ti guarda dal Grande Inquisitor

La forza del destino in Antwerpen

De twee vorige Verdi-producties, Don Carlos en Aida, waren van de hand van Peter Konwitschny en die vond ik - al zijn de meningen daarover sterk verdeeld - uitstekend. Voor La forza del destino tapt de Vlaamse Opera uit een nieuw vaatje met regisseur Michael Thalheimer, die de macht van het noodlot letterlijk bloed-serieus neemt.

Foto
foto © Annemie Augustijns

Het minste wat je van deze productie kan zeggen, is dat ze donker is. Het decor is volledig zwart, met een verzonken kruis in de achterwand, en blijft vaak in duisternis gehuld. Er zijn veel donkere kostuums, behalve de witte jurk van Leonora en de vuilwitte onderjurken van het vrouwenkoor tijdens de oorlogsscènes. Forza is niet de meest vrolijke opera, maar Verdi heeft wel een paar buffo-karakters voorzien, zoals de korte rol van Trabucco of de uitgebreide rol van Melitone. Het is een verdedigbare keuze om bijvoorbeeld de donderpreek van Melitone letterlijk te nemen en van hem een haast duivelse figuur te maken, maar daardoor zijn er wel nauwelijks rustpunten in de voorstelling.

Een - vermoedelijk onbedoeld - komisch moment is er wel tijdens het Sleale-duet van Vargas en Alvaro. Het koor volgt intens de woordenwisseling als ware het een tenniswedstrijd en terwijl kronkelt een waanzinnige Preziosilla met rollende ogen en demonische grijnslachen over het podium. Preziosilla krijgt in deze productie ook meer dramaturgisch gewicht dan gewoonlijk. Al in de herbergscène houdt ze Vargas' geheim voor zich en op het einde van de opera - als de helft van de bezetting ligt dood te wezen - bestijgt ze het kruis als een soort schikgodin en kijkt neer op het slagveld.

Het veelvuldig gebruik van bloed begint op de duur ook op de lachspieren te werken. De chirurg lijkt meer op een beenhouwer die net een varken gekeeld heeft. Na het eerste duel, komt Alvaro terug met zijn onderarmen druipend van het bloed, alsof hij eigenhandig Vargas' hart uit zijn borst gerukt heeft. Ook na het tweede duel komen de twee kemphanen druipend van het bloed het podium op. Opera in het algemeen en Forza in het bijzonder is niet altijd even realistisch, maar een regisseur moet nu ook niet overdrijven.

Maar de hamvraag blijft of het een goede productie is. Persoonlijk vind ik van wel, op die paar details na heeft de productie sfeer en een paar interessante invalshoeken. Spijtig genoeg is de bezetting niet helemaal op niveau.

Catherine Naglestad had eigenlijk in haar bed moeten zitten met een kom kippensoep. Voor de voorstelling kwam de aankondiging dat ze griep en koorts had, maar toch zou zingen omdat ze niet meteen een vervanging vonden voor haar Leonora. Het is natuurlijk delicaat om de oerversie uit Sint-Petersburg van 1862 te programmeren, want in verschillende scènes wijkt die wel beduidend af van de gebruikelijke Milanese versie van 1869. Hoedanook, ondanks haar toestand zong Naglestad een redelijke Leonora, soms voorzichtig en met meer gebruik van borststem dan normaal... maar ze liet wel de indruk na dat ze onder normale omstandigheden een meer dan behoorlijke Leonora zou kunnen zijn.

Mikhail Agafonov was eerder al geen fameuze Radames, maar zijn Don Alvaro is ronduit rampzalig. Zijn twee aria's - in de Sint-Petersburgversie heeft hij nog een tweede aria "Qual sangue sparsi" na het eerste duel - waren stijlloos en ze slepen zich voort zonder stuwing. Afgezien van zijn laag register, is zijn stem kleurloos waardoor het gevoel ontstond dat elke noot die hij zong naast de toon was. Ik was ook niet echt overtuigd van de Preziosilla van Viktoria Vizin, die me technisch benedenmaats leek. Josef Wagner is ondertussen een vast gegeven bij de Vlaamse Opera. Zijn inleving als duivelversie van Fra Melitone was goed, maar zijn stem klonk meer tenoraal dan bassig.

De twee andere lage mannenstemmen waren wel schitterend. Vladimir Stoyanov was live een even overtuigende Vargas als in de cinema-versie uit Parijs. Tijdens "Son Pereda" haperde zijn hoogte nog wat, maar de rest van de voorstelling zong hij met stijl, mooi gebruik van portamenti en intense vertolking. Christof Fischesser was tenslotte een nobele Padre guardiano met een kostbare basso cantante. Zijn optredens waren één van de weinige momenten van puur muzikaal genot.

Publicatie: donderdag 16 februari 2012 @ 19:38
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Parijs 2018-2019

Met drie operahuizen is Parijs één van de drukkere operasteden van Europa. De Opéra National de Paris heeft volgend seizoen weer een uitgebreide programmatie, weliswaar met een paar regisseurs die ik probeer te vermijden... De Opéra Comique is voorlopig iets minder interessant dan in de voorgaande seizoenen.

Toekomstmuziek, 20-8-2018 18:01
1 opmerking

Amsterdam 2018-2019

Binnenkort begint het operaseizoen weer. Hoog tijd om eens over de grens te kijken naar wat in het buitenland te beleven zal zijn. Amsterdam is eerst aan de beurt, met de voorstellingen in het Muziektheater en het Concertgebouw.

Toekomstmuziek, 18-8-2018 15:29
2 opmerkingen

Klemens Sander - Das lyrische Intermezzo

Tot ongeveer tien jaar geleden had men in Brussel een reeks "Muziek en Poëzie", waarin liederen gezongen en gedichten voorgedragen werden. De recente CD "Das lyrische Intermezzo" van de bariton Klemens Sander, de pianiste Uta Sander en de acteur Cornelius Obonya had perfect in die reeks gepast.

CD's, 11-8-2018 17:08
0 opmerkingen

Andrè Schuen - Wanderer

Een paar maanden geleden dacht ik nog dat de recente CD van Carolyn Sampson dé Schubert-opname van het jaar zou worden... en dan verschijnt Wanderer met bariton Andrè Schuen en pianist Daniel Heide. Het is een overdonderend mooie CD, niet in het minst omwille van de intelligente opbouw.

CD's, 6-8-2018 19:05
0 opmerkingen

Sebastian Noack - Hans Sommer: Ballads & Romances

Ik kende de bariton Sebastian Noack vooral als oratoriumzanger. Op zijn jongste lied-CD (die blijkbaar al in 2013 opgenomen werd) met pianist Manuel Lange ontpopt hij zich tot een begenadigd liedzanger.

CD's, 1-8-2018 21:53
0 opmerkingen

Marlis Petersen - Dimensionen: Welt

Met "Das Ewig-Weibliche" heeft Marlis Petersen een paar jaar geleden een thematische CD opgenomen met Goethe-liederen waarbij ze ook het minder bekende repertoire niet vergat. Nu is ze samen met pianist Stephan Matthias Lademann aan een iets grotere onderneming begonnen: een trilogie met drie "Dimensies des Zijns".

CD's, 27-7-2018 20:50
0 opmerkingen

Idomeneo in Buxton

In tegenstelling tot Tisbe en Alzira behoort Mozarts Idomeneo ondertussen wel tot het standaardrepertoire. Het was tevens de afsluiter van mijn weekje op het Buxton Festival.

Opera, 22-7-2018 11:00
0 opmerkingen