ti guarda dal Grande Inquisitor

Il trovatore in de Munt

Il trovatore is één van die Verdi-opera's die niet zo vaak (meer) opgevoerd wordt omdat "men" het een te ingewikkeld verhaal zou vinden. Dat laatste is uiteraard onzin... je moet maar eens de verhaallijn van een willkeurige barokopera proberen te ontrafelen. Maar desalniettemin was dit seizoen voor mij het seizoen van Il trovatore. Het seizoen begon ermee in Luik en na de voorstelling in Bonn eindigde het ermee in de Munt.

Foto
foto © Bernd Uhlig

In de Munt begint de voorstelling met vijf minuten stilte. De vijf protagonisten arriveren in een oud landhuis waar ze door Azucena uitgenodigd werden om, een aantal jaren na de feiten, een en ander bij te praten. Op zich is dat al problematisch, want een paar jaar later zijn Manrico en Leonora nog altijd dood en toen we Azucena achterlieten was ze ook op sterven na dood. Maar dat zijn maar details voor een regisseur als Dmitri Tcherniakov, voor wie het libretto slechts het spreekwoordelijk "vodje papier" is... zoals hij ook al in andere producties liet blijken.

Dat concept kan hij wel een paar scènes volhouden, met Ferrando die het verhaal van Azucena's moeder vertelt of Leonora die vertelt hoe ze Manrico ontmoet heeft. Maar zoals bij alle conceptuele producties loopt het op een bepaald moment mis. Halverwege de kloosterscène begint het serieus te wringen. En voor het derde bedrijf doet hij zelfs geen moeite meer om de discrepantie tussen het libretto en zijn concept te verbergen. Hij zet zijn enscenering wel terug op de sporen als Luna op het einde van het derde bedrijf, na "Di quella pira", een kogel door het hoofd van Ferrando jaagt. De stoppen zijn bij hem volledig doorgeslagen... de geschiedenis herhaalt zich in het vierde bedrijf als herinneringen en werkelijkheid in elkaar overvloeien.

Deze psychologische sessies leggen hoofdzakelijk de nadruk op de driehoeksverhouding tussen Manrico, Leonora en Luna. De "wraak van de zigeunerin" verdwijnt daarmee naar het achterplan, wat ik een serieuze verzwakking van de opera vind. Om een en ander te laten werken, wordt het koor verbannen naar de orkestbak of naar de coulissen en alle comprimario-rollen worden geknipt. Hun tekst (en ook bepaalde koorteksten) worden door de vijf overgebleven protagonisten vertolkt. In sommige gevallen werkt dat, zoals Azucena die de replieken van Ines overneemt tijdens Leonora's "Tacea la notte". Maar als ze in de overgang naar "Di quella pira" hetzelfde doet met de tekst van Ruiz, dan klopt het langs geen kanten.

Foto
foto © Bernd Uhlig

Dit soort ingrepen worden altijd gedaan onder de mom van het verhaal duidelijker te maken, maar draaien bijna altijd averechts uit... ook in dit geval. In veel gevallen kunnen de meubels dan nog gered worden aan de muzikale kant, maar dat was hier ook niet helemaal het geval, met uitzondering van het orkest.

Marc Minkowski dirigeerde zijn eerste Verdi-opera. Het Muntorkest klonk echt mooi met een brede dynamiek, soms wat te traag naar mijn smaak (vooral tijdens de aria's van Leonora), maar altijd met aandacht voor de zangers en gedetailleerde orkestrale kleurtoetsen. Op zich is dat misschien ook niet te verwonderen... zeker nadat de diva-van-dienst een paar weken geleden het gerucht de wereld instuurde dat Minkowski de hele repetitieperiode geen woord tegen de zangers gezegd heeft. De prestaties van het orkest kunnen er maar wel bij gevaren hebben.

Die diva was Marina Poplavskaya en is in mijn oren totaal ongeschikt om Leonora te zingen. Deze partij vraagt een spinto-sopraan met noties belcanto. Poplavskaya voldoet noch aan de ene, noch aan de andere eis. De frasering van bijvoorbeeld "Tacea la notte" was problematisch, trillers zijn totaal afwezig, hoge noten worden meer geschreeuwd dan gezongen en in plaats van ze etherisch te laten zweven worden ze kort afgebroken. Tegen dat ze "D'amor sull'ali rosee" moet zingen, ligt haar stem in duigen en moet ze zich behelpen met expressief gebrul. Het feit dat ze tijdens die aria heel de tijd met haar gezicht tegen een muur staat, zal ook wel niet helpen... maar toch.

Misha Didyk was vorig jaar een redelijke Radamès in de Vlaamse Opera. Zijn Manrico is vergelijkbaar met goede momenten, vooral in het eerste bedrijf met een aanvaardbare "Deserto sulla terra". In "Ah, si ben mio" was het al minder evident om een egale lijn te vinden. Gelukkig liet hij de traditionele hoge do op het einde van "Di quella pira" achterwege. Ik had geen al te hoge verwachtingen voor de Luna van Dimitris Tiliakos na zijn miserabele Macbeth in Parijs (trouwens ook een Tcherniakov-creatie). Maar uiteindelijk blijkt hij een van de betere stemmen van de avond te zijn en zingt hij een stijlvolle "Il balen".

Sylvie Brunet heeft de klank voor Azucena, maar ze kon me op geen enkel moment ontroeren met haar toch wel staalheldere stem met beperkte hoogte en weinig zin voor nuance. Uiteindelijk was ik nog het meest overtuigd van de Ferrando van Giovanni Furlanetto en zijn meeslepende vertelling "Di due figli vivea", alhoewel zijn bas iets te lyrisch is voor de rest van de opera.

Publicatie: donderdag 5 juli 2012 @ 17:00
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Otello in Luik

Terwijl de blogosphere gonst over het Otello-debuut van Jonas Kaufmann, herneemt de Waalse Opéra hun Otello-productie van Stefano Mazzonis di Pralafera. Zes jaar geleden hadden we Fabio Armiliato en Giovanni Meoni in de hoofdrollen... dat niveau wordt nu totaal niet gehaald.

Opera, 28-6-2017 17:40
0 opmerkingen

Das Rheingold in Düsseldorf

De vorige Ring-cyclus van de "Oper am Rhein" dateert al van 1990-1991. Na meer dan 25 jaar moeten ze gedacht hebben dat het tijd was voor iets nieuws en kreeg regisseur Dietrich W. Hilsdorf de opdracht voor een nieuwe productie. Das Rheingold ging vorige week in première.

Opera, 26-6-2017 18:49
0 opmerkingen

Elena Sancho Pereg in Düsseldorf

De Spaanse sopraan Elena Sancho Pereg en pianist Stephen Harrison gaven vanmorgen een liedrecital in de foyer van het Dusseldorfse operahuis. Op het programma stonden Duitse en Spaanse liederen.

Liedrecital, 25-6-2017 17:06
0 opmerkingen

Geschichten aus dem Wiener Wald in Hagen

Het is niet veel nieuwe opera's gegeven. Amper drie jaar na de creatie bij de Bregenzer Festspiele is Geschichten aus dem Wiener Wald van HK Gruber al aan zijn derde productie toe. Na Bregenz, het Theater an der Wien en de Komische Oper Berlin sluit het Stadttheater Hagen zijn seizoen ermee af. Het is tevens de afscheidsproductie van intendant Norbert Hilchenbach, die tevens tekende voor de regie.

Opera, 25-6-2017 8:48
0 opmerkingen

Sadko in Gent

Sadko is één van die opera's die ik enkel ken van opnames en dan vooral van de drie aria's van de drie vreemde kooplui. De opera van Nikolai Rimski-Korsakov is een echte rariteit, zelfs in Rusland zijn er de afgelopen vijf jaar maar vijf producties van terug te vinden en geen enkele buiten Rusland. Daarvoor alleen al verdient Opera Vlaanderen de nodige lof.

Opera, 23-6-2017 17:12
6 opmerkingen

Benjamin Appl - Heimat

De nieuwste CD van bariton Benjamin Appl en pianist James Baillieu is thematisch opgebouwd met als titel "Heimat" en liederen van een dozijn verschillende componisten.

CD's, 17-6-2017 9:05
0 opmerkingen

Matthias Goerne - Einsamkeit

De afgelopen jaren heeft Matthias Goerne de wereld van het Schubert-lied verkend met elf CD's. Nadien was er sprake van een gelijkaardig Schumann-project met vijf of zes CD's. Ik veronderstel dat de CD "Einsamkeit", met Markus Hinterhäuser aan de piano, de eerste in deze reeks is...

CD's, 14-6-2017 18:04
0 opmerkingen

Natalie Dessay - Schubert

Natalie Dessay zingt al een tijdje geen opera's meer, maar met haar meest recente opnames richt ze zich meer op het Lied- en Mélodie-repertoire. Nu heeft ze zelfs een poging ondernomen om Schubert te zingen. Philippe Cassard is haar "partner in crime".

CD's, 8-6-2017 18:57
4 opmerkingen

Der Vampyr in Koblenz

Der Vampyr is een opera die ik enkel van opnames ken en al een eeuwigheid op mijn verlanglijstje staat om eens live te zien. Marschners opera lijkt echter aan een opmars bezig te zijn: na producties in de Komische Oper Berlin en Genève dit seizoen is er nu ook één dichter bij huis... in het charmante Stadttheater van Koblenz.

Opera, 5-6-2017 9:06
0 opmerkingen

Attila in Bonn

Sinds een paar jaar programmeert de opera van Bonn elk seizoen een vroege Verdi-opera. Vorig jaar was dat bijvoorbeeld Jérusalem, dit jaar brengen ze Attila. Het was opvallend dat ze de voorstelling speelden zonder pauze, waarschijnlijk om te vermijden dat de halve zaal het halverwege aftrapt...

Opera, 4-6-2017 9:42
1 opmerking

Aida in het Muntpaleis

Ik heb deze week met veel plezier afscheid genomen van het Muntpaleis, oftwel "de tent". De laatste Muntproductie op verplaatsing was de kaskraker Aida in een regie van Stathis Livathinos.

Opera, 1-6-2017 17:05
2 opmerkingen

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen