ti guarda dal Grande Inquisitor

Le Duc d'Albe in Antwerpen

Aviel Cahn wil regelmatig een opera brengen die verband houdt met Vlaanderen. Zo kregen we twee seizoenen geleden Don Carlos. In dezelfde periode speelt zich ook Le Duc d'Albe - oftewel "De Hertog van Alva" - af. De Spaanse bezetting is slechts achtergrond, de opera handelt vooral over de persoonlijke en conflicterende gevoelens van de verzetsstrijder Henri de Bruges die verliefd is op Hélène, de dochter van de onthoofde Graaf van Egmont, maar de zoon van de Hertog van Alva blijkt te zijn.

Deze opera had Donizetti's "grand opéra" voor Parijs moeten worden, maar hij heeft hem nooit afgewerkt. In de loop van de tijd werden wel een aantal Italiaanse versies vervolledigd onder de titel Il duca d'Alba. De Vlaamse Opera gaf aan Giorgio Battistelli, die ons eerder al Richard III bezorgde, de opdracht om een uitvoeringsklare Franse versie te componeren.

Foto
foto © Annemie Augustijns

Het werk van Battistelli situeert zich vooral aan het begin van het derde en het einde van het vierde bedrijf. Dat derde bedrijf is dramatisch en muzikaal een overweldigend bedrijf, dat de vergelijking kan doorstaan met bijvoorbeeld het tweede bedrijf van Un ballo in maschera of het vierde bedrijf van Don Carlos. Het begint met de monoloog van Alva waarin hij een brief leest - een klassieke dramatische operatruuk - waaruit blijkt dat Henri zijn zoon is. Vervolgens komt de confrontatie met Henri, waarin Alva wanhopig probeert om Henri te overtuigen om hem "vader" te noemen". In de volgende stap wordt het een trio met de Spaanse officier Sandoval en eindigt het bedrijf met een koorscène waar ook Hélène in optreedt.

Voor de grote monoloog van Alva heeft Battistelli een tweezijdig klankbeeld gecomponeerd. De introductie heeft een modern koloriet dat me aan Messiaen deed denken. De aria "Au sein de la puissance" sluit meer aan bij de klankwereld van Donizetti. De cabaletta "Au roi qui m'appelle" ligt ergens tussenin. Het bevat wel niet het vocaal vuurwerk dat van een 19de eeuwse componist gebruikelijk is, maar werkt toch efficiënt. Foto Zo'n groots bedrijf staat of valt met zijn vertolkers. Wat de mannelijke vertolkers betreft, heeft de Vlaamse Opera een gelukkige hand getroffen. De bariton George Petean is een indrukwekkende Alva met schitterend legato, homogene en zaalvullende projectie en daarenboven een viriele en heldhaftige hoogte.

Ismael Jordi is een rijzende ster aan het tenorfirmament en zingt een uitstekende Henri. Hij heeft ook het bekendste moment van de opera met de aria "Ange des cieux", die hij ingetogen zingt. Donizetti zou de muziek van deze aria later recycleren in La favorita als "Spirto gentil". Vladimir Baykov, de jonge Russische bas die een paar jaar geleden met José Van Dam alterneerde in Boris Godunov, was een resonant klinkende Sandoval die in het eerste deel van de opera misschien wat chargeerde.

De zwakke schakel van deze bezetting was de Hélène van Rachel Harnisch, die eerder ook al geen verpletterende indruk naliet in L'amour de loin. Voor het zeemanslied van het eerste bedrijf heeft ze niet de kracht, haar gebed in het tweede bedrijf is iets beter. Maar desalniettemin kan ze niet verhullen dat haar hoogte geen kleur heeft en schel klinkt. Haar lage en middennoten projecteren nauwelijks en haar Franse dictie is benedenmaats.

De donkere enscenering van Carlos Wagner tracht uiteraard niet om het Vlaanderen van de 16de eeuw op scène te zetten. De opera begint dus niet met een kermisscène op de Grote Markt van Brussel, maar geeft wel meteen de terreur van Alva weer. Het podium ligt bezaaid met lijken, die door de Vlaamse bevolking beweend worden. Van dat beeld wordt een boog gespannen naar de slotscène. De lijken zijn vervangen door de kleine kruisjes van een soldatenkerkhof.

Het universeel militarisme vinden we terug in het decor met gigantische marscherende soldaten, de zwarte Gestapo-achtige kostuums voor de Spanjaarden of de videobeelden van overvliegende vliegtuigen. Opvallend zijn ook de Spaanse tatoeages die uiteraard ook op de borstkas van Henri blijken voor te komen.

Samen met de stuwende leiding van dirigent Paolo Carignani is dit een geweldige voorstelling. Als er maar één productie zou zijn die je dit seizoen in de Vlaamse Opera gaat bekijken, dan is het deze. Het is een voorstelling die blijft nazinderen.

Publicatie: maandag 7 mei 2012 @ 17:07
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
0 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen

Dido and Aeneas in Luik

De Waalse Opéra staat niet echt bekend voor haar programmatie van barokopera's al hebben ze tien jaar geleden wel eens de "comédie-ballet" Le Bourgeois Gentilhomme uitgevoerd. De voorstelling van Dido and Aeneas was gisteren de eerste "echte" barokopera die ik hoorde sinds de meer dan twintig jaar dat ik naar Luik ga.

Opera, 10-5-2017 17:16
0 opmerkingen

Infinite Now in Antwerpen

Shell Shock was een paar jaar geleden de bijdrage van de Munt aan de herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog. Opera Vlaanderen doet dit met Infinite now van Chaya Czernowin. Gisteren was de Antwerpse creatie in een - letterlijk - meer dan halflege zaal.

Opera, 1-5-2017 10:09
6 opmerkingen

Mei 2017

Deze maand nemen wij en de Munt eindelijk afscheid van de tent. Dat gebeurt met Aida in een productie van Stathis Livathinos en met een dubbele bezetting. De binnenkoer van de Landcommanderij in Alden Biesen is weer het jaarlijks podium voor de Zomeropera met deze keer Don Pasquale. De laatste cinema-voorstelling van de Met dit seizoen is Der Rosenkavalier waarmee Renée Fleming afscheid neemt van de bühne. Tenslotte wordt in verschillende concertzalen de 70ste verjaardag van Philippe Herreweghe gevierd.

Toekomstmuziek, 29-4-2017 15:47
2 opmerkingen