ti guarda dal Grande Inquisitor

Vanessa in Hagen

Hoe komt het toch dat opera's van Amerikaanse componisten bij ons, en bij uitbreiding de rest van Europa, zelden tot nooit te horen zijn ? Is het Europees chauvinisme of gewoon onbekendheid bij onze intendanten ? We hadden recent weliswaar Akhnaten van Philip Glass, maar ik kan me niet meteen een andere productie in een Belgisch operahuis voor de geest halen de afgelopen twintig jaar. Er zijn nochtans voldoende Amerikaanse opera's beschikbaar... en elk jaar komen er nog bij.

Foto
foto's © Klaus Lefebvre

En dan is er het kleine stadtheater van Hagen. Ik was er nog nooit geweest, maar sinds 2007 - met Dead Man Walking - worden daar wél Amerikaanse opera's op het programma gezet. Dit seizoen hebben ze gekozen voor één van de belangrijkste Amerikaanse opera's in het repertoire: Vanessa van Samuel Barber op een libretto van Gian Carlo Menotti (de Italiaans-Amerikaanse componist die ook een indrukwekkend lijstje met opera's op zijn palmares heeft). De opera ging in 1958 in de Met in première met Eleanor Steber, Nicolai Gedda en Rosalind Elias in de hoofdrollen.

Vanessa zou je kunnen samenvatten als een repetitief familiedrama. Vanessa wacht al twintig jaar op de terugkeer van haar geliefde Anatol. Afgeschermd van de buitenwereld, woont ze in haar huis samen met haar moeder, de oude Barones, en haar nichtje Erika (alhoewel alles erop wijst dat Erika eigenlijk haar dochter is en mogelijk Anatols kind). Op een dag verschijnt Anatol, de zoon van de "oude" Anatol die ondertussen overleden is. Hij verleidt Erika en maakt haar zwanger. Erika weigert met hem te trouwen en aborteert zich tijdens een winterse nacht. Anatol trouwt met Vanessa, ze verhuizen naar Parijs en Erika blijft nu achter in het huis... wachtende op de terugkeer van haar Anatol.

De productie van Roman Hovenbitzer zet meteen de sfeer bij het betreden van de zaal. Op het gesloten doek worden vallende sneeuwvlokken geprojecteerd. De winter en de ijzige koude zijn alomtegenwoordig. Zelfs bovenop de muren van het eenheidsdecor van Jan Bammes lijkt ijs samengepakt te zijn.

Foto

Vanessa wordt hier voorgesteld als een filmdiva die de overgang van de stille naar de gesproken film niet kon verwerken... geïnspireerd op Greta Garbo die zich ook vroegtijdig terugtrok uit het publieke leven. Op zich is dat bijkomstig, maar het biedt de mogelijkheid om op een niet al te geforceerde manier video toe te voegen aan de productie. Soms zijn dat video's van Vanessa's vroegere films, maar meestal wordt getoond wat we normaal niet zien: zoals de liefdesnacht van Erika en Anatol, of Erika's nachtelijke dwaaltocht door de sneeuw. Allemaal in esthetisch zwart-wit in beeld gebracht.

Er wordt ook nog extra muziek toegevoegd. De voorstelling begint en eindigt met "Cemetery of kisses", het slotlied van The lovers dat Barber gecomponeerd heeft op teksten van Pablo Neruda. Op zich brengt dat weinig bij, maar daarmee kan de voorstelling wel in volledige duisternis beginnen en eindigen.

Op muzikaal vlak, vond ik het een degelijke voorstelling al bleef ik soms wel op mijn honger zitten, vooral wat de titelrol betreft. Voor de twee hoofdrollen hebben ze gastsolisten geëngageerd. De Australische sopraan Katrina Sheppeard zong Vanessa met een grote dramatische stem. Enkel als het orkest aanzwelt, wordt het problematisch. Ze geraakt weliswaar moeiteloos over het grootste fortissimo, maar ze wordt totaal onverstaanbaar. De Amerikaan Richard Furman zong Anatol. Hij heeft ook Heldentenor-materiaal in zijn stem, maar weet zijn stralende tenor wel beter te plooien naar de dimensies van de zaal.

Kristine Larissa Funkhauser is een lid van het ensemble en gaf eigenlijk de meest bevredigende vertolking waarbij ze elk aspect van de rol perfect beheerste. Erika is ook de meer interessante rol in deze opera. Ze heeft niet alleen de fantastische, visionaire aria Must the Winter come so soon ? maar ondergaat ook de grootste dramatische evolutie van het onbekommerd meisje tot een gedesillusioneerde vrouw die zich opsluit in het huis van haar tante... of is Vanessa toch haar moeder ?

Publicatie: zondag 15 maart 2015 @ 10:07
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Dietrich Henschel in de Munt

Vijf liederen voor en vijf liederen na de pauze was alles wat Dietrich Henschel gisteren zong in de Munt. Alles bij elkaar amper twintig minuten muziek... wat toch wel héél mager is voor een "liedrecital".

Liedrecital, 13-2-2018 17:04
3 opmerkingen

Petite Messe Solennelle in deSingel

Het is dit jaar een Rossini-jaar - hij overleed 150 jaar geleden - en deSingel begint dat jaar met een uitvoering van zijn Petite Messe Solennelle.

Oratorium, 10-2-2018 10:56
0 opmerkingen

Pelléas et Mélisande in Antwerpen

Pelléas et Mélisande behoort tot mijn absolute lievelingsopera's en ik keek dan ook vol verwachting uit naar de nieuwe productie bij Opera Vlaanderen. Het is een visueel mooie productie geworden, maar vocaal bleef ik toch enigszins op mijn honger zitten.

Opera, 3-2-2018 10:40
13 opmerkingen

Carmen in Luik

De Opera van Luik blijft volharden in de boosheid door ook lange opera's zoals Carmen pas om 20 uur te laten beginnen. Het werd bijgevolg weer een bijna-nachtvoorstelling, des te meer omdat de voorstelling met meer dan 20 minuten vertraging begon omdat het orkest moest wachten op de harpiste...

Opera, 31-1-2018 9:13
8 opmerkingen

Februari 2018

In februari staat vooral de nieuwe productie van Pelléas et Mélisande bij Opera Vlaanderen in de schijnwerpers. In Luik brengen ze met Le domino noir een rariteit. Bij de recitals kijk ik vooral uit naar Benjamin Appl die zijn Heimat-CD in het Brussels Conservatorium voorstelt.

Toekomstmuziek, 26-1-2018 18:03
0 opmerkingen

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
2 opmerkingen

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen