ti guarda dal Grande Inquisitor

Elias in Eugene

Voor het slotconcert van het Oregon Bach Festival heeft Helmuth Rilling gekozen voor Mendelssohns oratorium Elias met de gecombineerde krachten van het Festival Chorus en de Gächinger Kantorei.

De bariton Russell Braun verving Thomas Quasthoff in de titelrol en hij doet dat meer dan behoorlijk. Een van zijn grote aria's is het moment waarop hij gevlucht is voor de wraak van de de Koningin en wil sterven. Helmuth Rilling bouwt de spanning stelselmatig op tot Elias "Es ist genug!" uitzingt en de aansluitende aria "Ich habe geeifert um den Herrn" tot een schrijnend hoogtepunt maakt. Het gevoel van eenzaamheid en de obligate cello maken het voor mij tot een voorloper van de monoloog van Filippo II uit Don Carlo. De troostende Engelen - het a capella zingend vrouwenkoor - klinken als door de hemel gezongen.

Net zoals bij de Hohe Messe speelt het koor weer een glansrol. Van het wanhopige openingskoor "Hilf, Herr!", als ze de Gods hulp inroepen tegen de droogte die het land al drie jaar teistert, tot het slotkoor van het eerste deel, waarin het volk zijn dankbetuigingen uitzingt voor de regen, werd ik constant overvallen door kippenvel.

De meest dramatische scene - het "duel" tussen de Baalpriesters en Elias - neemt operadimensies aan. Het koor neemt hierin ook volledig deel aan de actie, enerzijds als het volk en anderzijds als de Baalpriesters. Nadat het koor tevergeefs Baal aanroept om vuur - sarcastisch aangespoord door de "Rufet lauter" van Elias - komt Elias' eigen gebed "Herr Gott Abrahams", met het gewenste resultaat. Na het ingetogen, mezza voce gezongen, solistenkwartet breekt de hel los als de Baalpriesters gedood worden.

Heel veel dynamiek is er ook te horen nadat Elias de berg beklimt om God te aanschouwen. De beschrijvingen van de verschillende natuurkrachten, storm en wind, aardbeving en vuur, kunnen niet anders omschreven worden als indrukwekkend... niet in het minst door de ingehouden kracht die het koor uitstraalt. Aan het eind van de scene wordt de aanwezigheid van God duidelijk gemaakt in de stilte van het "Säuseln"... eerst in de strijkers, vervolgens door het piano-zingen van het koor.

Elizabeth Keusch is ook weer van de partij. Haar grootste scene is de scene van de weduwe. In die scene maakt ze de verschillende emoties duidelijk. Eerst drukt ze de wanhoop uit als ze over haar zieke - en later dode - zoon zingt; vervolgens zingt ze met stralende stem de vreugde uit nadat Elias haar zoon terug tot leven gewekt heeft. De dankbaarheid als ze via Elias Gods daden herkent, wordt dan weer heel ingetogen gezongen.

Haar laatste solomoment komt op het einde als ze - als een vrouwelijke Evangelist - "Darum werd gesendet der Prophet Elias" zingt. Deze benadering past ze ook toe op het beroemde "Höre Israel" aan het begin van het tweede deel. De woorden van God worden heel lyrisch gezongen, terwijl de tussenliggende delen weer die - bijna plechtige - vertellende zanglijnen krijgen. Een naam om te onthouden.

Het komt bevreemdend over dat de rol van de Engel voor een alt geschreven werd. Susan Platts is een nieuwe naam voor mij. Ze heeft een donkere stem met Mahleriaanse kleuren. Maar ik had constant de indruk dat ze teruggehouden zong... alsof ze teveel met zangtechniek bezig was en haar stem kunstmatig donker maakte. Door elke noot apart te zingen, gaat wel veel legato verloren. Maar in het tweede deel kwam ze wat meer los in de rol van de Koningin Jezebel die haar wraak uitzingt jegens Elias omdat hij haar Baalpriesters heeft laten doden.

Lothar Odinius heeft op het Bachfestival zowat alle tenorpartijen gezongen. Zijn Ahab en Obadiah zijn heel mooi gezongen. Vooral zijn liefdevolle raad aan Elias om te vluchten voor Jezebels wraak blijft bij. En voor de korte interventie van koning Ahab geeft hij zijn stem wat meer gewicht om de nodige autoriteit uit te stralen.

Het slot van het oratorium wordt door de vier solisten ingezet... en als het koor overneemt stroomt het Licht binnen om zowel Elias als het Oregon Bach Festival tot een groots slot te brengen.

Publicatie: maandag 12 juli 2004 @ 5:48
Rubriek: Oratorium

Recent RSS feed

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
4 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen