Il Grand' Inquisitor

Michael Volle in Schwarzenberg

Friedrich Rückert is vooral bekend omwille van de gedichten die door Mahler op muziek gezet werden. Maar hij heeft ook veel andere componisten geïnspireerd, ten bewijze waarvan het recital van Michael Volle en Helmut Deutsch dat volledig opgebouwd was rond Rückert-liederen.

illustratie
foto © Schubertiade Schwarzenberg

Schubert heeft zes liederen gecomponeerd op teksten van Rückert, de vijf bekende werden uitgevoerd (het korte "Die Wallfahrt" ontbrak). Michael Volle heeft zijn stem goed onder controle met een uitstekend mezza voce, al waren er in Daß Sie hier gewesen een paar slordigheden op het vlak van intonatie. We kregen voor de derde keer deze week Du bist die Ruh te horen. Na de twee sopraanversies horen we nu een meer plechtige hymne als balsem voor de ziel.

Alhoewel zijn stem mooi vol klinkt, kruipt er toch een zekere monotonie in zijn expressie. Dat was opvallend in de eerste Rückert-Lieder van Mahler. Liebst Du um Schönheit begon hij bijvoorbeeld iets luider dan de ander liederen, waardoor hij de verwachting creëerde om in de laatste strofe - "Liebst du um Liebe" - het dolce-aspect meer te laten spelen... wat dan spijtig genoeg niet gebeurde. Um Mitternacht vereist dan weer een dynamiek van pianissimo tot fortissimo. Hij zat halverwege echter al te snel aan het fortissimo, waardoor hij voor de echte climax - "Herr, Herr über Tod und Leben" - geen ruimte tot expansie meer had. De laatste strofe van Ich bin der Welt abhanden gekommen zong hij wel waanzinnig mooi. Hierbij mag zeker het aandeel van Helmut Deutsch niet vergeten worden, die gisteren in een uitzonderlijk goede doen was en er bijna in slaagde om de orkestpartituur te doen vergeten.

Schumann wordt vaak geassocieerd met Heine, maar hij heeft meer dan 50 liederen op teksten van Rückert gecomponeerd, zoals de volledige Liebesfrühling (opus 37) of Minnespiel (opus 101). Uit elk van deze collecties heeft Volle één lied uitgekozen, verder aangevuld met liederen uit Myrten en twee liederen van Clara Schumann. De Schubert- en Mahler-liederen leken opwarmertjes, want zijn Schumann-vertolkingen kwamen veel beter uit zijn keel met meer variatie en nuancering, waaronder een zoetgevooisd Aus den östlichen Rosen. Ook Strauss heeft in zijn Opus 87 drie Rückert-liederen opgenomen. Und dann nicht mehr heeft een zekere Rosenkavalier-elegantie, de twee andere - Vom künftigen Alter en Im Sonnenschein - mogen, wat mij betreft, naar de schroothoop.

Ze hadden nog drie korte bisnummers voorbereid, uiteraard ook allemaal Rückert-geïnspireerd: twee keer Schumann - Jasminenstrauch en Schneeglöckchen - en het grappige Hinkende Jamben van Loewe.

Publicatie: donderdag 5 september 2013 @ 14:02
Rubriek: Liedrecital