ti guarda dal Grande Inquisitor

Matthäus-Passion in het PSK

De Vasten is nog niet eens begonnen, maar Roger Norrington en het Orchestra & Choir of the Age of Enlightenment trekken al rond met Bachs Matthäus-Passion. Ze brengen een authentieke uitvoering van de versie die Mendelssohn op 11 maart 1829 uitgevoerd heeft in Berlijn... de legendarische uitvoering waarmee Mendelssohn Bachs meesterwerk uit de vergetelheid haalde.

Het OAE speelt dus op instrumenten van rond 1830. De twee koren zijn opgesteld voor het orkest, links en rechts van de dirigent met hun gezichten naar elkaar. En natuurlijk spelen ze de "gemoderniseerde" versie die Mendelssohn zelf in elkaar geknutseld heeft. Hij heeft de orkestratie aangepast en gebruikt bijvoorbeeld een fortepiano, maar ook klarinetten (wat wel heel bevreemdend klinkt in "Ach Golgatha"). En het kinderkoor werd door zes solisten vervangen.

Maar de grootste wijzigingen zijn de grote hoeveelheid coupures. Het Passieverhaal is wel praktisch volledig. De recitatieven van de Evangelist en Christus, en de antwoordkoren hebben zijn schaar overleefd, waardoor het verhaal wel volledig te volgen is. Maar de slachtpartij in de aria's en de koralen is massaal.

Voor de volledigheid is het misschien nuttig om op te sommen wat Mendelssohn wel bewaard heeft.

In het eerste deel is dat:

Maar in het tweede deel heeft bijna geen enkele aria het overleefd:

Eigenlijk verschilt deze versie niet zo heel veel van de uitvoeringspraktijk van 50-60 jaar geleden. Als je bijvoorbeeld naar de uitvoeringen luistert van Mengelberg of Furtwängler, dan hoor je ook een ingekorte versie. Bij hen is het eerste deel wel redelijk compleet, maar het tweede deel verschilt niet veel van wat Mendelssohn gedaan heeft.

De vraag is natuurlijk of dit "werkt". Persoonlijk vind ik van wel. Het is natuurlijk wel spijtig van bepaalde coupures. Iedereen heeft wel een favoriete aria uit de Matthäus-Passion en de kans is groot dat die niet uitgevoerd werd. In mijn geval zijn dat de aria's "Aus Liebe" en "Mache dich, mein Herze rein"; en "Erbarme dich" klinkt toch wel beter als het door een alt gezongen wordt. Het voordeel is dat je heel het Passieverhaal op een redelijk korte tijd verteld krijgt, waardoor de religieuze dimensie nog meer tot zijn recht komt... alhoewel het waarschijnlijk toch nog net iets te lang is om het echt met Palmzondag op te voeren.

Voor de Evangelist had Norrington de tenor James Gilchrist uitgekozen. Hij is bijna continu aan het woord en moet dan ook een groot deel van de uitvoering dragen... en dat doet hij op ongelooflijk indrukwekkende manier. Zijn Evangelist getuigt van een dramatiek die hem bij iemand als Herreweghe waarschijnlijk persona non grata zou maken, alhoewel ik me hem wel kan voorstellen naast René Jacobs. Met perfecte tekstexpressie vertelt hij het verhaal op spectaculaire wijze... een grote stem met heel veel kleur.

In vergelijking met Gilchrist vallen alle andere solisten in het niets. De bas James Rutherford zingt een degelijke, maar soms wat saaie Christus. Hij straalt ook niet het nodige charisma uit om de Heiland te vertolken. De twee vrouwenstemmen zijn stemmen die je bij een barokuitvoering zou verwachten. Joanne Lunn zingt in de typische barokstijl met een vibratoloze aanzet om op het einde pas vibrato toe te voegen... wat snel verveelt en niet bijster creatief is. Wilke Te Brummelstroete zingt de altpartij met iets meer overgave en kleur, maar overstijgt ook niet het niveau van "redelijk".

Het concert wordt op 22 maart uitgezonden op Radio Classique, alhoewel ik me afvraag of die zender op veel plaatsen te ontvangen is in België.

Publicatie: dinsdag 8 februari 2005 @ 0:04
Rubriek: Oratorium

Recent RSS feed

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
1 opmerking

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geïnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen