ti guarda dal Grande Inquisitor

Orphée et Eurydice in de Munt

Tientallen componisten hebben zich de laatste 400 jaar laten inspireren door de Orpheus-legende: van Peri en Monteverdi tot Henze en Birtwistle, met een omwegje via Offenbach. Glucks Orphée et Eurydice is een van die Orpheus-opera's, die ik nog nooit live gezien had... tot gisteren in de Munt.

Foto

Drie jaar geleden heeft Romeo Castellucci al eens geprobeerd om een opera te regisseren. Ondanks het feit dat "zijn" Parsifal prijzen gekregen heeft, vind ik het nog altijd een grotendeels mislukte productie. Ik hoopte dat een iets bescheidener werk zoals Orphée et Eurydice hem beter zou liggen. Driewerf helaas. Alhoewel zijn uitgangspunt goed gevonden is, maakt hij dezelfde fouten. Koren worden weggestopt in de coulissen of de orkestbak, de balletmuziek wordt grotendeels geknipt en essentiële thema's van de opera worden straal genegeerd omdat het niet in zijn verhaal past.

Dat uitgangspunt is de parallel die getrokken wordt tussen Eurydice en Els, een jonge vrouw die volledig verlamd is. Het is een sterk idee dat relevant is voor Glucks opera, maar dat te licht weegt of op zijn minst niet voldoende uitgewerkt wordt om een volledige avond te boeien.

Het eerste uur van de voorstelling wordt gereduceerd tot een concertante voorstelling. We zien enkel een projectiescherm, een stoel voor Orphée en een microfoon. Terwijl Orphée zijn smart uitzingt, wordt op het scherm het schrijnende levensverhaal van Els en haar familie geprojecteerd. Die - uiteraard Engelstalige - tekst is zo dwingend dat de muziek letterlijk naar de achtergrond verdwijnt.

Na verloop van tijd maakt het witte scherm plaats voor wazige live-videobeelden, gefilmd door de voorruit van een auto, tijdens een autorit naar de revalidatiekliniek waar Els verblijft. Het is een lange rit die spanning opbouwt tot we aankomen bij het ziekenhuis. Het is pas dan dat de productie eindelijk interessant wordt. Eurydice maakt haar opwachting op het podium, weliswaar achter het videoscherm, en we zien Els in haar bed met een koptelefoon waardoor ze live de muziek vanuit de Munt hoort.

Het zijn die laatste twintig minuten die de voorstelling min of meer redden. Op het moment dat Eurydice voor de tweede keer sterft, wordt het videobeeld volledig wit. Even later wordt de hele zaal in duisternis gehuld terwijl Orphée de bekendste aria uit deze opera zingt. De redding van Eurydice wordt dan voorgesteld door een tuin met vijver waaruit een naakte Eurydice als een waternimf herboren opduikt.

Foto

Ik heb wel problemen met het feit dat de "kracht van de muziek" totaal geen aandacht krijgt, alhoewel het een van de belangrijke thema's van de opera is. Maar zoals eerder al gezegd, is de muziek een bijkomstigheid voor deze regisseur. Indirect hoop ik dat de kracht van de muziek wel een therapeutisch effect heeft op Els, maar ik had er ook graag in de voorstelling iets van teruggezien.

De versie die de Munt opvoert, is de bewerking die Berlioz ongeveer een eeuw na Gluck maakte voor de Franse alt Pauline Viardot. Hervé Niquet leidde het Muntorkest. Ik heb de Berlioz-versie nog nooit gehoord - ik weet zelfs niet of er überhaupt een opname van bestaat - maar Niquets vertolking klonk meer verankerd in de baroktraditie dan in de romantiek van Berlioz.

Stéphanie d'Oustrac is een van de grote Franse mezzo's van het moment, die dicht in de buurt van de gewenste Orphée-alt komt. Haar meest indrukwekkende moment was het einde van het eerste bedrijf als ze "Amour, viens rendre à mon âme" zonder orkestbegeleiding zingt. Het is het meest virtuoze moment van de opera. Ondanks haar barokverleden, was ik wel verbaasd te horen dat de paar loopjes moeizaam klonken. Maar ze zingt wel met een mooie diepte en warme stem. Kleurrijker wordt ze aan het begin van het derde bedrijf met het recitatief "Quel nouveau ciel pare ces lieux". Haar uitvoering van "J'ai perdu mon Eurydice" had de nodige diepgang en zorgde - zeker in een duistere zaal - voor een ontroerend moment.

Eurydice werd gezongen door de jonge Franse sopraan Sabine Devieilhe. De rol van Eurydice heeft wel niet de dimensies van een Lakmé of zelfs van een Constance, waarin ik haar eerder hoorde. Haar frisse sopraan is perfect voor de rol, maar in haar aria "Fortune ennemie" kan ze ook voldoende kleur en emotie leggen.

Publicatie: donderdag 19 juni 2014 @ 17:33
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

September 2017

Het bespreekbureau heeft zijn intrek al genomen in de Munt. En op 5 september gaan de deuren weer open met de jongste Boesmans, Pinocchio, die eerder deze zomer op het festival van Aix gecreëerd werd in een regie van Joël Pommerat. Opera Vlaanderen opent het seizoen met de Korngold-rariteit Das Wunder der Heliane en met Puccini's Manon Lescaut staat in Luik een klassieker op het programma.

Toekomstmuziek, 20-8-2017 15:40
0 opmerkingen

Andrea Chénier in München

Het is amper te geloven dat, toen een paar maanden geleden een nieuwe productie van Andrea Chénier in première ging, dit een creatie was voor München. En regisseur Philipp Stölzl heeft meteen de meest traditionele enscenering denkbaar bedacht, in een reeks poppenhuisdecors van Heike Vollmer.

Opera, 29-7-2017 8:50
2 opmerkingen

Les contes d'Hoffmann in München

Les Contes d'Hoffmann bij de Bayerische Opernfestspiele is een productie van 2011. Opvallend was dat ze de versie met dialogen brachten in plaats van de Giraud-recitatieven. Verder lieten twee van de hoofdrolzangers een week geleden weten dat ze om een of andere reden forfait moesten geven.

Opera, 28-7-2017 9:33
1 opmerking

La favorite in München

Gisteren stond La favorite op het programma van de Bayerische Opernfestspiele. Het is een herneming van een productie eerder dit seizoen, waarin Elina Garanca haar roldebuut maakte... spijtig genoeg in een productie die best zo snel mogelijk vergeten wordt.

Opera, 27-7-2017 9:29
3 opmerkingen

Wiener Blut in München

Gisteren nam de Bayerische Festspiele een snipperdag: het perfecte moment om eens bij de kleine broer op de Gärtnerplatz te gaan kijken en Wiener Blut mee te pikken. Hun theater is al een paar jaar gesloten voor renovatiewerken (en zou in het najaar terug opengaan) en dus werd voor de Strauss-operette uitgeweken naar het juweeltje van het Cuvilliéstheater.

Operette, 26-7-2017 10:06
0 opmerkingen

Oberon in München

Vorige week ging een nieuwe productie van Webers Oberon in première in het Prinzregententheater. Het is een voorstelling die hier en daar toch wat wensen openliet.

Opera, 25-7-2017 10:09
0 opmerkingen

Lady Macbeth in München

Mijn tweede voorstelling bij de Bayerische Opernfestspiele was ook een productie die eerder dit seizoen in première gegaan is. Voor Lady Macbeth uit het district Mtsensk hebben ze Harry Kupfer nog eens naar München gehaald.

Opera, 23-7-2017 10:00
0 opmerkingen

Semiramide in München

De Bayerische Opernfestspiele is altijd een combinatie van oudere producties, hernemingen uit het afgelopen seizoen en premières. David Aldens productie van Semiramide ging eerder dit seizoen in première met een overweldigende bezetting, aangevoerd door Joyce DiDonato. Dezelfde bezetting was ook van de partij op het festival.

Opera, 22-7-2017 9:31
0 opmerkingen