ti guarda dal Grande Inquisitor

Christian Gerhaher - Nachtviolen

"Nachtviolen" is de tweede CD met een selectie Schubert-liederen die bariton Christian Gerhaher en pianist Gerold Huber opgenomen hebben. Net zoals hun eerdere CD "Abendbilder" is ook deze opname verplicht luistermateriaal voor elke Lied- en Schubertliefhebber.

FotoSchubert heeft verschillende liederen geschreven waarin een Wanderer centraal staat, met de liedcyclus Winterreise als absoluut hoogtepunt. De Schubertiaanse Wanderer is meestal een eenzaat die over berg en dal, langs wouden en rivieren zwerft. Hij heeft alles verlaten, meestal omwille van een misgelopen liefde. Todessehnsucht loert achter elke boom. De natuur is zijn thuis, de maan en de sterren zijn gesprekspartner. Deze liederen vormen de rode draad doorheen "Nachtviolen".

Het eerste lied op de CD brengt al die elementen meteen samen in An den Mond in einer Herbstnacht. Gerhaher is een meester in subtiele tekstinterpretatie, af en toe legt hij het er iets dikker op (als hij bijvoorbeeld de "schrecklicher Geier" beklemtoont). Met een natuurlijke voordracht gaat hij de dialoog aan met de maan. De herfstnacht verwijst uiteraard naar het naderende einde van de Wanderer, dat Gerhaher in de laatste recitatieve strofe mooi uitdrukt.

Gerhaher zingt soms met een wat weke klank. De rust die hij daarmee uitstraalt, is perfect voor het pelgrimslied Abschied. Gerold Huber echoot in de piano de zangstem en Gerhaher speelt met zijn vibrato. Toen hij dit jaar net niet de "Sänger des Jahres" werd (die prijs ging naar Barbara Hannigan), omschreef Opernwelt hem in hun Jahrbuch als: "Christian Gerhaher spricht singend und singt sprechend". Die omschrijving geeft nog het best zijn vertolking van Der Wanderer (D649, tekst van Schlegel) weer op het moment dat het maanlicht hem toespreekt.

De CD is uiteraard genoemd naar het Mayrhofer-lied Nachtviolen, oftewel de damastbloem die in de Romantiek een symbool van trouw is. Maar ook hier klinkt weer de melancholie en weemoed door. En dat is misschien het enige punt van kritiek die ik op deze CD heb. Veel liederen hebben dezelfde sfeer, hoe mooi ze elk op zich ook gezongen worden. Af en toe wordt het ritme wel gebroken met een lied als Über Wildemann of de stevige tonen van Der Strom.

Maar hoe meer ik naar deze CD luister, des te meer ben ik ervan overtuigd dat de 24 (!) liederen die Gerhaher en Huber uitgekozen hebben een alternatieve Winterreise vormen. Er is geen één-op-één-relatie, maar de parallellen zijn iets te frappant om géén toeval te zijn. Met An den Mond in einer Herbstnacht wordt de achtergrond geschetst en de "cyclus" eindigt niet met een draailier, maar met de fluit van Der Sänger am Felsen. Met Der Schiffer (Schlegel) denkt hij aan zijn geliefde, zij het iets minder heftig dan in Die Post, de reflectie van het Lied eines Schiffers an die Dioskuren is verwant met Die Nebensonnen. In dit licht lijkt zelfs de keuze van de CD-titel me geen toeval te zijn...

Foto

De Winterreise-Wanderer wordt begeleid door een kraai, voor deze Wanderer is het de nachtegaal in An die Nachtigall. Het is uiteraard puur toeval, maar vorige week kreeg Christian Gerhaher de Nachtigall-prijs van de Duitse Schallplattenkritik. De prijs werd uitgereikt na zijn Liedrecital bij de Salzburger Festspiele. De woorden van Hölty kunnen niet toepasselijker zijn: "Du tönest mir mit deiner süßen Kehle"...

Wie nog meer wil weten over Christian Gerhaher, kan ik de documentaire van BR-Klassik aanraden: Der Sänger Christian Gerhaher is online beschikbaar.

Publicatie: maandag 11 augustus 2014 @ 20:51
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Lady Macbeth in München

Mijn tweede voorstelling bij de Bayerische Opernfestspiele was ook een productie die eerder dit seizoen in première gegaan is. Voor Lady Macbeth uit het district Mtsensk hebben ze Harry Kupfer nog eens naar München gehaald.

Opera, 23-7-2017 10:00
0 opmerkingen

Semiramide in München

De Bayerische Opernfestspiele is altijd een combinatie van oudere producties, hernemingen uit het afgelopen seizoen en premières. David Aldens productie van Semiramide ging eerder dit seizoen in première met een overweldigende bezetting, aangevoerd door Joyce DiDonato. Dezelfde bezetting was ook van de partij op het festival.

Opera, 22-7-2017 9:31
0 opmerkingen

Gerhaher & Williams - Die schöne Magelone

Die schöne Magelone heeft niet dezelfde populariteit of de uitgebreide discografie als bijvoorbeeld een Winterreise of een Dichterliebe. Het is dan ook een leuke verrassing dat plots twee nieuwe opnames verschijnen, met inclusief de gesproken tussenteksten.

CD's, 15-7-2017 10:13
1 opmerking

Anke Herrmann in het Théâtre des Martyrs

Mozart heeft ook een - weliswaar beperkt aantal - liederen geschreven die niet mochten ontbreken op de "Midsummer Mozartiade". In het liedrecital van de Duits-Oekraïense sopraan Anke Herrmann en Lucas Blondeel werden die aangevuld met liederen van Haydn en Beethoven.

Liedrecital, 8-7-2017 9:11
0 opmerkingen

Don Giovanni in het Théâtre des Martyrs

Vorig jaar vond de eerste editie van de "Midsummer Mozartiade" plaats, maar is toen aan mijn aandacht ontsnapt. Gedurende een week worden concerten gegeven met hoofdzakelijk muziek van Mozart en ook één volledige opera. Vorig jaar was dat Nozze, dit jaar staan vier voorstellingen van Don Giovanni op het programma. Een correcte regie en een groep geëngageerde, relatief jonge, zangers maakten dit tot één van de betere Don Giovanni's die ik de afgelopen jaren gezien heb.

Opera, 7-7-2017 17:18
0 opmerkingen

Otello in Luik

Terwijl de blogosphere gonst over het Otello-debuut van Jonas Kaufmann, herneemt de Waalse Opéra hun Otello-productie van Stefano Mazzonis di Pralafera. Zes jaar geleden hadden we Fabio Armiliato en Giovanni Meoni in de hoofdrollen... dat niveau wordt nu totaal niet gehaald.

Opera, 28-6-2017 17:40
7 opmerkingen

Das Rheingold in Düsseldorf

De vorige Ring-cyclus van de "Oper am Rhein" dateert al van 1990-1991. Na meer dan 25 jaar moeten ze gedacht hebben dat het tijd was voor iets nieuws en kreeg regisseur Dietrich W. Hilsdorf de opdracht voor een nieuwe productie. Das Rheingold ging vorige week in première.

Opera, 26-6-2017 18:49
0 opmerkingen