ti guarda dal Grande Inquisitor

Julian Prégardien - schubertiade

De jongste CD van Julian Prégardien heeft de naam "schubertiade" gekregen. Daarmee probeert hij de sfeer van de originele Schubertiades op te roepen.

FotoTijdens die Schubertiades werden niet alleen liederen van Schubert gezongen, maar er werd ook kamermuziek gespeeld. Er werd gedanst, toneel gespeeld en gediscussieerd. Op deze CD wisselen de liederen af met instrumentale werken. Prégardien draagt ook teksten voor: fragmenten uit de Schubert-roman van Peter Härtling, een brief van Mayrhofer aan Schubert, ... Deze teksten zijn ook opgenomen in het CD-boekje, de liedteksten niet.

Het bekende Der Wanderer (D489) was al in de 19de eeuw één van de populairste Schubertliederen. Het is dan ook met dit lied dat Julian Prégardien begint. Hij zingt met een slanke, zoetgevooisde tenor, soms met te weinig vibrato naar mijn zin. Interpretatief blijft hij te neutraal. De variatie moet van de tempowisselingen komen, bijvoorbeeld tussen de langzame hoekdelen en het snelle middendeel van Der Wanderer. Het is trouwens verrassend dat hij voor de lage optie kiest om het lied te besluiten, de hoge optie was beter geweest. De stemmingswisselingen van Schäfers Klagelied doet hij dan weer wel goed. Maar bij de drie Gesänge des Harfners voel ik op geen enkel moment de pijn en de smart van de protagonist. Het klinkt eigenlijk allemaal veel te mooi...

Maar de interesse van deze opname ligt niet zozeer in Prégardiens interpretatie, maar eerder in de evocatie van hoe de liederen ten tijde van Schubert zouden kunnen geklonken hebben. Johann Michael Vogl was indertijd de belangrijkste Schubertzanger. Hij had een achtergrond in de opera, waar het in die belcantotijd de gewoonte was om aria's ad libitum te versieren. Hij deed dat ook met Schuberts liederen... in zijn partituren zijn trouwens een aantal van zijn versieringen neergeschreven. Sommige daarvan hebben ook de weg naar de finale partituur gevonden, andere vond ook Schubert te overdreven. Nu, zo bont maakt Prégardien het niet. Hij voegt hoogstens af en toe een appogiatura toe aan deze of gene noot... zelfs in een lied als Auf dem Wasser zu singen, waar bijna elke lettergreep al op twee noten gezongen wordt.

Het tweede punt wat deze opname interessant maakt, is de begeleiding. In plaats van de gebruikelijke piano, wordt Prégardien begeleid door de gitaar van Xavier Diaz-Latorre. De gitaar was het favoriete Biedermeier-instrument, piano's waren minder praktisch en veel te duur om in de huiselijke kring liederen te begeleiden. Tijdens Schuberts leven verschenen reeds verschillende arrangementen voor gitaar, al dan niet met Schuberts goedkeuring.

Het is vooral in liederen als de Gesänge des Harfners dat die gitaar echt functioneel wordt. Het is nu eenmaal iets eenvoudiger om een harp te evoceren met een gitaar dan met een piano. In onder andere deze liederen krijgt de gitaar het gezelschap van de barytone - een soort viola da gamba - van Philippe Pierlot. De klagende klank van dit instrument geeft beter de geestesgesteldheid van de Harfner in Wer sich der Einsamkeit ergibt weer, dan Prégardiens vertolking. Voor de watermuziek van Auf dem Wasser zu singen vond ik de barytone dan weer iets te opdringerig. Tenslotte is er ook nog de dwarsfluit van Marc Hantaï, die effectvol ingezet wordt om de kwinkelerende leeuweriken van Sehnsucht (D516) uit te beelden.

Een bijkomend voordeel van deze arrangementen, is dat ze soms ook de verschillende melodielijnen duidelijker maken. Bijvoorbeeld als de gitaar in dialoog gaat met de barytone of de fluit. Sommige liederen krijgen ook een extra inleiding. Verschillende Schubertliederen hebben geen (piano)inleiding, zoals Schäfers Klagelied of Heidenröslein. Aangezien Schubert meestal zijn eigen liederen speelde, improviseerde hij ter plekke een intro. Het is iets wat je tegenwoordig zelden hoort in een liedrecital... maar een pianist als Michael Gees of Christoph Berner heb ik het bijvoorbeeld wel al horen doen. Het is in alle geval veel eleganter om een of twee maten te "improviseren", dan dat de pianist een stiekeme noot speelt om de zanger een hint te geven...

De CD is uitgebracht bij myrios classics. Op deze pagina vind je ook een YouTube-filmpje over deze CD.

Publicatie: woensdag 6 januari 2016 @ 21:21
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Lady Macbeth in München

Mijn tweede voorstelling bij de Bayerische Opernfestspiele was ook een productie die eerder dit seizoen in première gegaan is. Voor Lady Macbeth uit het district Mtsensk hebben ze Harry Kupfer nog eens naar München gehaald.

Opera, 23-7-2017 10:00
0 opmerkingen

Semiramide in München

De Bayerische Opernfestspiele is altijd een combinatie van oudere producties, hernemingen uit het afgelopen seizoen en premières. David Aldens productie van Semiramide ging eerder dit seizoen in première met een overweldigende bezetting, aangevoerd door Joyce DiDonato. Dezelfde bezetting was ook van de partij op het festival.

Opera, 22-7-2017 9:31
0 opmerkingen

Gerhaher & Williams - Die schöne Magelone

Die schöne Magelone heeft niet dezelfde populariteit of de uitgebreide discografie als bijvoorbeeld een Winterreise of een Dichterliebe. Het is dan ook een leuke verrassing dat plots twee nieuwe opnames verschijnen, met inclusief de gesproken tussenteksten.

CD's, 15-7-2017 10:13
1 opmerking

Anke Herrmann in het Théâtre des Martyrs

Mozart heeft ook een - weliswaar beperkt aantal - liederen geschreven die niet mochten ontbreken op de "Midsummer Mozartiade". In het liedrecital van de Duits-Oekraïense sopraan Anke Herrmann en Lucas Blondeel werden die aangevuld met liederen van Haydn en Beethoven.

Liedrecital, 8-7-2017 9:11
0 opmerkingen

Don Giovanni in het Théâtre des Martyrs

Vorig jaar vond de eerste editie van de "Midsummer Mozartiade" plaats, maar is toen aan mijn aandacht ontsnapt. Gedurende een week worden concerten gegeven met hoofdzakelijk muziek van Mozart en ook één volledige opera. Vorig jaar was dat Nozze, dit jaar staan vier voorstellingen van Don Giovanni op het programma. Een correcte regie en een groep geëngageerde, relatief jonge, zangers maakten dit tot één van de betere Don Giovanni's die ik de afgelopen jaren gezien heb.

Opera, 7-7-2017 17:18
0 opmerkingen

Otello in Luik

Terwijl de blogosphere gonst over het Otello-debuut van Jonas Kaufmann, herneemt de Waalse Opéra hun Otello-productie van Stefano Mazzonis di Pralafera. Zes jaar geleden hadden we Fabio Armiliato en Giovanni Meoni in de hoofdrollen... dat niveau wordt nu totaal niet gehaald.

Opera, 28-6-2017 17:40
7 opmerkingen

Das Rheingold in Düsseldorf

De vorige Ring-cyclus van de "Oper am Rhein" dateert al van 1990-1991. Na meer dan 25 jaar moeten ze gedacht hebben dat het tijd was voor iets nieuws en kreeg regisseur Dietrich W. Hilsdorf de opdracht voor een nieuwe productie. Das Rheingold ging vorige week in première.

Opera, 26-6-2017 18:49
0 opmerkingen