ti guarda dal Grande Inquisitor

Graham Johnson in deSingel

Voor de vijfde keer was Graham Johnson in deSingel voor zijn lezingenreeks rond "Schubert in de spiegel van zijn dichters". Hij werd daarbij weer geassisteerd door sopraan Geraldine McGreevy en bariton Benjamin Appl.

FotoVorig seizoen was een volledige avond gewijd aan de gedichten van Goethe, gisteren stonden de liederen op gedichten van Friedrich von Schiller centraal. Het is de dichter die Schubert vooral tijdens zijn tienerjaren geïnspireerd heeft. Het feit dat er verschillende, zelfs onafgewerkte, versies van de Schiller-liederen bestaan, geeft aan hoe Schubert worstelde met Schillers teksten om de juiste sfeer en kleur te vinden en 'en passant' alle bestaande liedregels te breken en ze nieuwe te definiëren.

Veel van die vroege liederen zijn weinig bekend. Graham Johnson beschouwt Der Jüngling am Bache (D.30) als Schuberts eerste "echte" lied, weliswaar met een Mozartiaanse inslag. Johnson zou Johnson niet zijn, als hij ook niet allerlei verbanden ziet met latere liederen. In het slot van Leichenphantasie (D.7 !) ziet hij al een voorafspiegeling van Der Wegweiser uit Winterreise.

Maar de vroege Schiller-liederen zijn vooral bekend - of moet ik zeggen "berucht" - omwille van de ellenlange ballades. Der Taucher is een echte mini-opera met een van de meest indrukwekkende voorbeelden van watermuziek om de kolkende watermassa's uit beelden. In Die Bürgschaft vergelijkt Johnson de melodramatische pianobegeleiding met de gelijkaardige pianomuziek die later de stille films zou begeleiden. De hereniging van de twee vrienden blikt tegelijkertijd terug op de vriendschap van Oreste en Pylade uit de Glucks Iphigénie en Tauride als vooruit op het vriendschapsduet van Don Carlo en Posa in Verdi's Don Carlo.

Meer operaverwijzingen zijn te horen in de Belliniaanse belcantomelodieën van Die Entzückung an Laura of het Rossiniaans crescendo van Gruppe aus dem Tartarus. De latere Schiller-liederen zijn beter bekend, zoals het Beethoveniaans Sehnsucht met een slot dat niet zou misstaan in Fidelio of de ironische kijk op een godenfeestje in Dithyrambe.

Graham Johnson is een begenadigde verteller die gedurende twee uur het massaal opgekomen publiek geboeid houdt. Geraldine McGreevy was in uitzonderlijk goede doen en zong bijvoorbeeld een schitterende Sehnsucht en Der Pilgrim met glanzende sopraan. Benjamin Appl geeft ook blijk van een intelligente en expressieve liedzanger te zijn in bijvoorbeeld de fragmenten uit Der Taucher. Maar zijn hoogte zit niet altijd goed en hij mist de kracht om de herhaalde "Ob noch nicht Vollendung sei" uit Gruppe aus dem Tartarus in intensiteit te laten toenemen.

In het voorjaar is de zesde en laatste lezing gepland. Daarbij zullen de laatste jaren van Schubert aan bod komen.

Publicatie: zondag 11 november 2012 @ 11:01
Rubriek: Liedrecital

Recent RSS feed

Das Rheingold in Düsseldorf

De vorige Ring-cyclus van de "Oper am Rhein" dateert al van 1990-1991. Na meer dan 25 jaar moeten ze gedacht hebben dat het tijd was voor iets nieuws en kreeg regisseur Dietrich W. Hilsdorf de opdracht voor een nieuwe productie. Das Rheingold ging vorige week in première.

Opera, 26-6-2017 18:49
0 opmerkingen

Elena Sancho Pereg in Düsseldorf

De Spaanse sopraan Elena Sancho Pereg en pianist Stephen Harrison gaven vanmorgen een liedrecital in de foyer van het Dusseldorfse operahuis. Op het programma stonden Duitse en Spaanse liederen.

Liedrecital, 25-6-2017 17:06
0 opmerkingen

Geschichten aus dem Wiener Wald in Hagen

Het is niet veel nieuwe opera's gegeven. Amper drie jaar na de creatie bij de Bregenzer Festspiele is Geschichten aus dem Wiener Wald van HK Gruber al aan zijn derde productie toe. Na Bregenz, het Theater an der Wien en de Komische Oper Berlin sluit het Stadttheater Hagen zijn seizoen ermee af. Het is tevens de afscheidsproductie van intendant Norbert Hilchenbach, die tevens tekende voor de regie.

Opera, 25-6-2017 8:48
0 opmerkingen

Sadko in Gent

Sadko is één van die opera's die ik enkel ken van opnames en dan vooral van de drie aria's van de drie vreemde kooplui. De opera van Nikolai Rimski-Korsakov is een echte rariteit, zelfs in Rusland zijn er de afgelopen vijf jaar maar vijf producties van terug te vinden en geen enkele buiten Rusland. Daarvoor alleen al verdient Opera Vlaanderen de nodige lof.

Opera, 23-6-2017 17:12
5 opmerkingen

Benjamin Appl - Heimat

De nieuwste CD van bariton Benjamin Appl en pianist James Baillieu is thematisch opgebouwd met als titel "Heimat" en liederen van een dozijn verschillende componisten.

CD's, 17-6-2017 9:05
0 opmerkingen

Matthias Goerne - Einsamkeit

De afgelopen jaren heeft Matthias Goerne de wereld van het Schubert-lied verkend met elf CD's. Nadien was er sprake van een gelijkaardig Schumann-project met vijf of zes CD's. Ik veronderstel dat de CD "Einsamkeit", met Markus Hinterhäuser aan de piano, de eerste in deze reeks is...

CD's, 14-6-2017 18:04
0 opmerkingen

Natalie Dessay - Schubert

Natalie Dessay zingt al een tijdje geen opera's meer, maar met haar meest recente opnames richt ze zich meer op het Lied- en Mélodie-repertoire. Nu heeft ze zelfs een poging ondernomen om Schubert te zingen. Philippe Cassard is haar "partner in crime".

CD's, 8-6-2017 18:57
4 opmerkingen

Der Vampyr in Koblenz

Der Vampyr is een opera die ik enkel van opnames ken en al een eeuwigheid op mijn verlanglijstje staat om eens live te zien. Marschners opera lijkt echter aan een opmars bezig te zijn: na producties in de Komische Oper Berlin en Genève dit seizoen is er nu ook één dichter bij huis... in het charmante Stadttheater van Koblenz.

Opera, 5-6-2017 9:06
0 opmerkingen

Attila in Bonn

Sinds een paar jaar programmeert de opera van Bonn elk seizoen een vroege Verdi-opera. Vorig jaar was dat bijvoorbeeld Jérusalem, dit jaar brengen ze Attila. Het was opvallend dat ze de voorstelling speelden zonder pauze, waarschijnlijk om te vermijden dat de halve zaal het halverwege aftrapt...

Opera, 4-6-2017 9:42
1 opmerking

Aida in het Muntpaleis

Ik heb deze week met veel plezier afscheid genomen van het Muntpaleis, oftwel "de tent". De laatste Muntproductie op verplaatsing was de kaskraker Aida in een regie van Stathis Livathinos.

Opera, 1-6-2017 17:05
2 opmerkingen

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen