ti guarda dal Grande Inquisitor

Orphée et Eurydice in de Munt

Tientallen componisten hebben zich de laatste 400 jaar laten inspireren door de Orpheus-legende: van Peri en Monteverdi tot Henze en Birtwistle, met een omwegje via Offenbach. Glucks Orphée et Eurydice is een van die Orpheus-opera's, die ik nog nooit live gezien had... tot gisteren in de Munt.

Foto

Drie jaar geleden heeft Romeo Castellucci al eens geprobeerd om een opera te regisseren. Ondanks het feit dat "zijn" Parsifal prijzen gekregen heeft, vind ik het nog altijd een grotendeels mislukte productie. Ik hoopte dat een iets bescheidener werk zoals Orphée et Eurydice hem beter zou liggen. Driewerf helaas. Alhoewel zijn uitgangspunt goed gevonden is, maakt hij dezelfde fouten. Koren worden weggestopt in de coulissen of de orkestbak, de balletmuziek wordt grotendeels geknipt en essentiële thema's van de opera worden straal genegeerd omdat het niet in zijn verhaal past.

Dat uitgangspunt is de parallel die getrokken wordt tussen Eurydice en Els, een jonge vrouw die volledig verlamd is. Het is een sterk idee dat relevant is voor Glucks opera, maar dat te licht weegt of op zijn minst niet voldoende uitgewerkt wordt om een volledige avond te boeien.

Het eerste uur van de voorstelling wordt gereduceerd tot een concertante voorstelling. We zien enkel een projectiescherm, een stoel voor Orphée en een microfoon. Terwijl Orphée zijn smart uitzingt, wordt op het scherm het schrijnende levensverhaal van Els en haar familie geprojecteerd. Die - uiteraard Engelstalige - tekst is zo dwingend dat de muziek letterlijk naar de achtergrond verdwijnt.

Na verloop van tijd maakt het witte scherm plaats voor wazige live-videobeelden, gefilmd door de voorruit van een auto, tijdens een autorit naar de revalidatiekliniek waar Els verblijft. Het is een lange rit die spanning opbouwt tot we aankomen bij het ziekenhuis. Het is pas dan dat de productie eindelijk interessant wordt. Eurydice maakt haar opwachting op het podium, weliswaar achter het videoscherm, en we zien Els in haar bed met een koptelefoon waardoor ze live de muziek vanuit de Munt hoort.

Het zijn die laatste twintig minuten die de voorstelling min of meer redden. Op het moment dat Eurydice voor de tweede keer sterft, wordt het videobeeld volledig wit. Even later wordt de hele zaal in duisternis gehuld terwijl Orphée de bekendste aria uit deze opera zingt. De redding van Eurydice wordt dan voorgesteld door een tuin met vijver waaruit een naakte Eurydice als een waternimf herboren opduikt.

Foto

Ik heb wel problemen met het feit dat de "kracht van de muziek" totaal geen aandacht krijgt, alhoewel het een van de belangrijke thema's van de opera is. Maar zoals eerder al gezegd, is de muziek een bijkomstigheid voor deze regisseur. Indirect hoop ik dat de kracht van de muziek wel een therapeutisch effect heeft op Els, maar ik had er ook graag in de voorstelling iets van teruggezien.

De versie die de Munt opvoert, is de bewerking die Berlioz ongeveer een eeuw na Gluck maakte voor de Franse alt Pauline Viardot. Hervé Niquet leidde het Muntorkest. Ik heb de Berlioz-versie nog nooit gehoord - ik weet zelfs niet of er überhaupt een opname van bestaat - maar Niquets vertolking klonk meer verankerd in de baroktraditie dan in de romantiek van Berlioz.

Stéphanie d'Oustrac is een van de grote Franse mezzo's van het moment, die dicht in de buurt van de gewenste Orphée-alt komt. Haar meest indrukwekkende moment was het einde van het eerste bedrijf als ze "Amour, viens rendre à mon âme" zonder orkestbegeleiding zingt. Het is het meest virtuoze moment van de opera. Ondanks haar barokverleden, was ik wel verbaasd te horen dat de paar loopjes moeizaam klonken. Maar ze zingt wel met een mooie diepte en warme stem. Kleurrijker wordt ze aan het begin van het derde bedrijf met het recitatief "Quel nouveau ciel pare ces lieux". Haar uitvoering van "J'ai perdu mon Eurydice" had de nodige diepgang en zorgde - zeker in een duistere zaal - voor een ontroerend moment.

Eurydice werd gezongen door de jonge Franse sopraan Sabine Devieilhe. De rol van Eurydice heeft wel niet de dimensies van een Lakmé of zelfs van een Constance, waarin ik haar eerder hoorde. Haar frisse sopraan is perfect voor de rol, maar in haar aria "Fortune ennemie" kan ze ook voldoende kleur en emotie leggen.

Publicatie: donderdag 19 juni 2014 @ 17:33
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
4 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen