ti guarda dal Grande Inquisitor

De onzichtbare stad Kitesj in Amsterdam

De legende van de onzichtbare stad Kitesj en het meisje Fevronja - een hele mond vol - is de volledige titel van de opera van Rimski-Korsakov die de Nederlandse Opera opvoert. Het is een opera die buiten Rusland nauwelijks tot nooit opgevoerd wordt en ik was dan ook met hoge verwachtingen naar Amsterdam gereden. Muzikaal werden die verwachtingen grotendeels ingelost, scenisch een stuk minder.

Foto
foto © Monika Rittershaus

De principiële keuze bij een enscenering is altijd hoe trouw de regisseur moet blijven aan het libretto. Persoonlijk vind ik dat een opera, die pakweg 99% van het publiek niet kent, weinig experimenteerruimte laat. Maar Dmitri Tcherniakov denkt daar duidelijk anders over. De overlevering leert ons dat deze opera beschouwd wordt als de Russische Parsifal en het is vooral deze mystieke kant die Tcherniakov benadrukt, zonder een echt leesbare productie te maken. Na zijn mislukte Macbeth in Parijs is dat natuurlijk geen echt grote verrassing.

Het begint nochtans goed. We zien de titelheldin Fevronja in het sprookjesachtige eerste bedrijf in haar huisje in het bos temidden van de dieren - Het sluwje vosje is niet veraf - waar ze haar prins ontmoet. Dat houten huisje lijkt Tcherniakov gerecycleerd te hebben uit zijn Dialogues des Carmélites in München.

In de twee centrale bedrijven zien we de drie incarnaties van de stad Kitesj en dan begint het fout te lopen. De stad is een lelijke betonnen wereld vol marginalen (in het "zondige" tweede bedrijf) en een soort asielcentrum in een sporthal (in het "rijke" derde bedrijf), die wel vaker door Russische en ex-Oostblokregisseurs verward wordt met een hoge actualiteitswaarde. Het derde bedrijf bevat toch een aantal mooie momenten, zoals de voorbereiding tot de veldslag waarin het koor schittert. Maar halverwege het derde bedrijf zouden we terug buiten Kitesj moeten zijn om de stad te zien verdwijnen. Rimski-Korsakov heeft voor die scènewisseling zelfs een uitvoerig intermezzo geschreven, maar die hint werd niet opgepikt. In de plaats vallen de Tataren de sporthal binnen en is er geen enkel verband meer tussen de enscenering en het libretto en wordt de enscenering onzinnig.

In het laatste bedrijf zijn we terug in het woud, Fevronja en Grisjka zijn op de vlucht... uiteraard op blote voeten. De verlossing en de visioenen van Fevronja in het paradijselijke Kitesj zijn terug even idyllisch als het eerste bedrijf. Rimski-Korsakov is wel iets te breedvoerig in zijn aanpak en kan mijn aandacht niet tot het einde vasthouden.

De overwegend Russische bezetting presteert behoorlijk goed. Svetlana Ignatovich, eerder ook al een aangrijpende Suor Angelica in Dortmund, is een overweldigende Fevronja. Naarmate de avond vordert, wordt ze alsmaar beter met een stem die elk bedrijf groter wordt tot ze heel de zaal omarmt. Maxim Aksenov heeft daarentegen een relatief kleine stem voor Prins Vsevolod. John Daszak heeft niet de mooiste stem, maar weet de dronkaard Grisjka toch overtuigend gestalte te geven. Alexey Markov was een sonore Fjodor en Vladimir Vaneev een correcte en nobele Prins Joeri.

Publicatie: maandag 27 februari 2012 @ 19:44
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Parijs 2018-2019

Met drie operahuizen is Parijs één van de drukkere operasteden van Europa. De Opéra National de Paris heeft volgend seizoen weer een uitgebreide programmatie, weliswaar met een paar regisseurs die ik probeer te vermijden... De Opéra Comique is voorlopig iets minder interessant dan in de voorgaande seizoenen.

Toekomstmuziek, 20-8-2018 18:01
1 opmerking

Amsterdam 2018-2019

Binnenkort begint het operaseizoen weer. Hoog tijd om eens over de grens te kijken naar wat in het buitenland te beleven zal zijn. Amsterdam is eerst aan de beurt, met de voorstellingen in het Muziektheater en het Concertgebouw.

Toekomstmuziek, 18-8-2018 15:29
2 opmerkingen

Klemens Sander - Das lyrische Intermezzo

Tot ongeveer tien jaar geleden had men in Brussel een reeks "Muziek en Poëzie", waarin liederen gezongen en gedichten voorgedragen werden. De recente CD "Das lyrische Intermezzo" van de bariton Klemens Sander, de pianiste Uta Sander en de acteur Cornelius Obonya had perfect in die reeks gepast.

CD's, 11-8-2018 17:08
0 opmerkingen

Andrè Schuen - Wanderer

Een paar maanden geleden dacht ik nog dat de recente CD van Carolyn Sampson dé Schubert-opname van het jaar zou worden... en dan verschijnt Wanderer met bariton Andrè Schuen en pianist Daniel Heide. Het is een overdonderend mooie CD, niet in het minst omwille van de intelligente opbouw.

CD's, 6-8-2018 19:05
0 opmerkingen

Sebastian Noack - Hans Sommer: Ballads & Romances

Ik kende de bariton Sebastian Noack vooral als oratoriumzanger. Op zijn jongste lied-CD (die blijkbaar al in 2013 opgenomen werd) met pianist Manuel Lange ontpopt hij zich tot een begenadigd liedzanger.

CD's, 1-8-2018 21:53
0 opmerkingen

Marlis Petersen - Dimensionen: Welt

Met "Das Ewig-Weibliche" heeft Marlis Petersen een paar jaar geleden een thematische CD opgenomen met Goethe-liederen waarbij ze ook het minder bekende repertoire niet vergat. Nu is ze samen met pianist Stephan Matthias Lademann aan een iets grotere onderneming begonnen: een trilogie met drie "Dimensies des Zijns".

CD's, 27-7-2018 20:50
0 opmerkingen

Idomeneo in Buxton

In tegenstelling tot Tisbe en Alzira behoort Mozarts Idomeneo ondertussen wel tot het standaardrepertoire. Het was tevens de afsluiter van mijn weekje op het Buxton Festival.

Opera, 22-7-2018 11:00
0 opmerkingen