ti guarda dal Grande Inquisitor

Siegfried in Bayreuth

Met Siegfried heeft Frank Castorf zijn meest originele bijdrage tot deze Bayreuth-Ring geleverd. Het is een voorstelling die ik me zal herinneren als een hilarische krokodillenshow. Een groot deel van het publiek zag er echter de humor niet van in zodat elk bedrijf eindigde met boegeroep dat crescendo ging naarmate de avond vorderde.

Foto

In deze voorstelling zitten geen olie-verwijzingen, maar de reis rond de wereld gaat wel verder... uiteraard oostwaarts zoals Brünnhilde op het einde van Die Walküre al suggereerde met "Wer von euch Schwestern schweifte nach Osten". Aleksandar Denic heeft weer een - letterlijk monumentaal - decor gebouwd op het draaiplateau. Anderhalf bedrijf lang kijken we aan tegen een communistische Mount Rushmore waarbij de koppen van de Amerikaanse presidenten vervangen werden met die van Marx, Lenin, Stalin en Mao.

Die koppen brengen op zich niet zo heel veel bij, maar ze zorgen er wel voor dat een indrukwekkende rotspartij aanwezig is die in een traditionele productie niet zou misstaan. Hier dient ze in de eerste plaats als de achtergrond voor de Nibelheim-caravan waarin Mime en Siegfried wonen. Maar in de rots is ook de ingang naar het hol van Fafner en het is ook hier dat Brünnhilde ligt te wachten op haar held. De koppen leveren ook een paar interessante momenten op. Tijdens de Wotan-Siegfried-confrontatie worden hun gezichten respectievelijk over de kop van Stalin en Lenin geprojecteerd. En tijdens het duet van Siegfried en Brünnhilde wordt de volledige rots videomatig overtekend met kinderlijke bordkrijttekeningen.

Die rots is natuurlijk maar één kant van de spreekwoordelijke medaille. Als Siegfried Neidhöhle binnengaat, dan draait het plateau en komen we uit op de Alexanderplatz in Berlijn met zijn "Weltzeituhr", S/U-Bahn-station en één van de dakvleugels van de "Fernsehturm". Fafner is een pooier die zich laat omringen door drie hoertjes. Er is ook een krokodil uit de Spree ontsnapt... Fafners huisdier ? of de vertegenwoordiger van de dierlijke oerkracht in plaats van een draak ?

Foto

Een cruciaal element in Siegfried is Nothung het zwaard. Er wordt dan wel een volledig bedrijf over gezongen, maar als Siegfried aan zijn smeedwerk begint, dan vijst hij een kalasjnikov in elkaar. Blijkbaar heeft iemand op een maandagmorgen de verkeerde ikea-handleiding in het zelfbouwpakket voor zwaarden gestoken. Maar voor het laatste deel van het "Schmiedelied" haalt Siegfried plots Nothung uit de caravan, volledig intact, om daarop te beginnen hameren.

Ik kan eventueel nog begrijpen dat een regisseur liever een geweer gebruikt dan een anachronistisch zwaard, maar ik verwacht dan toch een minimum aan consequentie. Dat zwaard komt verder niet meer terug, de kalasjnikov wordt efficiënt ingezet om Fafner neer te maaien. Na de oorverdovende geweerschoten (in de gangen van het Festspielhaus hingen waarschuwingen uit) was de kruitgeur te ruiken in de hele zaal. Voor het breken van Wotans speer heeft Siegfried zelfs geen zwaard meer nodig, maar doet hij dat met de blote hand.

Kostuumontwerpster Adriana Braga Peretzki heeft voor de Woudvogel het mooiste kostuum van deze productie ontworpen. Het is een kostuum dat niet zou misstaan in een Braziliaanse carnavalparade. De Woudvogel fladdert trap-op-trap-af in een verleidingsspel met Siegfried. Uiteindelijk vinden ze elkaar en het doek van het tweede bedrijf valt terwijl Siegfried en de Woudvogel de liefde bedrijven, hetgeen de verwachtingen voor het derde bedrijf alleen maar deed toenemen... "Das ist kein Waldvogel !?"

Het derde bedrijf begint met een videoprojectie in de coulissen. We zien hoe Erda pruiken past en zich opmaakt voor haar afspraakje met Wotan, daarbij geholpen door de Woudvogel (die snel een paar lippenstiften meepikt voor haar afspraakje met Siegfried). Terwijl Wotan ongeïnteresseerd spaghetti zit te eten en liters wijn drinkt, doet Erda alles om zijn liefde terug te winnen... inclusief een publieke pijpbeurt in het midden van Alexanderplatz.

Foto

Terug naar Brünnhilde. Ze ontwaakt voor de communistische rots, maar de scène eindigt weer op Alexanderplatz. Daar kruipen ondertussen twee krokodillen en een alligator rond. De ene krokodil verorbert een parasol waarmee Brünnhilde het beest probeerde weg te jagen. De ander krokodil vreet de Woudvogel op. Maar onze held Siegfried schiet ter hulp en trekt zijn geliefde vogeltje uit de krokodil waarna ze in elkaars armen vallen. Brünnhilde moet tussenbeide komen, Siegfried is duidelijk de kleinzoon van zijn grootvader. Dit slot is er zo ver over dat het grappig wordt... en toen barstte de boe-orkaan los.

Ik kan me voorstellen dat Lance Ryan vijftig jaar geleden misschien Mime zou gezongen hebben in Bayreuth, maar bij gebrek aan beter zingt hij nu Siegfried. In het eerste bedrijf is soms nauwelijks te horen wanneer Mime of wanneer Siegfried aan het zingen is, en dan is dat niet omdat de Mime van dienst zo'n Heldentenorstem heeft. Burkhard Ulrich is een degelijke Mime. Maar na zijn prestatie in Das Rheingold liet hij me op mijn honger zitten in het eerste bedrijf, in het tweede bedrijf was hij merkelijk beter.

Zeven jaar geleden zong Lance Ryan al Siegfried in de Vlaamse Opera, wat toen nog lukte, gedreven door jeugdig enthousiasme. Talrijke Siegfrieds later begint dat zijn sporen na te laten. Aan het einde van zijn confrontatie met Wotan zit hij er helemaal door... en dan moet de calvarietocht met Brünnhilde nog komen. Onzuivere intonatie, vibratoloze inzetten en veel doorslaande klanken maakten het ook een beproeving voor het publiek. Maar gelukkig is er nog Catherine Foster om een stralend ontwakende Brünnhilde te zingen.

Wolfgang -geeuw- Koch liet mij bijna in slaap vallen tijdens zijn raadselspelletjes met Mime. Oleg Bryjak leek nog niet gerecupereerd van zijn Rheingold-Alberich, terwijl Sorin Coliban een massieve Fafner zong. Mirella Hagen was een penetrant klinkende Waldvogel en Nadine Weissmann viel weer op met haar warme mezzo als Erda.

Publicatie: donderdag 31 juli 2014 @ 10:24
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
6 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen