ti guarda dal Grande Inquisitor

Brigitte Fassbaender in Schwarzenberg

Vorige maand vierde Brigitte Fassbaender haar 75ste verjaardag. Zingen doet ze al twintig jaar niet meer, maar op pensioen gaan, zit er nog niet in. Deze week gaf ze een reeks master classes tijdens de Schubertiade Schwarzenberg aan zes zangers, vier mezzo's en twee sopranen.

FotoFassbaender is een uitstekende lesgeefster die zeer behoedzaam omgaat met de zangers en nooit de zangers schoffeert of belachelijk maakt, zoals bijvoorbeeld Dietrich Fischer-Dieskau wel placht te doen (om over Elisabeth Schwarzkopf nog maar te zwijgen). Een master class dient in de eerste plaats over interpretatie te gaan, maar zoals ze zelf op een bepaald moment zei, is het niet haar schuld als ze daar niet altijd aan toekomt. Techiek en interpretatie zijn zo nauw met elkaar verweven dat ze pakweg 80 % van haar tijd met techniek bezig is.

De resultaten die ze op zeer korte termijn weet te behalen, zijn soms ronduit verbluffend. Zo was er een sopraan die last had van het typische brandsirene-effect. Op lange termijn kan dat niet gezond zijn en het is ook hoogst onaangenaam om daarnaar te luisteren (tenzij je de jury bent van een zangwedstrijd, dan geef je zo'n zangeres natuurlijk de eerste prijs). Maar na een vijftal minuten specifieke vocalise-oefeningen was het probleem opgelost, of tenminste de aanzet gegeven voor een duurzamere klankproductie zonder flapperende kin of tong.

De basis van Fassbaenders techniek is de klinkermodificatie, waarbij ze uitlegt hoe de ene klank overgaat in de andere door slechts licht en met minimale moeite de plaatsing van de stem aan te passen. Ze gebruikt daarvoor allerlei beelden, gaande van varkensstaartjes, snurkpunten of het afgehakte kopje van gekookt ei. Een term die ze daarbij vaak gebruikt, is "inhalare la voce" oftewel het naar zich toe trekken van een toon in plaats van een toon naar buiten te duwen wat veel meer kracht kost.

Deze beelden koppelt ze dan ook nog eens aan de fysiologische uitleg van hoe allerlei spieren, het middenrif tot en met de solar plexus daaraan meewerken. Als niet-zanger vond ik dit allemaal hoogst interessant om op deze manier een inkijk te krijgen in de machinerie die ervoor zorgt dat een zanger kan zingen. Er zullen ongetwijfeld wel nog andere technieken zijn, maar de resultaten van haar techniek zijn wel indrukwekkend.

Ze zingt trouwens ook alles voor. Alhoewel ze 50 jaar ouder is dan de zes studenten, kan ze hen nog allemaal moeiteloos van het podium zingen. Ik heb haar spijtig genoeg nooit live gehoord, maar ben uiteraard vertrouwd met haar vele lied-opnames. Haar huidige stem klinkt eigenlijk nog altijd hetzelfde als dertig jaar geleden.

Het is niet echt gepast om in detail op de zes zangers in te gaan. De kwaliteit was hoedanook nogal variabel. Voor mij was echter wel één zangeres die eruit sprong. De Oostenrijkse mezzo Ida Aldrian, die momenteel in het ensemble van Hamburg zingt, heeft een fantastisch mooie stem die ook interpretatief op niveau is. Haar wil ik wel eens in een volledig liedrecital horen...

Publicatie: vrijdag 29 augustus 2014 @ 11:20
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen