ti guarda dal Grande Inquisitor

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Foto

Maar eerst dus dat programma. Nadat Goethe met zijn West-östlicher Divan de oriëntalistiek in de Duitse literatuur binnengebracht had, kreeg dat navolging met dichters als Platen, Daumer of Rückert. Het eerste deel van de avond bestond uit liederen op hun gedichten, maar zonder dat die zelf een oosters thema hebben... in tegenstelling tot het tweede deel van de avond. Opvallend was trouwens dat elke helft van het recital in één geheel uitgevoerd werd zonder de gebruikelijke applausmomenten na een groepje liederen.

Schubert heeft twee Platen-liederen gecomponeerd. Het eerste lied Die Liebe hat gelogen was nog goed. Het tweede lied Du liebst mich nicht kreeg een verrassend overdramatische uitvoering van Appl waarbij zo ongeveer alle piano's en pianissimo's straal genegeerd werden.

De gedichten van Platen en Daumer komen samen in Brahms' Opus 32. Het behoort niet meteen tot mijn favoriete cycli, ondanks het prachtige Wie bist du, meine Königin. Aanvankelijk liet Graham Johnson zich nog opmerken in Wie rafft ich mich auf in der Nacht met subtiel flikkerende sterretjes bij "sie funkelten sacht in der Nacht". Nicht still zu dir zu gehen begon onheilspellend, maar eindigde met een pianississimo "dein wahres". Het zijn uitzonderingen in de uitvoering van dit Opus, waarvan de eerste helft overstemd werd door een gevecht tussen pianist en zanger... de zanger verloor. Du sprichst, dass ich mich täuschte was het kantelpunt. Appl mocht Bitteres zu sagen denkst du weer mooi piano eindigen. En So stehn wir was een les in mezza voce zingen.

De drie Rückertliederen verliepen beter, met vooral een zuivere, uitgepuurde vertolking van Dass sie hier gewesen. Appl gooit een paar smachtende blikken in het publiek tijdens Du bist die Ruh, maar die konden niet verhelen dat de twee beruchte decrescendo's van "Augenzelt" niet echt lukten. Het eerste deel van de avond liep dus op een sisser af, enigszins symptomatisch voor heel het eerste deel.

Het tweede deel was gelukkig een verbetering, niet in het minst door een prachtig Schumann-groepje. Aus den östlichen Rosen was weliswaar veel te traag naar mijn goesting, maar Die Lotosblume benaderde de perfectie. Belsazar is een uitdaging voor elke zanger, maar Appl beheerst het lied tot in de puntjes. Hij begint onwaarschijnlijk traag en trekt daarmee het publiek in zijn vertelling. De eerste helft van het lied wordt gradueel opgebouwd tot de eerste climax van "Ich bin der König van Babylon"... zijn blik alleen al stuurt rillingen over ieders rug. De tweede climax komt op het einde: Belsazar wordt "von seinen Knechten umgebracht". Geen forte, maar een onwezenlijk pianissimo met bakken intensiteit. Grandioos.

Het programma werd afgerond met drie Driekoningenliederen, ingeleid door Wolfs Nun wandre Maria, van Cornelius, Strauss en Wolf. Vooral in Wolfs Epiphanias kon Appl al zijn interpretatief kunnen inzetten door voor elke koning een andere stem te zoeken (en ook de os en de ezel worden niet vergeten in de piano). De humor van het lied krijgt nog een extra dimensie als Appl tijdens het naspel achter de piano verdwijnt, drie gouden kronen bovenhaalt, die op zijn hoofd en dat van Johnson en de blaadjesdraaier zet en dan stiekem de zaal uitsluipt... Johnson alleen achterlatend. Succes gegarandeerd !

Voor de bisnummers bleven we bij de West-östlicher Divan met Geheimes en - net zoals Oliemans een dag eerder - Sitz ich allein.

Publicatie: vrijdag 25 mei 2018 @ 23:27
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Amsterdam 2018-2019

Binnenkort begint het operaseizoen weer. Hoog tijd om eens over de grens te kijken naar wat in het buitenland te beleven zal zijn. Amsterdam is eerst aan de beurt, met de voorstellingen in het Muziektheater en het Concertgebouw.

Toekomstmuziek, 18-8-2018 15:29
0 opmerkingen

Klemens Sander - Das lyrische Intermezzo

Tot ongeveer tien jaar geleden had men in Brussel een reeks "Muziek en Poëzie", waarin liederen gezongen en gedichten voorgedragen werden. De recente CD "Das lyrische Intermezzo" van de bariton Klemens Sander, de pianiste Uta Sander en de acteur Cornelius Obonya had perfect in die reeks gepast.

CD's, 11-8-2018 17:08
0 opmerkingen

Andrè Schuen - Wanderer

Een paar maanden geleden dacht ik nog dat de recente CD van Carolyn Sampson dé Schubert-opname van het jaar zou worden... en dan verschijnt Wanderer met bariton Andrè Schuen en pianist Daniel Heide. Het is een overdonderend mooie CD, niet in het minst omwille van de intelligente opbouw.

CD's, 6-8-2018 19:05
0 opmerkingen

Sebastian Noack - Hans Sommer: Ballads & Romances

Ik kende de bariton Sebastian Noack vooral als oratoriumzanger. Op zijn jongste lied-CD (die blijkbaar al in 2013 opgenomen werd) met pianist Manuel Lange ontpopt hij zich tot een begenadigd liedzanger.

CD's, 1-8-2018 21:53
0 opmerkingen

Marlis Petersen - Dimensionen: Welt

Met "Das Ewig-Weibliche" heeft Marlis Petersen een paar jaar geleden een thematische CD opgenomen met Goethe-liederen waarbij ze ook het minder bekende repertoire niet vergat. Nu is ze samen met pianist Stephan Matthias Lademann aan een iets grotere onderneming begonnen: een trilogie met drie "Dimensies des Zijns".

CD's, 27-7-2018 20:50
0 opmerkingen

Idomeneo in Buxton

In tegenstelling tot Tisbe en Alzira behoort Mozarts Idomeneo ondertussen wel tot het standaardrepertoire. Het was tevens de afsluiter van mijn weekje op het Buxton Festival.

Opera, 22-7-2018 11:00
0 opmerkingen

Alzira in Buxton

Er zijn nog een paar opera's van Verdi die ik nog niet live gezien heb. Gisteren heb ik Alzira van dat lijstje kunnen schrappen. Het was ook het doorslaggevend argument om voor de eerste keer naar het Buxton Festival te gaan.

Opera, 21-7-2018 10:24
0 opmerkingen