ti guarda dal Grande Inquisitor

Rienzi in Mönchengladbach

Het theater van Mönchengladbach zette eerder al Verdi in de bloemetjes met Stiffelio. Voor het Wagnerjaar halen ze met Rienzi, der letzte der Tribunen een even grote rariteit vanonder het stof. Deze productie ging eerder dit jaar in première in Krefeld (dat samen met Mönchengladbach een duo-operahuis vormt, net zoals Düsseldorf-Duisburg). De chef-dirigent Mihkel Kütson dirigeerde ook deze voorstelling.

Foto

Een eerste vraag die men zich bij Rienzi moet stellen, is hoe de partituur aangepakt moet worden. Een volledige uitvoering duurt al snel tussen vier en vijf uur, zonder pauzes welteverstaan. Vermoedelijk bevat die volledige partituur ook niet altijd de meest boeiende muziek - de overvloed aan mars- en andere fanfaremuziek kan snel gaan tegensteken - en dus dringt het oordeelkundig gebruik van de schaar zich op.

In Mönchengladbach klaren ze de klus in ongeveer de helft van de tijd met een voorstelling van iets minder dan drie uur met één pauze na het tweede bedrijf. Het eerste deel eindigt zo met Rienzi die Orsini en Colonna vergeeft na hun aanslag. Na de grootheid van Rienzi volgt dan in het tweede deel de val van Rienzi. De verhaallijn blijft wel behouden, maar de overgang in het derde bedrijf naar de grootheidswaanzin van Rienzi had misschien iets duidelijker en logischer gekund.

Een tweede vraag heeft betrekking op de enscenering. Het is uiteraard uitgesloten om de actie in de 14de eeuw te plaatsen. Het is ook iets te voor de hand liggend om de parallel tussen Rienzi en Hitler te willen trekken. Zoals gekend was Rienzi zijn lievelingsopera. Na het horen van een opvoering in Linz zou de jonge Adolf daar zelfs zijn inspiratie gehaald hebben om ook een volkstribuun te worden. Ook hun respectievelijk eindes vertonen opvallende parallellen.

Foto

Regisseur Matthias Oldag trapt echter niet in die val. Er zijn genoeg hedendaagse opstanden die als achtergrond kunnen dienen. Hij pikt er niet één specifiek geval uit, maar in het decor van het eerste bedrijf zien we wel uitvergrote krantenartikels over moderne brandhaarden.

Dat decor wordt verder doorsneden met een rode scheur. Die scheur kan allerlei connotaties hebben: van de afstand tussen het populisme van Rienzi en de Romeinse adel, tot de verscheurdheid van Adriano tussen zijn liefde voor Irene en zijn vader. De opera begint en eindigt ook in de scheur. In het eerste bedrijf wordt Irene belaagd en overgoten met benzine, het einde is identiek als Rienzi en Irene daar hun dood vinden onder een neervallend doek als evocatie van het brandende Capitool.

Hoe grootheidswaanzin tot "gewone" waanzin leidt, wordt duidelijk gemaakt in het laatste bedrijf. Rienzi draagt een gouden kroon en is omgeven door grote witte letters. Voor hem liggen de letters van zijn naam en hij lijkt vergeefs te proberen zijn naam te spellen. Uiteindelijk vormt hij - slim gevonden - de afkorting INRI waarna zijn gebed "Allmächt'ger Vater" volgt.

Foto

Zoals de meeste tenorpartijen van Wagner is ook Rienzi niet te onderschatten. Ik was dan ook enigszins verbaasd om Carsten Süss in die rol te horen. Ik heb hem al verschillende keren in liedrecitals gehoord, maar ik had nooit een Wagnertenor van dit kaliber in hem vermoed. Zijn stem is weliswaar aan de lyrische kant, maar - ongetwijfeld geholpen door de sympathieke akoestiek van deze zaal - haalt hij zonder grote problemen het einde. Hij is op zijn best in de meer legato cantabile-momenten zoals "Wohlan, so mag es sein" in het eerste bedrijf. In zijn monoloog van het derde bedrijf, forceert hij nodeloos zonder echt over de grens van zijn stem te gaan.

Eva Maria Günschmann zou Adriano zingen, maar een verkoudheid gooide roet in het eten. Ze speelde wel de rol terwijl de inderhaast ingevlogen Russische Alla Perchikova aan de rand van het podium zong. Ze heeft een indrukwekkende stem, die moeiteloos de zaal vult. Het is niet de meest subtiele stem, vooral haar grote aria "Gerechter Gott" had wat meer nuances kunnen gebruiken. Anne Preuß was tenslotte een opvallend lichte Irene met kille hoogte.

Publicatie: zondag 29 december 2013 @ 11:18
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Christoph Prégardien in Zeist

Deze namiddag stonden twee tenor-recitals geprogrammeerd op het Zeister Liedfestival. Christoph Prégardien zong Schubert en Schumann. In het voorprogramma konden we kennis maken met de "rising star" Peter Harris.

Liedrecital, 27-5-2018 18:37
0 opmerkingen

Der Rose Pilgerfahrt in Zeist

Ik moet toegeven dat ik nog nooit van Der Rose Pilgerfahrt gehoord had. Het is een sprookjesoratorium van Schumann die gisteren in de originele pianoversie uitgevoerd werd in Zeist, met "onze" Jozef De Beenhouwer aan de piano.

Liedrecital, 27-5-2018 8:57
0 opmerkingen

Rising Stars in Zeist

Deze middag stonden er twee recitals op het programma. Eerst een dubbelrecital - oftewel twee halve recitals - met sopraan Harriet Burns voor de pauze en mezzo Bethan Langford na de pauze. Een uur later volgde een duo-recital met mezzo Barbara Kozelj en bariton Raoul Steffani. Ik heb het meest genoten van het eerste recital.

Liedrecital, 26-5-2018 23:46
0 opmerkingen

Mastercourse in Zeist

In het kader van het Liedfestival wordt aan jonge zangers de mogelijkheid geboden om zich te vervolmaken in een publieke mastercourse. Zes liedduo's namen deel aan de vierdaagse cursus die afgesloten werd met een presentatierecital.

Liedrecital, 26-5-2018 10:18
0 opmerkingen

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Liedrecital, 25-5-2018 23:27
0 opmerkingen

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen