ti guarda dal Grande Inquisitor

Lady Macbeth in Antwerpen

Ik moet toegeven dat, toen ik vorig jaar in de seizoensbrochure van de Vlaamse Opera las dat Calixto Bieito de regie zou doen van Shostakovitch' Lady Macbeth uit het district Mtsensk, ik het ergste vreesde. Een opera met een behoorlijke hoeveelheid seks en geweld lijkt op zijn maat gemaakt te zijn...

Foto
foto's © Annemie Augustijns

De vrijscènes worden weliswaar visueel in beeld gebracht en de geweldscènes komen realistisch over, maar Bieito gaat nergens echt uit de bocht. Er is zelfs nauwelijks een blote borst te bespeuren. Dit moet één van Bieito's meest tekstgetrouwe ensceneringen zijn, die bij momenten zelfs muzikaal gedacht is.

Mtsensk is hier een vervallen mijnwerkersstad. In een grauwe omgeving met modderige zwarte grond staat een stalen constructie (een indrukwekkend decor van Rebecca Ringst). Als de muren openschuiven zien we het smetteloos witte container-appartement waar Katerina, Zinovi en Boris wonen. Hoe meer personages - letterlijk - met hun vuile voeten door het appartement lopen, hoe vuiler het wordt. De parallel met het uitzichtloze leven van Katerina waarin de moorden zich opstapelen is evident.

Katerina zit opgesloten in dat wereldje waar ze bepoteld wordt door haar schoonvader Boris (en zelfs de priester). Ze probeert respect af te dwingen van de werknemers van haar man Zinovi. Maar die illusie wordt krachtig doorbroken door de nieuweling Sergej. Haar oplaaiende passie moet ze afkoelen met ijsblokjes in de ijskast. Alles wat Bieito bedacht heeft, is logisch en draagt bij tot een meeslepende uitvoering.

Foto

Hij slaagt er zelfs in om het koor een zinvolle bezigheid te geven. Soms volgen ze de meute, bijvoorbeeld tijdens de groepsverkrachting van Aksinja. Maar als ze op weg zijn naar Siberië krijgt elkeen een eigen karakter met zijn eigen kleine kantjes. De overgang naar dat vierde bedrijf is trouwen ook het vermelden waard. De ombouw gebeurt niet achter gesloten doek. We zien hoe de techniekers van de Vlaamse Opera in recordtijd het volledige appartement afbreken tot enkel het naakte staalskelet overblijft. Suggestieve belichting zorgt voor de juiste sfeer.

Er is één moment waar het drama het haalt van de muziek. Net voor Zinovi terugkeert, beginnen Katerina en Sergej te fluisteren. Zelfs als ik Russich zou verstaan, dan zou ik er nog geen letter van begrepen hebben. Gelukkig zijn er dan boventitels.

Foto

Shostakovitch heeft een uiterst kleurrijke partituur geschreven en chef-dirigent Dmitri Jurowski trekt alle registers open. Het orkest bestrijkt het grootst mogelijke dynamische palet, waarbij de muzikale grapjes en contrasten goed in de verf gezet worden. De "banda" wordt een fanfare die in het tweede deel vanop het stalen decor lustig de zaal in blaast. Op het einde van het tweede bedrijf worden ze - voor maximaal effect - zelfs opgesteld in de zijloges vooraan het eerste balkon... de paar mensen die daar net voor zitten, kregen voor alle veiligheid een paar oordopjes toebedeeld.

De Vlaamse Opera heeft ook een topbezetting verzameld. De prestatie van Ausrine Stundyte als Katerina is ronduit fenomenaal. In het eerste bedrijf heeft haar laag register nog wel weinig gewicht. Maar voor de rest zingt en speelt ze dat de stukken eraf vliegen met een ongeziene intensiteit. Ladislav Elgr zette ook een overtuigende Sergej neer met zijn Slavisch tenor. Voor Boris hadden ze de veteraan John Tomlinson geëngageerd. Hij heeft nog altijd een krachtige basstem, die enkel wat begint te wobbelen als hij zijn stem onder druk zet.

Het zal duidelijk zijn dat ik dit een uitstekende voorstelling vind die iedereen zou moeten gaan zien...

Publicatie: zaterdag 22 maart 2014 @ 9:07
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
6 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen