ti guarda dal Grande Inquisitor

Richard III in Antwerpen

Het is al verschillende jaren geleden dat er in Antwerpen nog eens een opera gecreëerd werd - als we tenminste Achilleus even niet in beschouwing nemen. In opdracht van de Vlaamse Opera schreef Ian Burton een libretto op basis van Shakespeares toneelstuk Richard III, waarna de Italiaanse componist Giorgio Battistelli daar muziek bij componeerde. Maar Giorgio Battistelli heeft een probleem. Hij beschikt niet over de inspiratie en/of het vakmanschap om een avondvullende opera te schrijven.

Foto

Vooral het eerste bedrijf is een monotone, melodieloze compositie geworden met een dik orkestraal tapijt. Er wordt bijna constant op hetzelfde, net te luide, volume gespeeld waardoor de zangers wel hoorbaar, maar niet verstaanbaar zijn... daarom dat ze waarschijnlijk boventitels uitgevonden hebben. Als alles met één "f" minder gespeeld zou worden, dan zou ik na een uur waarschijnlijk geen hoofdpijn gehad hebben.

Het libretto van Ian Burton bevat nochtans genoeg elementen, waar volgens mij meer mee te doen is. Neem bijvoorbeeld de eerste aria van Richard "Now is the winter of our discontent". Dat is een soort karakterdefiniërend moment dat te vergelijken is met Iago's "Credo". Maar aangezien dat moment klinkt zoals al de rest, krijg je nooit de indruk dat daar de kern van Richards wezen verteld wordt. Er is wel één scène in het bedrijf die even voor rust zorgt, namelijk de scène met de twee prinsjes. Aangezien die twee rollen gezongen worden door een contratenor en een jongenssopraan, besefte Battistelli blijkbaar toch dat hij hen beter niet platslaat met het orkest.

Het tweede bedrijf is oneindig veel gevarieerder. De scene waarin de Duchess of York (Richards moeder) Richard III de mantel uitveegt, vond ik de beste scène van de hele opera. De nachtmerrie van Richard III, als zijn slachtoffers hem komen bezoeken, is ook een sterk moment. Ook als Tyrrel over de moord op de twee prinsjes vertelt - "The tyrannous act is done!" - is ontroerend, net zoals het slotkoor... Die koortussenkomsten worden off-stage in het Latijn gezongen. Voor het eerste bedrijf heeft Ian Burton ook verschillende van die Latijnse koren voorzien. Als Battistelli die koren op een vergelijkbare contemplatieve manier zou behandeld hebben als het slotkoor, dan zouden er ook wat meer rustpunten in het eerste bedrijf gezeten hebben. Dat zou de natuurlijke golfslag van de opera misschien ten goede gekomen zijn, in plaats van de afstomping die nu optrad.

Maar ook het libretto van Burton is niet zonder problemen. Een van de zaken die een librettist moet doen bij een Shakespeare-bewerking is scènes en personages wegknippen. En vooral in dat laatste is hij niet ver genoeg gegaan. Er zijn talloze nevenpersonages, die amper voorgesteld worden en die op den duur niet meer uit elkaar te houden zijn. Als er daar een aantal van samengevoegd zouden worden, dan zou dat het verhaal een stuk doorzichtiger maken... ook al zou dat betekenen dat er wat minder doden vallen.

Robert Carsen zorgde uiteraard voor de enscenering van Richard III. Hij laat de opera afspelen in een circus waar iedereen in het zwart gekleed is, inclusief zwarte (bol)hoeden en paraplu's... we zijn in Engeland, nietwaar ? Voor "The battle of Bosworth" wapenen ze zich trouwens met spaden. In deze omgeving speelt Richard III - vertolkt door Scott Hendricks - zijn spel. Hij is bijvoorbeeld niet de mismaakte koning, maar speelt zijn misvorming... om medelijden op te wekken ? om een alibi te hebben voor zijn machiavellistische trekken ? Het is in allegeval een sterke vertolking. Alleen spijtig dat hij geen échte muziek te zingen krijgt.

Publicatie: donderdag 10 februari 2005 @ 18:19
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Verdi-happening in deSingel

De jaarlijkse componistendag van deSingel was dit jaar gewijd aan Verdi met vier concerten... het eerste en het laatste met de Antwerp Symphony Orchestra onder leiding van Philippe Herreweghe.

Concert, 16-4-2018 17:39
0 opmerkingen

Le nozze di Figaro in Luik

De vorige Luikse Le nozze di Figaro speelde amper zes jaar geleden in de circustent. Vermoedelijk paste die productie niet in het operahuis. Hoe dan ook, komen ze nu met een prachtige nieuwe enscenering. Daarenboven hebben ze niemand minder dan Christophe Rousset als dirigent weten te strikken.

Opera, 11-4-2018 16:53
5 opmerkingen

Graham Johnson in deSingel

Vorig jaar behandelde Graham Johnson in zijn lezing-recital de eerste helft van Poulencs leven en liedoeuvre. Gisteren hoorden we de conclusie.

Liedrecital, 1-4-2018 9:45
0 opmerkingen

April 2018

Na Parsifal bij Opera Vlaanderen is het in april de beurt aan de Munt om een Wagner-opera te presenteren. Dat gebeurt met een nieuwe Py-productie van Lohengrin en twee bezettingen. De Waalse Opéra speelt Le nozze di Figaro. En wie tijdens het klara-festival Impressions de Pelléas gemist heeft, krijgt een herkansing in de Bijloke. De jaarlijkse componisten-happening van deSingel is dit jaar gewijd aan Verdi.

Toekomstmuziek, 30-3-2018 18:21
0 opmerkingen

BOZAR 2018-2019

Op het PSK-programma preiken volgend seizoen twee concertante opera's: Webers Der Freischütz en Lully's Armide. Verder een selectie oratoria, zoals Elias of Die Jahreszeiten (allebei o.l.v. Herreweghe). Bij de vocale concerten springt Ann Hallenberg in het oog...

Toekomstmuziek, 26-3-2018 17:12
3 opmerkingen

Florian Boesch in het PSK

"Alles wieder gut" is het thema van het Klara-festival. De tekst komt uit Die zwei blauen Augen van Mahler en werd vandaag uitgevoerd door Florian Boesch en Musicbanda Franui in het PSK.

Liedrecital, 25-3-2018 18:03
0 opmerkingen

Parsifal in Antwerpen

In 2013 kroonden de recensenten van Opernwelt Tatjana Gürbaca tot regisseur van het jaar voor haar enscenering van Parsifal. Vijf jaar later is Gürbaca weer afgezakt naar Antwerpen om de herneming van deze productie terug in te studeren.

Opera, 19-3-2018 16:19
19 opmerkingen