ti guarda dal Grande Inquisitor

Julian Prégardien - schubertiade

De jongste CD van Julian Prégardien heeft de naam "schubertiade" gekregen. Daarmee probeert hij de sfeer van de originele Schubertiades op te roepen.

FotoTijdens die Schubertiades werden niet alleen liederen van Schubert gezongen, maar er werd ook kamermuziek gespeeld. Er werd gedanst, toneel gespeeld en gediscussieerd. Op deze CD wisselen de liederen af met instrumentale werken. Prégardien draagt ook teksten voor: fragmenten uit de Schubert-roman van Peter Härtling, een brief van Mayrhofer aan Schubert, ... Deze teksten zijn ook opgenomen in het CD-boekje, de liedteksten niet.

Het bekende Der Wanderer (D489) was al in de 19de eeuw één van de populairste Schubertliederen. Het is dan ook met dit lied dat Julian Prégardien begint. Hij zingt met een slanke, zoetgevooisde tenor, soms met te weinig vibrato naar mijn zin. Interpretatief blijft hij te neutraal. De variatie moet van de tempowisselingen komen, bijvoorbeeld tussen de langzame hoekdelen en het snelle middendeel van Der Wanderer. Het is trouwens verrassend dat hij voor de lage optie kiest om het lied te besluiten, de hoge optie was beter geweest. De stemmingswisselingen van Schäfers Klagelied doet hij dan weer wel goed. Maar bij de drie Gesänge des Harfners voel ik op geen enkel moment de pijn en de smart van de protagonist. Het klinkt eigenlijk allemaal veel te mooi...

Maar de interesse van deze opname ligt niet zozeer in Prégardiens interpretatie, maar eerder in de evocatie van hoe de liederen ten tijde van Schubert zouden kunnen geklonken hebben. Johann Michael Vogl was indertijd de belangrijkste Schubertzanger. Hij had een achtergrond in de opera, waar het in die belcantotijd de gewoonte was om aria's ad libitum te versieren. Hij deed dat ook met Schuberts liederen... in zijn partituren zijn trouwens een aantal van zijn versieringen neergeschreven. Sommige daarvan hebben ook de weg naar de finale partituur gevonden, andere vond ook Schubert te overdreven. Nu, zo bont maakt Prégardien het niet. Hij voegt hoogstens af en toe een appogiatura toe aan deze of gene noot... zelfs in een lied als Auf dem Wasser zu singen, waar bijna elke lettergreep al op twee noten gezongen wordt.

Het tweede punt wat deze opname interessant maakt, is de begeleiding. In plaats van de gebruikelijke piano, wordt Prégardien begeleid door de gitaar van Xavier Diaz-Latorre. De gitaar was het favoriete Biedermeier-instrument, piano's waren minder praktisch en veel te duur om in de huiselijke kring liederen te begeleiden. Tijdens Schuberts leven verschenen reeds verschillende arrangementen voor gitaar, al dan niet met Schuberts goedkeuring.

Het is vooral in liederen als de Gesänge des Harfners dat die gitaar echt functioneel wordt. Het is nu eenmaal iets eenvoudiger om een harp te evoceren met een gitaar dan met een piano. In onder andere deze liederen krijgt de gitaar het gezelschap van de barytone - een soort viola da gamba - van Philippe Pierlot. De klagende klank van dit instrument geeft beter de geestesgesteldheid van de Harfner in Wer sich der Einsamkeit ergibt weer, dan Prégardiens vertolking. Voor de watermuziek van Auf dem Wasser zu singen vond ik de barytone dan weer iets te opdringerig. Tenslotte is er ook nog de dwarsfluit van Marc Hantaï, die effectvol ingezet wordt om de kwinkelerende leeuweriken van Sehnsucht (D516) uit te beelden.

Een bijkomend voordeel van deze arrangementen, is dat ze soms ook de verschillende melodielijnen duidelijker maken. Bijvoorbeeld als de gitaar in dialoog gaat met de barytone of de fluit. Sommige liederen krijgen ook een extra inleiding. Verschillende Schubertliederen hebben geen (piano)inleiding, zoals Schäfers Klagelied of Heidenröslein. Aangezien Schubert meestal zijn eigen liederen speelde, improviseerde hij ter plekke een intro. Het is iets wat je tegenwoordig zelden hoort in een liedrecital... maar een pianist als Michael Gees of Christoph Berner heb ik het bijvoorbeeld wel al horen doen. Het is in alle geval veel eleganter om een of twee maten te "improviseren", dan dat de pianist een stiekeme noot speelt om de zanger een hint te geven...

De CD is uitgebracht bij myrios classics. Op deze pagina vind je ook een YouTube-filmpje over deze CD.

Publicatie: woensdag 6 januari 2016 @ 21:21
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
4 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen