ti guarda dal Grande Inquisitor

Idomeneo in Wenen

Gisteren ging in de Weense Staatsoper een gloednieuwe productie van Idomeneo in première. Kasper Holten heeft voor een mooie en goed leesbare enscenering gezorgd. Hij moest daarvoor wel wat sleutelen aan de partituur, waarvoor dirigent Christoph Eschenbach een paar boetjes mocht incasseren.

Foto
foto's © Michael Pöhn

In de geënsceneerde ouverture worden de relaties tussen de verschillende protagonisten duidelijk gemaakt. Een jonge Idomeneo neemt afscheid van zijn zoontje Idamante voor hij ten strijde trekt. De vloer van het decor bestaat uit het Middellandse Zeegebied met Kreta als centraal punt. Op de verschillende regio's staan poppetjes, een soort grote schaakstukken, en we zien Idomeneo die de bevolking van Troje neermaait, maar Ilia verplaatst naar Kreta. Elektra verhuist van Argos naar Kreta, Klytämnestra blijft dood achter.

In de eerste scène hangen de gevangen Trojanen aan touwen, een tiental meter boven het podium, tot ze van Idamante hun vrijheid terugkrijgen. Het is ook daar dat Ilia haar eerste aria begint. Kasper Holten wil de liefdesgeschiedenis van Idamante en Ilia ook een iets prominentere plaats geven in de opera. Dat begint al tijdens die eerste scène als Idamante meer oog heeft voor Ilia dan voor Elettra.

FotoMaar hij gaat nog een stap verder door Ilia's aria "Zeffiretti lusinghieri" en het aansluitende liefdesduet te verplaatsen van het derde naar het begin van het tweede bedrijf. Tekstueel geeft dat niet al te veel problemen - er wordt wel even gerefereerd naar het zeemonster dat eigenlijk pas op het einde van het tweede bedrijf opduikt - maar het geeft vooral een andere dynamiek aan het vervolg van de actie en de driehoek met Elettra. Er wordt trouwens nog een andere driehoek gecreëerd als Holten licht suggereert dat Idomeneo ook een oogje heeft op Ilia als zijn toekomstige koningin.

Idomeneo heeft twee iets lastigere scènes. De eerste is die van het zeemonster in het tweede bedrijf. Holten lost dat op door Idomeneo waanzinnig te laten worden, alsof hij geraakt werd door de wraak van Neptunus. De "deus ex machina" van het orakel komt in deze productie als een stem uit het volk. Het is het volk dat het grote standbeeld van Idomeneo neerhaalt en beslist dat Idamante hun nieuwe koning en Ilia hun nieuwe koningin moet worden.

Naast de verplaatste Zeffiretti-aria, zijn de andere aanpassingen relatief beperkt. De rol van Arbace wordt bijvoorbeeld gereduceerd tot zijn recitatieven, omdat zijn aria's de actie wat teveel zouden ophouden. En het slotballet werd volledig geknipt. Persoonlijk heb ik niet al te veel problemen met deze wijzigingen.

Op papier zag de bezetting er ideaal uit, in de praktijk was ze iets minder ideaal. Michael Schade is al jaren één van de gevierde Mozart-tenors. Hij kan vooral overtuigen in de recitatieven als hij met veel kleur en expressie uitdrukking geeft aan Idomeneo's emoties. De aria's zijn wat moeizamer en vooral voor "Fuor del mar" beschikt zijn stem niet meer over de nodige flexibiliteit.

FotoMaria Bengtsson hebben we onlangs nog in de Vlaamse Opera gehoord als Marschallin. Ze zingt een iets te brave Elettra, weliswaar met een mooie ronde klank en goede coloraturen. Elettra hoeft misschien niet voorgesteld te worden als een wraakfurie, maar in "D'Oreste, d'Ajace" verwacht ik toch iets meer vuur. Chen Reiss was een correcte Ilia. Ook zij beperkt zich te veel tot het mooi zingen. Ze kon wel ontroeren met "Se il padre perdei" en had even een dramatische opflakkering als ze in het laatste bedrijf zichzelf aanbiedt als offer.

Maar de ontdekking van de avond was de jonge Russische mezzo Margarita Gritskova. Ze zingt een stijlvolle Idamante en is de enige die consequent trillers zingt. Haar expressie is voorbeeldig, al meteen in "Non ho colpa" toont ze al haar kunnen. Opvallend was dat ze in het tweede bedrijf de alternatieve aria "Non temer, amato bene", die Mozart schreef voor de Weense creatie, te zingen kreeg. Het is een aria met een obligate vioolpartij, wat altijd meer cachet geeft aan een aria. Gritskova geeft daarin een lesje in piano-zingen, en doet er in het da capo-gedeelte nog een schepje bovenop... een mooi gevoerd mezza voce dat tot in het diepst van de ziel ontroert.

Publicatie: maandag 6 oktober 2014 @ 9:41
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen