ti guarda dal Grande Inquisitor

Idomeneo in Wenen

Gisteren ging in de Weense Staatsoper een gloednieuwe productie van Idomeneo in première. Kasper Holten heeft voor een mooie en goed leesbare enscenering gezorgd. Hij moest daarvoor wel wat sleutelen aan de partituur, waarvoor dirigent Christoph Eschenbach een paar boetjes mocht incasseren.

Foto
foto's © Michael Pöhn

In de geënsceneerde ouverture worden de relaties tussen de verschillende protagonisten duidelijk gemaakt. Een jonge Idomeneo neemt afscheid van zijn zoontje Idamante voor hij ten strijde trekt. De vloer van het decor bestaat uit het Middellandse Zeegebied met Kreta als centraal punt. Op de verschillende regio's staan poppetjes, een soort grote schaakstukken, en we zien Idomeneo die de bevolking van Troje neermaait, maar Ilia verplaatst naar Kreta. Elektra verhuist van Argos naar Kreta, Klytämnestra blijft dood achter.

In de eerste scène hangen de gevangen Trojanen aan touwen, een tiental meter boven het podium, tot ze van Idamante hun vrijheid terugkrijgen. Het is ook daar dat Ilia haar eerste aria begint. Kasper Holten wil de liefdesgeschiedenis van Idamante en Ilia ook een iets prominentere plaats geven in de opera. Dat begint al tijdens die eerste scène als Idamante meer oog heeft voor Ilia dan voor Elettra.

FotoMaar hij gaat nog een stap verder door Ilia's aria "Zeffiretti lusinghieri" en het aansluitende liefdesduet te verplaatsen van het derde naar het begin van het tweede bedrijf. Tekstueel geeft dat niet al te veel problemen - er wordt wel even gerefereerd naar het zeemonster dat eigenlijk pas op het einde van het tweede bedrijf opduikt - maar het geeft vooral een andere dynamiek aan het vervolg van de actie en de driehoek met Elettra. Er wordt trouwens nog een andere driehoek gecreëerd als Holten licht suggereert dat Idomeneo ook een oogje heeft op Ilia als zijn toekomstige koningin.

Idomeneo heeft twee iets lastigere scènes. De eerste is die van het zeemonster in het tweede bedrijf. Holten lost dat op door Idomeneo waanzinnig te laten worden, alsof hij geraakt werd door de wraak van Neptunus. De "deus ex machina" van het orakel komt in deze productie als een stem uit het volk. Het is het volk dat het grote standbeeld van Idomeneo neerhaalt en beslist dat Idamante hun nieuwe koning en Ilia hun nieuwe koningin moet worden.

Naast de verplaatste Zeffiretti-aria, zijn de andere aanpassingen relatief beperkt. De rol van Arbace wordt bijvoorbeeld gereduceerd tot zijn recitatieven, omdat zijn aria's de actie wat teveel zouden ophouden. En het slotballet werd volledig geknipt. Persoonlijk heb ik niet al te veel problemen met deze wijzigingen.

Op papier zag de bezetting er ideaal uit, in de praktijk was ze iets minder ideaal. Michael Schade is al jaren één van de gevierde Mozart-tenors. Hij kan vooral overtuigen in de recitatieven als hij met veel kleur en expressie uitdrukking geeft aan Idomeneo's emoties. De aria's zijn wat moeizamer en vooral voor "Fuor del mar" beschikt zijn stem niet meer over de nodige flexibiliteit.

FotoMaria Bengtsson hebben we onlangs nog in de Vlaamse Opera gehoord als Marschallin. Ze zingt een iets te brave Elettra, weliswaar met een mooie ronde klank en goede coloraturen. Elettra hoeft misschien niet voorgesteld te worden als een wraakfurie, maar in "D'Oreste, d'Ajace" verwacht ik toch iets meer vuur. Chen Reiss was een correcte Ilia. Ook zij beperkt zich te veel tot het mooi zingen. Ze kon wel ontroeren met "Se il padre perdei" en had even een dramatische opflakkering als ze in het laatste bedrijf zichzelf aanbiedt als offer.

Maar de ontdekking van de avond was de jonge Russische mezzo Margarita Gritskova. Ze zingt een stijlvolle Idamante en is de enige die consequent trillers zingt. Haar expressie is voorbeeldig, al meteen in "Non ho colpa" toont ze al haar kunnen. Opvallend was dat ze in het tweede bedrijf de alternatieve aria "Non temer, amato bene", die Mozart schreef voor de Weense creatie, te zingen kreeg. Het is een aria met een obligate vioolpartij, wat altijd meer cachet geeft aan een aria. Gritskova geeft daarin een lesje in piano-zingen, en doet er in het da capo-gedeelte nog een schepje bovenop... een mooi gevoerd mezza voce dat tot in het diepst van de ziel ontroert.

Publicatie: maandag 6 oktober 2014 @ 9:41
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Christoph Prégardien in Zeist

Deze namiddag stonden twee tenor-recitals geprogrammeerd op het Zeister Liedfestival. Christoph Prégardien zong Schubert en Schumann. In het voorprogramma konden we kennis maken met de "rising star" Peter Harris.

Liedrecital, 27-5-2018 18:37
0 opmerkingen

Der Rose Pilgerfahrt in Zeist

Ik moet toegeven dat ik nog nooit van Der Rose Pilgerfahrt gehoord had. Het is een sprookjesoratorium van Schumann die gisteren in de originele pianoversie uitgevoerd werd in Zeist, met "onze" Jozef De Beenhouwer aan de piano.

Liedrecital, 27-5-2018 8:57
0 opmerkingen

Rising Stars in Zeist

Deze middag stonden er twee recitals op het programma. Eerst een dubbelrecital - oftewel twee halve recitals - met sopraan Harriet Burns voor de pauze en mezzo Bethan Langford na de pauze. Een uur later volgde een duo-recital met mezzo Barbara Kozelj en bariton Raoul Steffani. Ik heb het meest genoten van het eerste recital.

Liedrecital, 26-5-2018 23:46
0 opmerkingen

Mastercourse in Zeist

In het kader van het Liedfestival wordt aan jonge zangers de mogelijkheid geboden om zich te vervolmaken in een publieke mastercourse. Zes liedduo's namen deel aan de vierdaagse cursus die afgesloten werd met een presentatierecital.

Liedrecital, 26-5-2018 10:18
0 opmerkingen

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Liedrecital, 25-5-2018 23:27
0 opmerkingen

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen