ti guarda dal Grande Inquisitor

Graham Johnson in deSingel

Voor de vijfde keer was Graham Johnson in deSingel voor zijn lezingenreeks rond "Schubert in de spiegel van zijn dichters". Hij werd daarbij weer geassisteerd door sopraan Geraldine McGreevy en bariton Benjamin Appl.

FotoVorig seizoen was een volledige avond gewijd aan de gedichten van Goethe, gisteren stonden de liederen op gedichten van Friedrich von Schiller centraal. Het is de dichter die Schubert vooral tijdens zijn tienerjaren geïnspireerd heeft. Het feit dat er verschillende, zelfs onafgewerkte, versies van de Schiller-liederen bestaan, geeft aan hoe Schubert worstelde met Schillers teksten om de juiste sfeer en kleur te vinden en 'en passant' alle bestaande liedregels te breken en ze nieuwe te definiëren.

Veel van die vroege liederen zijn weinig bekend. Graham Johnson beschouwt Der Jüngling am Bache (D.30) als Schuberts eerste "echte" lied, weliswaar met een Mozartiaanse inslag. Johnson zou Johnson niet zijn, als hij ook niet allerlei verbanden ziet met latere liederen. In het slot van Leichenphantasie (D.7 !) ziet hij al een voorafspiegeling van Der Wegweiser uit Winterreise.

Maar de vroege Schiller-liederen zijn vooral bekend - of moet ik zeggen "berucht" - omwille van de ellenlange ballades. Der Taucher is een echte mini-opera met een van de meest indrukwekkende voorbeelden van watermuziek om de kolkende watermassa's uit beelden. In Die Bürgschaft vergelijkt Johnson de melodramatische pianobegeleiding met de gelijkaardige pianomuziek die later de stille films zou begeleiden. De hereniging van de twee vrienden blikt tegelijkertijd terug op de vriendschap van Oreste en Pylade uit de Glucks Iphigénie en Tauride als vooruit op het vriendschapsduet van Don Carlo en Posa in Verdi's Don Carlo.

Meer operaverwijzingen zijn te horen in de Belliniaanse belcantomelodieën van Die Entzückung an Laura of het Rossiniaans crescendo van Gruppe aus dem Tartarus. De latere Schiller-liederen zijn beter bekend, zoals het Beethoveniaans Sehnsucht met een slot dat niet zou misstaan in Fidelio of de ironische kijk op een godenfeestje in Dithyrambe.

Graham Johnson is een begenadigde verteller die gedurende twee uur het massaal opgekomen publiek geboeid houdt. Geraldine McGreevy was in uitzonderlijk goede doen en zong bijvoorbeeld een schitterende Sehnsucht en Der Pilgrim met glanzende sopraan. Benjamin Appl geeft ook blijk van een intelligente en expressieve liedzanger te zijn in bijvoorbeeld de fragmenten uit Der Taucher. Maar zijn hoogte zit niet altijd goed en hij mist de kracht om de herhaalde "Ob noch nicht Vollendung sei" uit Gruppe aus dem Tartarus in intensiteit te laten toenemen.

In het voorjaar is de zesde en laatste lezing gepland. Daarbij zullen de laatste jaren van Schubert aan bod komen.

Publicatie: zondag 11 november 2012 @ 11:01
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
5 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen