonder problemen. Een van de zaken die een librettist moet doen bij een Shakespeare-bewerking is scènes en personages wegknippen. En vooral in dat laatste is hij niet ver genoeg gegaan. Er zijn talloze nevenpersonages, die amper voorgesteld worden en die op den duur niet meer uit elkaar te houden zijn. Als er daar een aantal van samengevoegd zouden worden, dan zou dat het verhaal een stuk doorzichtiger maken... ook al zou dat betekenen dat er wat minder doden vallen.

Robert Carsen zorgde uiteraard voor de enscenering van Richard III. Hij laat de opera afspelen in een circus waar iedereen in het zwart gekleed is, inclusief zwarte (bol)hoeden en paraplu's... we zijn in Engeland, nietwaar ? Voor "The battle of Bosworth" wapenen ze zich trouwens met spaden. In deze omgeving speelt Richard III - vertolkt door Scott Hendricks - zijn spel. Hij is bijvoorbeeld niet de mismaakte koning, maar speelt zijn misvorming... om medelijden op te wekken ? om een alibi te hebben voor zijn machiavellistische trekken ? Het is in allegeval een sterke vertolking. Alleen spijtig dat hij geen échte muziek te zingen krijgt.

Publicatie: donderdag 10 februari 2005 @ 18:19
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
0 opmerkingen

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geïnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen