ti guarda dal Grande Inquisitor

Brigitte Fassbaender - Schumann Lieder

"Seelen-Zustände will dieses Schumann-Programm, diese Summe von fünfundzwanzig Liedern, schildern." Zo begon Erik Werba de tekst in het programmaboek bij het liedrecital van Brigitte Fassbaender tijdens de Salzburger Festspiele van 1977. Het zijn vooral de zieleroerselen van de vrouw uit Frauenliebe und -leben en die van Mary Stuart waarvoor Brigitte Fassbaender haar veelkleurig schilderspalet bovenhaalt.

FotoMaar ze begint met vier andere Liederen van Schumann. En meteen vanaf het eerste lied Aufträge grijpt ze je vast en neemt ze je op sleeptouw. Het is pas helemaal op het einde - vijfentwintig liederen later - dat ze je terug loslaat. Het contrast met de recente Schumann-CD van Matthias Goerne is gigantisch. Bij Goerne had ik regelmatig de neiging om door te klikken naar het volgende nummer. Een uitvoering van Fassbaender laat zoiets niet toe... ze dwingt je te luisteren.

Met Aufträge zet ze de toon voor de rest van het recital; soms een vertellende toon, maar altijd vol expressie en kleur. Voor Der Nußbaum gaat ze naar het andere einde van haar kleurenspectrum, nu voert tederheid en melancholie de boventoon... ze creëert een sfeer die enkel met het onvertaalbare "Sehnsucht" omschreven kan worden. Das verlassene Mägdlein wordt overschaduwd door de versie van Hugo Wolf. De versie van Schumann is weliswaar vergelijkbaar qua sfeer, maar het heeft niet de geniale Wolfiaanse vondsten... bij Wolf zit je bijvoorbeeld te wachten op de "Plötzlich" in het midden van het lied, bij Schumann passeert dit zonder enig effect.

Frauenliebe und -leben is in de handen van Brigitte Fassbaender met niemand anders te vergelijken. Voor een poëtische, naïeve uitvoering ben je bij haar aan het verkeerde adres. Ze tekent een zelfbewuste vrouw, die Er, der Herrlichste von allen helemaal niet bakvisachtig of dromerig zingt; ze weet wat ze wil. Daardoor verliest Ich kann's nicht fassen, nicht glauben enigszins zijn betekenis omdat er nooit enige twijfel te horen is. Maar ze is wel consequent in haar interpretatie; de vaak bekritiseerde zin "Ich will ihm dienen, ..." uit Du Ring an meinem Finger wordt vol overtuiging gezongen. Een absoluut hoogtepunt is Süßer Freund. Uit de openingszin - "du blickest mich verwundert an" - klinkt één groot vraagteken terwijl de rest van het Lied gekenmerkt wordt door een subtiel aanwezige vreugde. An meinem Herzen zingt ze heel snel, maar dat belet haar niet om op het einde nog een schattig lachje naar haar kindje te werpen.

Maar het is vooral de pijn van het laatste lied, Nun hast du mir den ersten Schmerz getan, die blijft hangen. Met de crescendo over "der aber traf" draait ze het mes om in de wonde... daarna wordt de pijn enkel nog groter. De cyclus is een hoogst persoonlijke en unieke uitvoering... maar je verwacht ook niet van Fassbaender dat ze iets zingt op de manier zoals iedereen dat doet.

De Gedichte der Königin Maria Stuart worden veel minder vaak uitgevoerd. Maar ook hier straalt Fassbaenders dwingende persoonlijkheid weer. Het Abschied von Frankreich is nog enigszins berustend. Maar snel neemt haar interpretatie majesteitelijke allures aan. An die Königin Elisabeth is bijvoorbeeld adembenemend. Zelfs in haar eerste gebed Nach der Geburt ihres Sohnes vraagt ze Christus niet gewoon om bescherming voor haar zoon, maar beveelt ze Hem bijna om dit te doen. Enkel in het Gebet voor haar dood toont ze een - zij het bescheiden - nederigheid.

Daarna volgt nog een selectie Heine-Lieder, waaronder ook twee liederen uit Dichterliebe... die door Fassbaender uitvergroot worden tot bovenmenselijke proporties.

Ik kan me voorstellen dat haar stijl niet iedereen zal bevallen. Maar ik denk dat het wel duidelijk zal zijn naar welke opname mijn voorkeur uitgaat als ik zou moeten kiezen tussen die van Matthias Goerne en Brigitte Fassbaender...

Publicatie: vrijdag 8 oktober 2004 @ 23:37
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Otello in Luik

Terwijl de blogosphere gonst over het Otello-debuut van Jonas Kaufmann, herneemt de Waalse Opéra hun Otello-productie van Stefano Mazzonis di Pralafera. Zes jaar geleden hadden we Fabio Armiliato en Giovanni Meoni in de hoofdrollen... dat niveau wordt nu totaal niet gehaald.

Opera, 28-6-2017 17:40
0 opmerkingen

Das Rheingold in Düsseldorf

De vorige Ring-cyclus van de "Oper am Rhein" dateert al van 1990-1991. Na meer dan 25 jaar moeten ze gedacht hebben dat het tijd was voor iets nieuws en kreeg regisseur Dietrich W. Hilsdorf de opdracht voor een nieuwe productie. Das Rheingold ging vorige week in première.

Opera, 26-6-2017 18:49
0 opmerkingen

Elena Sancho Pereg in Düsseldorf

De Spaanse sopraan Elena Sancho Pereg en pianist Stephen Harrison gaven vanmorgen een liedrecital in de foyer van het Dusseldorfse operahuis. Op het programma stonden Duitse en Spaanse liederen.

Liedrecital, 25-6-2017 17:06
0 opmerkingen

Geschichten aus dem Wiener Wald in Hagen

Het is niet veel nieuwe opera's gegeven. Amper drie jaar na de creatie bij de Bregenzer Festspiele is Geschichten aus dem Wiener Wald van HK Gruber al aan zijn derde productie toe. Na Bregenz, het Theater an der Wien en de Komische Oper Berlin sluit het Stadttheater Hagen zijn seizoen ermee af. Het is tevens de afscheidsproductie van intendant Norbert Hilchenbach, die tevens tekende voor de regie.

Opera, 25-6-2017 8:48
0 opmerkingen

Sadko in Gent

Sadko is één van die opera's die ik enkel ken van opnames en dan vooral van de drie aria's van de drie vreemde kooplui. De opera van Nikolai Rimski-Korsakov is een echte rariteit, zelfs in Rusland zijn er de afgelopen vijf jaar maar vijf producties van terug te vinden en geen enkele buiten Rusland. Daarvoor alleen al verdient Opera Vlaanderen de nodige lof.

Opera, 23-6-2017 17:12
6 opmerkingen

Benjamin Appl - Heimat

De nieuwste CD van bariton Benjamin Appl en pianist James Baillieu is thematisch opgebouwd met als titel "Heimat" en liederen van een dozijn verschillende componisten.

CD's, 17-6-2017 9:05
0 opmerkingen

Matthias Goerne - Einsamkeit

De afgelopen jaren heeft Matthias Goerne de wereld van het Schubert-lied verkend met elf CD's. Nadien was er sprake van een gelijkaardig Schumann-project met vijf of zes CD's. Ik veronderstel dat de CD "Einsamkeit", met Markus Hinterhäuser aan de piano, de eerste in deze reeks is...

CD's, 14-6-2017 18:04
0 opmerkingen

Natalie Dessay - Schubert

Natalie Dessay zingt al een tijdje geen opera's meer, maar met haar meest recente opnames richt ze zich meer op het Lied- en Mélodie-repertoire. Nu heeft ze zelfs een poging ondernomen om Schubert te zingen. Philippe Cassard is haar "partner in crime".

CD's, 8-6-2017 18:57
4 opmerkingen

Der Vampyr in Koblenz

Der Vampyr is een opera die ik enkel van opnames ken en al een eeuwigheid op mijn verlanglijstje staat om eens live te zien. Marschners opera lijkt echter aan een opmars bezig te zijn: na producties in de Komische Oper Berlin en Genève dit seizoen is er nu ook één dichter bij huis... in het charmante Stadttheater van Koblenz.

Opera, 5-6-2017 9:06
0 opmerkingen

Attila in Bonn

Sinds een paar jaar programmeert de opera van Bonn elk seizoen een vroege Verdi-opera. Vorig jaar was dat bijvoorbeeld Jérusalem, dit jaar brengen ze Attila. Het was opvallend dat ze de voorstelling speelden zonder pauze, waarschijnlijk om te vermijden dat de halve zaal het halverwege aftrapt...

Opera, 4-6-2017 9:42
1 opmerking

Aida in het Muntpaleis

Ik heb deze week met veel plezier afscheid genomen van het Muntpaleis, oftwel "de tent". De laatste Muntproductie op verplaatsing was de kaskraker Aida in een regie van Stathis Livathinos.

Opera, 1-6-2017 17:05
2 opmerkingen

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen