ti guarda dal Grande Inquisitor

Stiffelio in Mönchengladbach

De afwezigheid van Stiffelio in het operarepertoire blijft me telkens weer verbazen. Zelfs in dit Verdi-jaar zijn er wereldwijd slechts een handvol operahuizen die deze opera op hun programma gezet hebben. Eén daarvan is het theater van Mönchengladbach dat een zeer geslaagde productie met een uitzonderlijke bezetting combineert.

Foto

Stiffelio heeft nochtans een origineel verhaal. De protestantse dominee Stiffelio ontdekt dat zijn vrouw Lina een minnaar heeft, waarna hij verscheurd wordt tussen zijn woede en zijn plicht. Uiteindelijk vergeeft hij haar, maar de minnaar wordt desalniettemin door Stankar - Lina's vader - vermoord. Muzikaal behoort de opera tot Verdi's middenperiode die gedomineerd wordt door de "trilogia popolare" die meteen na Stiffelio komt. Minstens het derde bedrijf kan de vergelijking doorstaan met eender welke bladzijde die Verdi gecomponeerd heeft.

Een priester/dominee als hoofdrol was in de negentiende eeuw iets te veel voor de censuur, waardoor Verdi ervoor koos om van Stiffelio de leider van een Oostenrijkse sekte te maken. Dat idee lijkt ook de inspiratie te zijn voor voor de regisseur Helen Malkowsky. Het decor van Hartmut Schörghofer lijkt op een grote verroeste watertank waar de gemeenschap in het geheim samenkomt. Hun eenheid wordt visueel uitgebeeld met kleurige sjaals en een soort kruisbeeldje met een grote "S" dat rond hun nek hangt.

Tijdens de geënsceneerde ouverture zien we een religieuze dienst, maar zien we ook dat Stankar al in de mot heeft dat zijn dochter interesse betoont voor een van de andere leden van de sekte. We hoeven dus niet tot het einde van het eerste bedrijf te wachten vooraleer Stankar - die in deze productie voorgesteld wordt als een oude soldaat - doorheeft hoe de vork aan de steel zit. Vanaf dat moment probeert hij zijn dochter en haar huwelijk te beschermen en richt hij zijn woede op de minnaar. Het is ook Stankar die de tekst voor Stiffelio's slotpreek (over de overspelige vrouw en Jezus' bekende "wie zonder zonde is, werpe de eerste steen") in de Bijbel steekt. Een dergelijke heldere regie kenmerkt ook de rest van de productie.

Foto

Een reden waarom Stiffelio zo weinig opgevoerd wordt, ligt misschien in de zwaarte van de titelrol. Stiffelio vraagt niet alleen een spinto-tenor ala Manrico, maar wordt ook gekenmerkt door een dramatische intensiteit die in het Verdi-oeuvre enkel kan vergeleken worden met Otello. Het is dan ook met enige verbazing dat een klein theater als dat van Mönchengladbach een behoorlijk goede Stiffelio gevonden heeft in Michael Wade Lee.

Deze Texaan is dan wel geen volbloed-spinto, maar hij beschikt wel over een stevige lyrische stem die hij nooit moet forceren. Iets meer gewicht had geen kwaad gekunnen voor het dramatische tweede bedrijf als hij Lina's ontrouw ontdekt, maar voor de rest zingt hij met stijl en goede dosering van portamenti, een mooi legato en de nodige integriteit om de verschillende emotionele aspecten van Stiffelio gestalte te geven.

De jonge Poolse zangeres Izabela Matula beschikt ook over voldoende slagkracht voor de rol van Lina. De lage noten worden wel slechts kort aangestipt. Maar in de ensembles, al dan niet inclusief koor, zweeft haar donker gekleurde sopraan moeiteloos overal over en door. Stankar is ook al een typische Verdi-bariton, alhoewel hij nog niet de diepgang heeft van de baritonpartijen die Verdi later zou schrijven. Johannes Schwärsky zingt dan ook een wat eendimensionale Stankar, waarbij de woedende expressie de bovenhand haalt.

Chef-dirigent Mihkel Kütson dirigeerde een degelijke Verdi, al had het eerste bedrijf iets meer stuwing mogen hebben. Het was ook spijtig dat de orgelinterventies iets te veel naar de achtergrond geduwd werden. Hoedanook, met deze voorstelling bewijst Mönchengladbach dat Stiffelio een plaats verdient in het repertoire, naast de Rigoletto's, Traviata's en Trovatores. Wat mij betreft zouden ze, samen met Luisa Miller, het nieuwe "populaire kwintet" mogen worden...

Publicatie: zaterdag 2 november 2013 @ 10:04
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (2/2)

De nieuwe Lohengrin-productie heeft voor de vier protagonisten twee bezettingen. Gisteren hoorde ik de eerste bezetting. Die is beduidend beter dan de tweede bezetting, al zijn er toch nog een paar zwakke punten.

Opera, 27-4-2018 11:39
3 opmerkingen

Opera Vlaanderen 2018-2019

Aviel Cahn heeft zijn laatste seizoen bij Opera Vlaanderen aangekondigd. Het is een seizoen waar verschillende namen uit het Cahn-tijdperk terugkeren. De Konwitschny-productie van La Juive is de enige herneming.

Toekomstmuziek, 24-4-2018 18:35
5 opmerkingen

Opéra Royal de Wallonie 2018-2019

Stefano Mazzonis di Pralafera en Speranza Scappucci hebben vandaag het volgende seizoen van de Opéra Royal de Wallonie voorgesteld. Het wordt weer een seizoen met het grote Italiaanse repertoire van Bellini en Rossini over Donizetti en Verdi tot Puccini en met een aantal opvallende zangers zoals Violeta Urmana, Ildebrando d'Arcangelo, Olga Peretyatko of Lawrence Brownlee. En bij de concerten krijgen we zomaar even Joyce DiDonato, Leo Nucci en Sonya Yoncheva...

Toekomstmuziek, 23-4-2018 23:32
7 opmerkingen

Siegfried in Düsseldorf

Der Ring am Rhein is met Siegfried bij zijn derde aflevering aanbeland. De productie van Dietrich W. Hilsdorf ligt volledig in de lijn van de vorige twee delen.

Opera, 23-4-2018 16:31
3 opmerkingen

Lohengrin in de Munt (1/2)

Na bijna 30 jaar programmeert de Munt weer een Lohengrin. Olivier Py is, na Dialogues des Carmélites, voor de tweede keer dit seizoen te gast als regisseur. Alain Altinoglu stond in de orkestbak.

Opera, 21-4-2018 8:41
2 opmerkingen