ti guarda dal Grande Inquisitor

Wozzeck in Düsseldorf

Wozzeck behoort zonder enige twijfel tot de meesterwerken van de twintigste eeuw, al staat de opera nu ook niet dagelijks op het programma. Het is verscheidene jaren geleden dat ik nog een voorstelling ervan gezien heb, maar ik had beter moeten weten om me te onderwerpen aan een nieuwe productie van Stefan Herheim.

Foto
Marie, Wozzeck (foto © Karl Forster)

We kennen Herheim uiteraard van "zijn" Rusalka in de Munt, van "zijn" Onegin in Amsterdam of misschien zelfs van "zijn" Hoffmann in Bregenz. In Düsseldorf is nu ook "zijn" Wozzeck te zien, die nog weinig te maken heeft met Büchner of Alban Berg.

De voorstelling begint in een Amerikaanse gevangenis. Wozzeck heeft de doodstraf gekregen voor de moord op Marie (eigenlijk voor een hele massamoord, zoals later zal blijken). Hij wordt vastgemaakt aan het executiebed en stipt om 7 uur krijgt hij de dodelijke injectie, hij spartelt nog wat na en dan pas begint de muziek. Iemand die de opera kent, vraagt zich dan af hoe dit zich verhoudt tot de voorlaatste scène als Wozzeck in een poel verdrinkt ?

Hoe dan ook, eens Wozzeck dood is, valt de klok stil en veert Wozzeck recht. Al wat daarna komt, is waarschijnlijk zijn leven dat in de seconde voor zijn dood aan zijn geest voorbijtrekt. De klok begint terug te tikken tijdens het muzikaal intermezzo voor de laatste scène. In deze omgeving krijgen alle rollen een andere invulling. De tamboer-majoor is de gevangenisdirecteur. De Hauptmann, de twee Handwerksbürsche en Margret zijn gevangenisbewakers. Andres is een medegevangene. Een priester wordt later een zwaar geschminkte nar in jarretellen. Enkel de dokter past in Herheims concept als een dokter.

Wozzeck en Marie hebben een onzichtbaar kind - misschien is het gestorven? - wat uiteraard het einde van de opera compromitteert. Marie wordt op het einde van het eerste bedrijf verkracht door de tamboer-majoor. De herbergscène wordt één lange orgie bovenop de executietafel. Wozzecks "dans" met Margret mondt bijna uit in een tweede moord... maar met één beweging van zijn mes vermoordt hij alle cafégangers die zijn bebloede arm willen zien. De dokter en de kapitein verschijnen als engeltjes na Wozzecks dood.

Kortom, van het minutieus opgebouwde libretto blijft niets over. Herheim zal ongetwijfeld voor alles wel een uitleg hebben. Maar een regisseur die zijn enscenering moet uitleggen is even erg als een komiek die de pointe van zijn grap moet uitleggen.

De titelrol werd gezongen door Bo Skovhus. Mooi zingen doet hij al lang niet meer, maar problematischer is dat hij nog altijd een lyrische bariton is. Voor Wozzeck is toch wat meer basbaritonale slagkracht nodig, waardoor vooral zijn lagere noten verdwijnen in het orkest. Matthias Klink is een goede kapitein, weliswaar met piepende topnoten. Sami Luttinen heeft weinig presence als de dokter. Corby Welch is een degelijke tamboer-majoor.

Eigenlijk is er maar één reden om naar deze voorstelling te gaan en dat is de Marie van Camilla Nylund. Ze domineert elke scène met een ruime stem. Enkel in het begin moet haar hoog register nog wat opwarmen. Spijtig dat ze niet in een echte Wozzeck-voorstelling speelt in plaats van een Herheim-fantasie...

Publicatie: zaterdag 28 oktober 2017 @ 9:27
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (2/2)

De nieuwe Lohengrin-productie heeft voor de vier protagonisten twee bezettingen. Gisteren hoorde ik de eerste bezetting. Die is beduidend beter dan de tweede bezetting, al zijn er toch nog een paar zwakke punten.

Opera, 27-4-2018 11:39
3 opmerkingen

Opera Vlaanderen 2018-2019

Aviel Cahn heeft zijn laatste seizoen bij Opera Vlaanderen aangekondigd. Het is een seizoen waar verschillende namen uit het Cahn-tijdperk terugkeren. De Konwitschny-productie van La Juive is de enige herneming.

Toekomstmuziek, 24-4-2018 18:35
5 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2018-2019

Stefano Mazzonis di Pralafera en Speranza Scappucci hebben vandaag het volgende seizoen van de Opéra Royal de Wallonie voorgesteld. Het wordt weer een seizoen met het grote Italiaanse repertoire van Bellini en Rossini over Donizetti en Verdi tot Puccini en met een aantal opvallende zangers zoals Violeta Urmana, Ildebrando d'Arcangelo, Olga Peretyatko of Lawrence Brownlee. En bij de concerten krijgen we zomaar even Joyce DiDonato, Leo Nucci en Sonya Yoncheva...

Toekomstmuziek, 23-4-2018 23:32
7 opmerkingen

Siegfried in Düsseldorf

Der Ring am Rhein is met Siegfried bij zijn derde aflevering aanbeland. De productie van Dietrich W. Hilsdorf ligt volledig in de lijn van de vorige twee delen.

Opera, 23-4-2018 16:31
3 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (1/2)

Na bijna 30 jaar programmeert de Munt weer een Lohengrin. Olivier Py is, na Dialogues des Carmélites, voor de tweede keer dit seizoen te gast als regisseur. Alain Altinoglu stond in de orkestbak.

Opera, 21-4-2018 8:41
2 opmerkingen