ti guarda dal Grande Inquisitor

Lady Macbeth in Antwerpen

Ik moet toegeven dat, toen ik vorig jaar in de seizoensbrochure van de Vlaamse Opera las dat Calixto Bieito de regie zou doen van Shostakovitch' Lady Macbeth uit het district Mtsensk, ik het ergste vreesde. Een opera met een behoorlijke hoeveelheid seks en geweld lijkt op zijn maat gemaakt te zijn...

Foto
foto's © Annemie Augustijns

De vrijscènes worden weliswaar visueel in beeld gebracht en de geweldscènes komen realistisch over, maar Bieito gaat nergens echt uit de bocht. Er is zelfs nauwelijks een blote borst te bespeuren. Dit moet één van Bieito's meest tekstgetrouwe ensceneringen zijn, die bij momenten zelfs muzikaal gedacht is.

Mtsensk is hier een vervallen mijnwerkersstad. In een grauwe omgeving met modderige zwarte grond staat een stalen constructie (een indrukwekkend decor van Rebecca Ringst). Als de muren openschuiven zien we het smetteloos witte container-appartement waar Katerina, Zinovi en Boris wonen. Hoe meer personages - letterlijk - met hun vuile voeten door het appartement lopen, hoe vuiler het wordt. De parallel met het uitzichtloze leven van Katerina waarin de moorden zich opstapelen is evident.

Katerina zit opgesloten in dat wereldje waar ze bepoteld wordt door haar schoonvader Boris (en zelfs de priester). Ze probeert respect af te dwingen van de werknemers van haar man Zinovi. Maar die illusie wordt krachtig doorbroken door de nieuweling Sergej. Haar oplaaiende passie moet ze afkoelen met ijsblokjes in de ijskast. Alles wat Bieito bedacht heeft, is logisch en draagt bij tot een meeslepende uitvoering.

Foto

Hij slaagt er zelfs in om het koor een zinvolle bezigheid te geven. Soms volgen ze de meute, bijvoorbeeld tijdens de groepsverkrachting van Aksinja. Maar als ze op weg zijn naar Siberië krijgt elkeen een eigen karakter met zijn eigen kleine kantjes. De overgang naar dat vierde bedrijf is trouwen ook het vermelden waard. De ombouw gebeurt niet achter gesloten doek. We zien hoe de techniekers van de Vlaamse Opera in recordtijd het volledige appartement afbreken tot enkel het naakte staalskelet overblijft. Suggestieve belichting zorgt voor de juiste sfeer.

Er is één moment waar het drama het haalt van de muziek. Net voor Zinovi terugkeert, beginnen Katerina en Sergej te fluisteren. Zelfs als ik Russich zou verstaan, dan zou ik er nog geen letter van begrepen hebben. Gelukkig zijn er dan boventitels.

Foto

Shostakovitch heeft een uiterst kleurrijke partituur geschreven en chef-dirigent Dmitri Jurowski trekt alle registers open. Het orkest bestrijkt het grootst mogelijke dynamische palet, waarbij de muzikale grapjes en contrasten goed in de verf gezet worden. De "banda" wordt een fanfare die in het tweede deel vanop het stalen decor lustig de zaal in blaast. Op het einde van het tweede bedrijf worden ze - voor maximaal effect - zelfs opgesteld in de zijloges vooraan het eerste balkon... de paar mensen die daar net voor zitten, kregen voor alle veiligheid een paar oordopjes toebedeeld.

De Vlaamse Opera heeft ook een topbezetting verzameld. De prestatie van Ausrine Stundyte als Katerina is ronduit fenomenaal. In het eerste bedrijf heeft haar laag register nog wel weinig gewicht. Maar voor de rest zingt en speelt ze dat de stukken eraf vliegen met een ongeziene intensiteit. Ladislav Elgr zette ook een overtuigende Sergej neer met zijn Slavisch tenor. Voor Boris hadden ze de veteraan John Tomlinson geëngageerd. Hij heeft nog altijd een krachtige basstem, die enkel wat begint te wobbelen als hij zijn stem onder druk zet.

Het zal duidelijk zijn dat ik dit een uitstekende voorstelling vind die iedereen zou moeten gaan zien...

Publicatie: zaterdag 22 maart 2014 @ 9:07
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
2 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen