ti guarda dal Grande Inquisitor

Rienzi in Mönchengladbach

Het theater van Mönchengladbach zette eerder al Verdi in de bloemetjes met Stiffelio. Voor het Wagnerjaar halen ze met Rienzi, der letzte der Tribunen een even grote rariteit vanonder het stof. Deze productie ging eerder dit jaar in première in Krefeld (dat samen met Mönchengladbach een duo-operahuis vormt, net zoals Düsseldorf-Duisburg). De chef-dirigent Mihkel Kütson dirigeerde ook deze voorstelling.

Foto

Een eerste vraag die men zich bij Rienzi moet stellen, is hoe de partituur aangepakt moet worden. Een volledige uitvoering duurt al snel tussen vier en vijf uur, zonder pauzes welteverstaan. Vermoedelijk bevat die volledige partituur ook niet altijd de meest boeiende muziek - de overvloed aan mars- en andere fanfaremuziek kan snel gaan tegensteken - en dus dringt het oordeelkundig gebruik van de schaar zich op.

In Mönchengladbach klaren ze de klus in ongeveer de helft van de tijd met een voorstelling van iets minder dan drie uur met één pauze na het tweede bedrijf. Het eerste deel eindigt zo met Rienzi die Orsini en Colonna vergeeft na hun aanslag. Na de grootheid van Rienzi volgt dan in het tweede deel de val van Rienzi. De verhaallijn blijft wel behouden, maar de overgang in het derde bedrijf naar de grootheidswaanzin van Rienzi had misschien iets duidelijker en logischer gekund.

Een tweede vraag heeft betrekking op de enscenering. Het is uiteraard uitgesloten om de actie in de 14de eeuw te plaatsen. Het is ook iets te voor de hand liggend om de parallel tussen Rienzi en Hitler te willen trekken. Zoals gekend was Rienzi zijn lievelingsopera. Na het horen van een opvoering in Linz zou de jonge Adolf daar zelfs zijn inspiratie gehaald hebben om ook een volkstribuun te worden. Ook hun respectievelijk eindes vertonen opvallende parallellen.

Foto

Regisseur Matthias Oldag trapt echter niet in die val. Er zijn genoeg hedendaagse opstanden die als achtergrond kunnen dienen. Hij pikt er niet één specifiek geval uit, maar in het decor van het eerste bedrijf zien we wel uitvergrote krantenartikels over moderne brandhaarden.

Dat decor wordt verder doorsneden met een rode scheur. Die scheur kan allerlei connotaties hebben: van de afstand tussen het populisme van Rienzi en de Romeinse adel, tot de verscheurdheid van Adriano tussen zijn liefde voor Irene en zijn vader. De opera begint en eindigt ook in de scheur. In het eerste bedrijf wordt Irene belaagd en overgoten met benzine, het einde is identiek als Rienzi en Irene daar hun dood vinden onder een neervallend doek als evocatie van het brandende Capitool.

Hoe grootheidswaanzin tot "gewone" waanzin leidt, wordt duidelijk gemaakt in het laatste bedrijf. Rienzi draagt een gouden kroon en is omgeven door grote witte letters. Voor hem liggen de letters van zijn naam en hij lijkt vergeefs te proberen zijn naam te spellen. Uiteindelijk vormt hij - slim gevonden - de afkorting INRI waarna zijn gebed "Allmächt'ger Vater" volgt.

Foto

Zoals de meeste tenorpartijen van Wagner is ook Rienzi niet te onderschatten. Ik was dan ook enigszins verbaasd om Carsten Süss in die rol te horen. Ik heb hem al verschillende keren in liedrecitals gehoord, maar ik had nooit een Wagnertenor van dit kaliber in hem vermoed. Zijn stem is weliswaar aan de lyrische kant, maar - ongetwijfeld geholpen door de sympathieke akoestiek van deze zaal - haalt hij zonder grote problemen het einde. Hij is op zijn best in de meer legato cantabile-momenten zoals "Wohlan, so mag es sein" in het eerste bedrijf. In zijn monoloog van het derde bedrijf, forceert hij nodeloos zonder echt over de grens van zijn stem te gaan.

Eva Maria Günschmann zou Adriano zingen, maar een verkoudheid gooide roet in het eten. Ze speelde wel de rol terwijl de inderhaast ingevlogen Russische Alla Perchikova aan de rand van het podium zong. Ze heeft een indrukwekkende stem, die moeiteloos de zaal vult. Het is niet de meest subtiele stem, vooral haar grote aria "Gerechter Gott" had wat meer nuances kunnen gebruiken. Anne Preuß was tenslotte een opvallend lichte Irene met kille hoogte.

Publicatie: zondag 29 december 2013 @ 11:18
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen