ti guarda dal Grande Inquisitor

Rachel Harnisch in deSingel

Das Marienleben wordt beschouwd als één van de belangrijkste liedcycli, maar het is vreemd dat deze cyclus zo weinig opgevoerd wordt. Het was gisteren in deSingel in alle geval de eerste keer dat ik hem live hoorde.

FotoOm wat duiding te geven bij deze muziek, pakte deSingel het groots aan. Heel de namiddag was gevuld met lezingen over de componist Paul Hindemith en de dichter Rainer Maria Rilke. Tot slot ging de pianist van de avond, Jan Philip Schulze, dieper in op de muzikale kant van Das Marienleben met zijn verschillende motieven en toonverwantschappen.

Men zou na deze zeer uitgebreide inleiding de indruk kunnen krijgen dat het een moeilijk werk is met complexe muziek. Maar dat blijkt helemaal niet het geval te zijn... 't Is te zeggen, het ís complexe muziek en er zitten weliswaar verschillende lagen in deze cyclus die bij een eerste beluistering niet allemaal meteen duidelijk zijn, maar het is best wel toegankelijke muziek.

Hindemith heeft de oorspronkelijke cyclus gecomponeerd in 1923, maar heeft hem 25 jaar later grondig gereviseerd. Het was deze herwerkte versie die we gisteren hoorden. De Zwitserse sopraan Rachel Harnisch hebben we al een paar keer in de Vlaamse Opera gehoord, zonder dat ik daar toen echt kapot van was. In Das Marienleben maakte ze echter wel indruk met haar zuivere lijnen en perfecte dictie.

Ze heeft een enigszins onderkoelde sopraan, waarmee ze continu Maria's smart uitdrukte, van bij het eerste lied. Dit blijkt goed te werken, aangezien die smart continu aanwezig is. Zelfs Geburt Christi is geen vreugdevol lied dat - na de geschenken van de Drie Koningen - eindigt met "... alles dieses war von rascher Kürze, und am Ende hat man es bereut" maar toch ook met een sprankeltje hoop "Aber (du wirst sehen): Er erfreut". Zelfs deze paar citaten maken al duidelijk dat Das Marienleben geen letterlijke vertaling van de Bijbel is, maar eerder de ironiserende stem van Rilke.

Ik moet wel toegeven dat het even duurde voor ik volledig mee was met Harnisch' interpretatie. Het duurde eigenlijk tot de laatste strofe van Von der Hochzeit zu Kana dat de "klik" kwam:

An dem Tisch voll Früchten und Gemüsen
freute sie sich mit und sah nicht ein,
dass das Wasser ihrer Tränendrüsen
Blut geworden war mit diesem Wein.

Daarna neemt de intensiteit van haar vertolking nog toe met de liederen van het Passieverhaal en de drie slotliederen Vom Tode Mariä. Ondertussen trekt Jan Philip Schulze regelmatig de aandacht naar zich toe met een bevlogen pianopartij gaande van uitbundige virtuositeit tot verstilde intimiteit.

Dit was een zeer geslaagde dag die geen beter pleidooi kon zijn om Hindemiths Das Marienleben wat meer op het programma te zetten.

Publicatie: zondag 23 februari 2014 @ 20:08
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
6 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen