ti guarda dal Grande Inquisitor

Brigitte Fassbaender in Schwarzenberg

Vorige maand vierde Brigitte Fassbaender haar 75ste verjaardag. Zingen doet ze al twintig jaar niet meer, maar op pensioen gaan, zit er nog niet in. Deze week gaf ze een reeks master classes tijdens de Schubertiade Schwarzenberg aan zes zangers, vier mezzo's en twee sopranen.

FotoFassbaender is een uitstekende lesgeefster die zeer behoedzaam omgaat met de zangers en nooit de zangers schoffeert of belachelijk maakt, zoals bijvoorbeeld Dietrich Fischer-Dieskau wel placht te doen (om over Elisabeth Schwarzkopf nog maar te zwijgen). Een master class dient in de eerste plaats over interpretatie te gaan, maar zoals ze zelf op een bepaald moment zei, is het niet haar schuld als ze daar niet altijd aan toekomt. Techiek en interpretatie zijn zo nauw met elkaar verweven dat ze pakweg 80 % van haar tijd met techniek bezig is.

De resultaten die ze op zeer korte termijn weet te behalen, zijn soms ronduit verbluffend. Zo was er een sopraan die last had van het typische brandsirene-effect. Op lange termijn kan dat niet gezond zijn en het is ook hoogst onaangenaam om daarnaar te luisteren (tenzij je de jury bent van een zangwedstrijd, dan geef je zo'n zangeres natuurlijk de eerste prijs). Maar na een vijftal minuten specifieke vocalise-oefeningen was het probleem opgelost, of tenminste de aanzet gegeven voor een duurzamere klankproductie zonder flapperende kin of tong.

De basis van Fassbaenders techniek is de klinkermodificatie, waarbij ze uitlegt hoe de ene klank overgaat in de andere door slechts licht en met minimale moeite de plaatsing van de stem aan te passen. Ze gebruikt daarvoor allerlei beelden, gaande van varkensstaartjes, snurkpunten of het afgehakte kopje van gekookt ei. Een term die ze daarbij vaak gebruikt, is "inhalare la voce" oftewel het naar zich toe trekken van een toon in plaats van een toon naar buiten te duwen wat veel meer kracht kost.

Deze beelden koppelt ze dan ook nog eens aan de fysiologische uitleg van hoe allerlei spieren, het middenrif tot en met de solar plexus daaraan meewerken. Als niet-zanger vond ik dit allemaal hoogst interessant om op deze manier een inkijk te krijgen in de machinerie die ervoor zorgt dat een zanger kan zingen. Er zullen ongetwijfeld wel nog andere technieken zijn, maar de resultaten van haar techniek zijn wel indrukwekkend.

Ze zingt trouwens ook alles voor. Alhoewel ze 50 jaar ouder is dan de zes studenten, kan ze hen nog allemaal moeiteloos van het podium zingen. Ik heb haar spijtig genoeg nooit live gehoord, maar ben uiteraard vertrouwd met haar vele lied-opnames. Haar huidige stem klinkt eigenlijk nog altijd hetzelfde als dertig jaar geleden.

Het is niet echt gepast om in detail op de zes zangers in te gaan. De kwaliteit was hoedanook nogal variabel. Voor mij was echter wel één zangeres die eruit sprong. De Oostenrijkse mezzo Ida Aldrian, die momenteel in het ensemble van Hamburg zingt, heeft een fantastisch mooie stem die ook interpretatief op niveau is. Haar wil ik wel eens in een volledig liedrecital horen...

Publicatie: vrijdag 29 augustus 2014 @ 11:20
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Simon Keenlyside in de Munt

Ze hadden al eerder moeten terugkeren naar de Munt, maar vorig seizoen hebben ze afgezegd. Vandaag waren Simon Keenlyside en Malcolm Martineau wel van de partij voor een gevarieerd liedrecital met liederen van Sibelius, Schubert, Wolf en Poulenc.

Liedrecital, 22-1-2018 23:15
0 opmerkingen

Il prigioniero en Das Gehege in de Munt

Il prigioniero en Das Gehege zijn twee eenakters van elk ongeveer drie kwartier lang die ik nog nooit gehoord had. De Munt brengt ze nu samen in een dramatisch tweeluik, geregisseerd door Andrea Breth en met Franck Ollu in de orkestbak.

Opera, 19-1-2018 17:00
3 opmerkingen

Emöke Baráth in het Conservatorium

Wie herinnert zich Emöke Baráth nog ? Vier jaar geleden was ze finaliste van de Elisabethwedstrijd, maar ze viel niet in de prijzen. Gisteren was ze terug in Brussel voor een barokconcert in de vrij frisse concertzaal van het Brussels Muziekconservatorium.

Concert, 17-1-2018 17:24
0 opmerkingen

Tobias Berndt in het PSK

Oorspronkelijk zou Thomas E. Bauer gisteren een Bach-concert zingen in het PSK. Wegens ziekte moest hij afzeggen en werd hij vervangen door de bariton Tobias Berndt. Christoph Spering dirigeerde "Das Neue Orchester". Het programma bleef ongewijzigd met twee van de bekendste Bach-cantates voor solo-bas, en tussendoor Bachs Orkestsuite nr. 1 (BWV 1066).

Concert, 14-1-2018 8:59
0 opmerkingen

Hommage aan Alberto Zedda in Antwerpen

Alberto Zedda zou deze week 90 jaar geworden zijn. Het verjaardagsfeestje van Opera Vlaanderen werd een eerbetoon aan de vorig jaar overleden dirigent door negen zangers, het operakoor en dirigent Donato Renzetti. Voor de gelegenheid weken ze uit naar de Koningin Elisabethzaal.

Concert, 7-1-2018 10:17
2 opmerkingen

Januari 2018

De Munt opent het nieuwe jaar met een origineel tweeluik - Il prigioniero en Das Gehege - in een regie van Andrea Breth. Opera Vlaanderen speelt Falstaff in Gent. In Luik brengen ze een nieuwe productie van Carmen. In 2018 zijn er "ronde" verjaardagen van Gounod, Rossini, Debussy en Bernstein. De kans dat we veel Porpora of Lecocq te horen zullen krijgen, lijkt me dan weer vrij klein.

Toekomstmuziek, 1-1-2018 10:39
0 opmerkingen

Yevgenij Onegin in Dortmund

Yevgenij Onegin is één van mijn favoriete opera's. Voor mijn laatste voorstelling van 2017 keek ik dan ook uit naar de nieuwe productie in Dortmund... een slabakkende dirigent Gabriel Feltz gooide echter roet in het eten.

Opera, 31-12-2017 9:10
0 opmerkingen

Hamlet in Krefeld

Hamlet van Ambroise Thomas behoort tot de zelden opgevoerde Franse opera's. De opera van Krefeld brengt een mooie nieuwe productie van Helen Malkowsky met een middelmatige bezetting.

Opera, 30-12-2017 9:58
0 opmerkingen

Maria Stuarda in Duisburg

De Rheinoper van Duisburg brengt een nieuwe productie van Maria Stuarda in een regie van Guy Joosten. Het is niet zijn meest geďnspireerde creatie geworden...

Opera, 29-12-2017 9:45
0 opmerkingen