ti guarda dal Grande Inquisitor

Jussi Björling reDiscovered

De Zweedse tenor Jussi Björling gaf op 24 september 1955 een recital in Carnegie Hall, samen met zijn pianist Frederick Schauwecker. RCA heeft dit volledig recital nu op CD uitgebracht, alhoewel delen ervan vroeger ooit al verschenen zijn.

FotoHet recital dat die avond in New York opgevoerd werd, was wel enigszins anders opgebouwd dan wat we tegenwoordig van een liedrecital verwachten. Liederen van o.a. Schubert en Strauss worden afgewisseld met een aantal opera-aria's. En tussendoor geeft hij al een aantal bisnummers voor een geestdriftig publiek... een publiek dat zich trouwens niet geneert om na elk lied te applaudisseren - meestal zelfs niet te wachten tot het lied of de aria gedaan is - met een enthousiasme dat evenredig is met de hoogste en luidste noot die gezongen werd.

Het begin van het recital is het zwakste van allemaal. Het heeft ongetwijfeld met de stijl "van toen" te maken. Het eerste lied - de tenorfavoriet Adelaide van Beethoven - is een steekkaart van wat er allemaal misgaat. De tempi zijn naar mijn gevoel ofwel altijd te traag of te snel, er wordt overdadig gebruik gemaakt van rubato en door te pas en te onpas noten te verbinden met portamenti lijkt het soms meer op Puccini dan Beethoven.

Hetzelfde geldt voor de vier Schubertliederen. Het rubato in Frühlingsglaube is zo overdreven, dat het soms lijkt alsof de naald blijft hangen. Voor Die Forelle had Schubert voorgeschreven om dat 'etwas lebhaft' te zingen, maar dat is volgens mij niet de excentrieke sneltreinvaart waarmee Schauwecker en Björling het lied inzetten. Het Ständchen uit "Schwanengesang" is bijna juist... op die portamenti na. En Die böse Farbe uit "Die schöne Müllerin" is helemaal een grap. De overstap naar Richard Strauss brengt geen verbetering. In Cäcilie zingt hij van de ene hoge noot naar de andere. Net zoals bij de Schubertliederen is enige interpretatieve diepgang ver te zoeken.

Ik vond na dit eerste deeltje Björlings benadering zo vermoeiend dat de daarop volgende opera-aria's me bijna hoofdpijn bezorgden. De bloemenaria van Don José of de droom van Des Grieux uit Manon worden op zich wel goed gezongen... en zijn Franse uitspraak is zelfs redelijk aanvaardbaar. Maar het is me allemaal net een beetje teveel.

Maar gelukkig komt daarna een groep Scandinavische liederen die voor een paar rustpunten zorgen en het hoogtepunt van het recital vormen. Griegs En svane zorgt voor het eerste moment van ontroering en En drøm wordt schitterend opgebouwd tot de climax... weliswaar een hoge noot, zodat het publiek nog eens uit de bol kan gaan. De drie liederen van Sibelius volgen een gelijkaardig patroon met prachtige, ontroerende uitvoeringen van Demanten på marssnön en Säv, säv, susa om te eindigen met het onvermijdelijke Svarta rosor. Het bisnummer dat hij na deze groep liederen zingt, mag zeker niet onvermeld blijven. Sjöbergs Tonerna is zo mooi, zo perfect gezongen dat men zou willen dat het publiek tenminste één keer de piano zou laten uitspelen...

Daarna volgen nog een reeks tenoraria's die Björling ongetwijfeld met zijn ogen dicht kan zingen. Zijn uitvoeringen van E lucevan le stelle, Andrea Chéniers Come un bel dí di Maggio en Che gelida manina zijn een les in frasering, legato en stijl...

Publicatie: maandag 2 augustus 2004 @ 19:34
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

September 2017

Het bespreekbureau heeft zijn intrek al genomen in de Munt. En op 5 september gaan de deuren weer open met de jongste Boesmans, Pinocchio, die eerder deze zomer op het festival van Aix gecreëerd werd in een regie van Joël Pommerat. Opera Vlaanderen opent het seizoen met de Korngold-rariteit Das Wunder der Heliane en met Puccini's Manon Lescaut staat in Luik een klassieker op het programma.

Toekomstmuziek, 20-8-2017 15:40
0 opmerkingen

Andrea Chénier in München

Het is amper te geloven dat, toen een paar maanden geleden een nieuwe productie van Andrea Chénier in première ging, dit een creatie was voor München. En regisseur Philipp Stölzl heeft meteen de meest traditionele enscenering denkbaar bedacht, in een reeks poppenhuisdecors van Heike Vollmer.

Opera, 29-7-2017 8:50
2 opmerkingen

Les contes d'Hoffmann in München

Les Contes d'Hoffmann bij de Bayerische Opernfestspiele is een productie van 2011. Opvallend was dat ze de versie met dialogen brachten in plaats van de Giraud-recitatieven. Verder lieten twee van de hoofdrolzangers een week geleden weten dat ze om een of andere reden forfait moesten geven.

Opera, 28-7-2017 9:33
1 opmerking

La favorite in München

Gisteren stond La favorite op het programma van de Bayerische Opernfestspiele. Het is een herneming van een productie eerder dit seizoen, waarin Elina Garanca haar roldebuut maakte... spijtig genoeg in een productie die best zo snel mogelijk vergeten wordt.

Opera, 27-7-2017 9:29
3 opmerkingen

Wiener Blut in München

Gisteren nam de Bayerische Festspiele een snipperdag: het perfecte moment om eens bij de kleine broer op de Gärtnerplatz te gaan kijken en Wiener Blut mee te pikken. Hun theater is al een paar jaar gesloten voor renovatiewerken (en zou in het najaar terug opengaan) en dus werd voor de Strauss-operette uitgeweken naar het juweeltje van het Cuvilliéstheater.

Operette, 26-7-2017 10:06
0 opmerkingen

Oberon in München

Vorige week ging een nieuwe productie van Webers Oberon in première in het Prinzregententheater. Het is een voorstelling die hier en daar toch wat wensen openliet.

Opera, 25-7-2017 10:09
0 opmerkingen

Lady Macbeth in München

Mijn tweede voorstelling bij de Bayerische Opernfestspiele was ook een productie die eerder dit seizoen in première gegaan is. Voor Lady Macbeth uit het district Mtsensk hebben ze Harry Kupfer nog eens naar München gehaald.

Opera, 23-7-2017 10:00
0 opmerkingen

Semiramide in München

De Bayerische Opernfestspiele is altijd een combinatie van oudere producties, hernemingen uit het afgelopen seizoen en premières. David Aldens productie van Semiramide ging eerder dit seizoen in première met een overweldigende bezetting, aangevoerd door Joyce DiDonato. Dezelfde bezetting was ook van de partij op het festival.

Opera, 22-7-2017 9:31
0 opmerkingen