ti guarda dal Grande Inquisitor

Lohengrin in Essen

Tatjana Gürbaca zet haar triomftocht met Wagnerproducties verder. Na Parsifal en de recente Der fliegende Holländer in de Vlaamse Opera, ensceneert ze een zeer geslaagde Lohengrin in Essen. De Essense chef-dirigent Tomás Netopil stond in de orkestbak.

Foto
foto's © Forster

Deze Lohengrin is verwant met Gürbaca's productie van Parsifal. Ook hier krijgen we een geënsceneerde ouverture met huiselijke tafereeltjes van Ortrud, Telramund en de jonge Elsa en Gottfried. Ook hier krijgen we een ingesloten ruimte - decor van Marc Weeger - bestaande uit een steile trap, gevangen tussen twee muren die een soort trechter vormen. Het grootste deel van de voorstelling wordt maar een derde van het podium gebruikt, pas op het einde van de voorstelling draait de wereld letterlijk om nadat Elsa de naam van de zwaanridder vraagt.

De gevaren van een trapdecor zijn bekend, maar Gürbaca gaat er goed mee om. Het gevaar bestaat namelijk dat een gigantisch koor er wat statisch en bijeengepakt bijstaat. Het eerste opvallende beeld is dan ook de aankomst van Lohengrin. Hijzelf staat beneden aan de trap, terwijl de Gottfried-zwaan (een kind in onderbroek, hemd en witgeverfd haar) over het koor naar beneden wandelt. Hij is - net zoals Lohengrin - de verlosser, een soort messiasfiguur die een gelukzalige glimlach achterlaat op de gezichten van de mensen die hem aanraken.

Die neerwaartse beweging geeft dynamiek aan het koor. Dezelfde "truuk" gebruikt ze ook in het tweede bedrijf. Elsa heeft net haar diepste zieleroerselen "Euch Lüften, die mein Klagen so traurig oft erfüllt" toevertrouwd aan haar dagboek. Ortrud neemt het dagboek af, scheurt er een paar bladzijden uit (die later door Telramund opgepikt worden) en het dagboek ondergaat eenzelfde reis doorheen het koor. Een opwaartse beweging krijgen we met de bruidssluier van Elsa op het einde van het tweede bedrijf.

De rol van Gottfried is centraal in deze productie. Hij is altijd in de buurt van Lohengrin, zelfs tijdens de huwelijksnacht, en neemt deel aan de actie. Het meest opvallend is dat in de strijd met Telramund. Het lijkt een pistoolduel te worden, waarbij je je afvraagt hoe dat in godsnaam goed gaat aflopen voor Lohengrin. Maar dan heft Gottfried een hand op en Telramund kan het pistool niet meer op Lohengrin richten en draait hij al een windroos in alle richtingen. Aanvankelijk lijkt het een gemakkelijkheidsoplossing, maar het geeft wel extra gewicht aan Telramunds latere beschuldiging dat Lohengrin enkel door magie kon winnen.

FotoEr zitten ook wel een paar mindere momenten in de voorstelling... en dan vooral de Ortrud-Telramund-scène van het tweede bedrijf met stereotiep gekruip over de grond of zangers die tegen de muur staan te zingen.

De Zweedse tenor Daniel Johansson maakt met deze productie zijn Lohengrin-debuut. Hij zingt hoofdzakelijk een lyrische Lohengrin (hij was eerder al een uitstekende Hoffmann in Bregenz), voorlopig nog zonder heldentenorale kracht maar wel met mooi timbre en moeiteloze hoogte. Hij lijkt onvermoeibaar tot op het einde van het derde bedrijf, al blijft zijn vertolking van "In fernem Land" vrij eendimensionaal.

Jessica Muirhead maakte ook haar roldebuut als Elsa. Dat ze over de mogelijkheden beschikt om iets dramatischere rollen aan te kunnen, was al te horen toen ze de Faust-Marguerite zong in Essen. Ze begint heel mooi aan de rol met Elsa's droom "Einsam in trüben Tagen" met warme middenstem en een goed laag register. Maar daar staat tegenover dat de hoge noten aan glans hebben moeten inboeten. Vooral als ze forte zingt, krijgen ze teveel schetterkwaliteit.

Katrin Kapplusch was eerder een overweldigende Amelia in Essen. Ook haar Ortrud heeft de nodige slagkracht en dramatische inkleuring. Heiko Trinsinger is al jaren een vaste zanger in Essen. Hij zingt Telramund met een massieve bronzen klank en voegt daarmee een nieuwe geslaagde rol toe aan zijn lijst. Minder overtuigend was Almas Svilpa. Hij is geen echte bas en mist daardoor wat vocale autoriteit als Heinrich. Martijn Cornet was een degelijke Heerrufer en is op zijn best als hij forte kan zingen.

Of, zoals Michelin het zou zeggen: "vaut le voyage".

Publicatie: zaterdag 31 december 2016 @ 9:44
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
4 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen